Emtia piyasaları, geçtiğimiz hafta karışık bir seyir izledi

Geçen hafta emtia piyasaları, ABD’deki vergi indirimi tasarısı, ABD Başkanı Donald Trump’ın “tarife mektupları” açıklamaları ve ülkede yayımlanan istihdam raporunun etkisiyle dalgalanan dolar endeksi eşliğinde karışık bir seyir izledi. Bu faktörler, küresel ekonomik ve jeopolitik endişelerle birleşerek emtia fiyatları üzerinde önemli baskı oluşturdu.

ABD Başkanı Trump’ın 9 Temmuz’da sona erecek tarifelerin ertelenme süresinin ardından 1 Ağustos’ta yürürlüğe girecek yeni tarifeleri mektupla bildireceğini açıklaması, piyasalarda belirsizliği artırdı. Ayrıca, Trump’ın Kongre’den geçen kapsamlı vergi indirimleri ve harcama kesintilerini içeren yasa tasarısını yasalaştırması, ekonomik büyümeyi destekleyeceği beklentisi yaratırken, Uluslararası Para Fonu (IMF) bu tasarının ülkenin bütçe açığını 2034’e kadar 3,4 trilyon dolar genişleteceği tahmininde bulunarak endişelerini dile getirdi.

Analistler, tarife artışları ve genişleyici maliye politikalarının büyüme beklentilerini desteklediğini, ancak bütçe açığı ve politika belirsizliklerinin altın gibi güvenli liman varlıklara olan talebi artırabileceğini belirtiyor.

ABD’de açıklanan istihdam raporunun iş gücü piyasasının güçlü kaldığına işaret etmesi, Fed’in para politikası kararlarındaki gevşeme döngüsüne ilişkin belirsizlik oluşturdu. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in yıl genelinde 3 kez faiz indirimi yapacağına ilişkin öngörüler zayıflarken, eylülde politika faizini 25 baz puan indirme ihtimali yüzde 88’den yüzde 72’ye geriledi. Fed’in faiz indirimi beklentilerinin zayıflamasıyla güçlenen dolar endeksinin enerji ve baz metaller üzerinde baskı oluşturabileceği, küresel piyasalarda artabilecek oynaklıkla birlikte yatırımcıların daha temkinli hareket edebileceği de ifade edildi.

Bu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 7 baz puan artarak haftayı yüzde 4,35 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0,2 düşüşle 97,2’ye geriledi.

Değerli Metaller

Değerli metaller, tamamlanan haftada ABD’den gelen istihdam verileri ve vergi indirimi yasasının ekonomiye olası etkilerine ilişkin endişelerle değer kazandı. Özellikle platin fiyatları, haziran ayında fonlar ve yatırımcıların güçlü alımlarıyla yüzde 28 artarak ons başına 1.432,6 dolara kadar yükseldi. Böylece 1986’dan bu yana en güçlü aylık performansını sergileyen platin, 11 yılın en yüksek seviyesini görmesinin ardından geri çekilse de yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor.

Ancak analistler, platin fiyatlarının rekor seviyelere yükselmesine rağmen, Çin’in zayıflayan ithalatı ve Güney Afrika üretiminin toparlanma sinyalleri vermesiyle birlikte, otomotiv talebinin düşük seyrettiği ortamda yukarı yönlü hareket alanının sınırlı kalabileceğini belirtti.

Bu gelişmelerle ons bazında fiyatlar, platinde yüzde 4, paladyumda yüzde 0,01, altında yüzde 1,9 ve gümüşte yüzde 2,6 değer kazandı.

Baz Metaller

Baz metal fiyatları karışık bir seyir izlerken, yatırımcılar geçen hafta imalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerini yakından takip etti. Çin’de imalat PMI, haziran ayında 49,7 seviyesinde gerçekleşerek üst üste üçüncü ay daralma kaydetti ancak sınırlı da olsa toparlanma sinyali verdi. Sanayi sektöründeki zayıflığın sürmesi ve ek teşvik ihtiyacının gündemde kalması ise başta bakır olmak üzere endüstriyel metallere yönelik talep beklentilerini baskılamaya devam etti.

Analistler, Çin’den gelen zayıf veriler ve süregelen ticaret belirsizliklerinin, endüstriyel metal fiyatları üzerinde yukarı yönlü hareket alanını sınırladığını ifade etti.

Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 1,1, alüminyumda yüzde 0,1 değer kaybederken, çinkoda yüzde 2,8, kurşunda yüzde 1 ve nikelde yüzde 0,2 değer kazandı.

Enerji Piyasaları

Petrol fiyatları, zayıflayan dolar endeksinden destek bulurken, İran ile ABD arasındaki nükleer diplomasi sinyalleri, OPEC+ grubunun üretimi artırma kararı ve ABD’de ham petrol stoklarının beklentilerin aksine artması fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. OPEC+ üyesi 8 ülke, ağustos ayında petrol üretimini temmuz ayına göre günlük 548 bin varil artırma kararı aldı. Analistler, söz konusu üretimi artırma kararının kısa vadede petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü baskıyı sınırlayarak enflasyonist baskıların hafiflemesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 3 milyon 800 bin varil artışla 419 milyon varil seviyesine çıktığını açıkladı. Piyasa beklentisi ise stokların yaklaşık 3 milyon 500 bin varil azalacağı yönündeydi.

Bu gelişmelerle, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,4 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın fiyatı yüzde 9,4 değer kaybetti.

Tarım Emtiası

Tarım emtia fiyatlarında, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verileri ve ABD’nin ticaret anlaşmalarına ilişkin gelişmeler etkili oldu.

Buğday fiyatları, arz kaynaklı endişelerle olumlu etkilendi. Avrupa Birliği, kuraklık nedeniyle 2025-2026 sezonuna ilişkin toplam tahıl üretim tahminini 279,6 milyon tona düşürdü. Kanada’da ise yetersiz toprak nemi nedeniyle buğday rekoltesi öngörüsü aşağı yönlü revize edildi. Ayrıca Endonezya hükümetinin ABD ile ticaret müzakereleri kapsamında 500 milyon dolar değerinde (yaklaşık 2 milyon ton) buğday satın almayı ve bazı ABD ürünlerine uygulanan ithalat vergilerini sıfıra yakın seviyelere indirmeyi teklif etmesi, buğday fiyatları üzerinde etkili oldu.

Mısır fiyatlarında ise süregelen etanol talebi, USDA ihracat satışlarına ilişkin iyimserlik, Ukrayna’daki kuraklık ve Arjantin’de gündeme gelen vergi artışı riskleri yakından takip edildi. Bununla birlikte, USDA raporuna göre, ülkede soya fasulyesi ekim alanı 2025’te yıllık bazda yüzde 4 azaldı.

Bu gelişmelerle, Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar soya fasulyesinde ve mısırda yüzde 2,3, buğdayda yüzde 3 değer kazanırken, pirinçte yüzde 0,1 azaldı.

ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 5,2, şekerde yüzde 2 ve pamukta yüzde 1,3 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 9,3 azalışla tamamladı.