Enerji fiyatları AB’nin çelik planlarını alt üst etti

Avrupa Birliği’nin iklim hedeflerinin temel taşlarından biri olan “yeşil çelik dönüşümü” 2025 itibarıyla ciddi biçimde ivme kaybetti. Enerji fiyatlarındaki artış, politik belirsizlikler ve yetersiz teşvik mekanizmaları, sektörün geleceğini yeniden tartışmaya açtı. AB genelinde duyurulan 33 “neredeyse sıfır emisyonlu” çelik projesinden yalnızca sınırlı bir kısmı planlandığı gibi ilerliyor.

DÖNÜŞÜMDE BELİRSİZLİK HÂKİM

Son üç yılda Avrupa’da çelik sektörünün yeşil dönüşümüne yönelik güçlü bir politika desteği vardı. Ancak hidrojen altyapısındaki gecikmeler, yüksek enerji maliyetleri ve karbon fiyatlamasındaki belirsizlikler, yatırımcıların temkinli davranmasına yol açtı.
Şirketler, artık yalnızca çevre hedeflerine değil, rekabet avantajını koruyacak finansal teşviklere de odaklanıyor. 2024 yılında AB genelinde yeşil çelik ticaret hacmi 100 bin tonun altında kalırken, bu rakam sektörün ölçekli üretim kapasitesine henüz ulaşamadığını gösteriyor.

DEV PROJELER BİRER BİRER RAFA KALKIYOR

İsveç, Almanya, Fransa ve İspanya başta olmak üzere birçok ülke, enerji piyasasındaki dalgalanmalar nedeniyle planlarını ertelemek zorunda kaldı.

• İsveçli SSAB, Luleå’daki yeni yeşil çelik tesisinin devreye alınmasını elektrik arzı sıkıntısı nedeniyle 12 ay erteledi.

• Almanya’da Salzgitter AG, SALCOS projesinin ikinci aşamasını 2028–2029 dönemine kaydırdı.

• ArcelorMittal, Almanya’daki iki tesisinde DRI ve EAF yatırımlarını iptal etti; Fransa ve İspanya’daki projelerini ise enerji maliyetleri nedeniyle askıya aldı.

• Thyssenkrupp, Duisburg’daki DRI tesisi için hidrojen tedarik ihalesini durdurdu.

• Çekya’da Třinecké železárny, finansman belirsizliği nedeniyle yatırım takvimini öteledi.

YİNE DE UMUT VAR: YENİ DESTEKLER GÜNDEMDE

Avrupa genelinde gecikmeler yaşansa da, bazı ülkeler süreci tamamen durdurmuş değil.
Hollanda’da Tata Steel Netherlands, 2 milyar euroluk devlet desteğiyle 2029’a kadar dönüşüm planına devam etmeyi planlıyor.
Avusturya’daki Voestalpine AG’nin Hy4Smelt projesi ise kıtanın en iddialı hidrojen tabanlı çelik girişimlerinden biri olarak 2027 sonunda üretime geçmeyi hedefliyor.

DEVLET DESTEĞİ OLMADAN DÖNÜŞÜM ZOR

Şirketler, düşük karbonlu çelik üretiminin tek başına özel sektör finansmanıyla mümkün olmadığını vurguluyor.
AB’nin 2026’da sona erecek koruma önlemleri ile Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması (CBAM), sektörün yönünü belirleyecek iki ana unsur olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre, teşviklerin netleşmemesi halinde Avrupa’daki duraksama kalıcı hale gelebilir.

ABD DE YAKINDAN İZLİYOR

GMK raporuna göre, Avrupa’daki yavaşlama ABD’deki dönüşüm planları için de uyarı niteliğinde.
Washington yönetiminin altyapı yasasıyla sağladığı teşvikler uzun vadeli piyasa güveni yaratmazsa, ABD’de de benzer ertelemelerin yaşanabileceği belirtiliyor.