İklim krizinde yeni anlaşmazlık: Çin ve Rusya BM raporunu ertelemek istiyor
Çin, Hindistan, Rusya ve Suudi Arabistan, Birleşmiş Milletlerin yeni iklim raporunun 2029’a ertelenmesini istiyor. Bilim insanları ise raporun 2028’de yapılacak COP33 zirvesine yetiştirilmesini hedefliyor.
Küresel iklim politikalarının geleceğini ilgilendiren takvim tartışması, Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da yürütülen görüşmelerde gündeme geldi. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Panelinin (IPCC) yedinci kapsamlı değerlendirme raporunun yayımlanma tarihi konusunda ülkeler arasında henüz uzlaşma sağlanamadı.
BM iklim raporunun yayımlanma tarihi tartışılıyor
IPCC bünyesindeki bilim insanları, AR7 olarak adlandırılan yedinci değerlendirme raporunun 2028 yılının sonlarına kadar tamamlanmasını istiyor.
Ancak Çin, Hindistan, Rusya ve Suudi Arabistan’ın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler, raporun tamamının veya belirli bölümlerinin 2029 yılında yayımlanmasını savunuyor.
Raporun gecikmesi, 2028’de gerçekleştirilecek COP33 toplantısında ülkelerin iklim hedeflerine ilişkin değerlendirmelerin güncel bilimsel verilerle yapılmasını zorlaştırabilir.
Paris Anlaşması hedefleri yeniden değerlendirilecek
COP33 zirvesinde, ülkelerin 2015 Paris İklim Anlaşması kapsamında üstlendikleri yükümlülüklerde ne kadar ilerlediği ele alınacak.
Anlaşma, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre 2 derecenin oldukça altında tutulmasını ve 1,5 dereceyle sınırlandırılması için çaba gösterilmesini hedefliyor.
Yeni IPCC raporunun bu toplantıya yetişmesi, emisyon azaltım politikalarının güncel bilimsel bulgular ışığında değerlendirilmesini sağlayacak.
Raporun ertelenmesi halinde ise zirvede kullanılabilecek son kapsamlı IPCC değerlendirmesi beş yıllık olacak.
İklim müzakerelerinde üç yılı aşan takvim anlaşmazlığı
Yeni raporun yayımlanma tarihine ilişkin görüşmeler üç yılı aşkın süredir devam ediyor.
Bu süreç, IPCC değerlendirme dönemlerinin başlangıcı ile rapor takvimi üzerinde anlaşmaya varılması arasında şimdiye kadar görülen en uzun gecikme olarak kaydediliyor.
Bilim insanlarının gelecek yıllara ilişkin araştırma, bütçe ve çalışma planlarını hazırlayabilmesi için takvimin 2026 sonuna kadar kesinleştirilmesi gerekiyor.
Climate Analytics Üst Yöneticisi ve kıdemli bilim insanı Bill Hare, rapor takvimindeki gecikmenin uluslararası iklim müzakerelerini ve Paris Anlaşması’nın uygulanmasını zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Hindistan gelişmekte olan ülkeler için ek süre istiyor
Hindistan ve bazı gelişmekte olan ülkeler, kendi bilimsel değerlendirmelerini tamamlayabilmek amacıyla daha fazla zamana ihtiyaç duyduklarını belirtiyor.
Bu ülkeler, iklim araştırmalarında gelişmiş ekonomilerin ağırlıklı konumunun bilimsel değerlendirmelerde dengesizlik oluşturabileceğini savunuyor.
Rusya ve Suudi Arabistan da raporun ertelenmesini destekleyen ülkeler arasında bulunuyor.
Taraflar arasındaki temel görüş ayrılığı, bilimsel değerlendirmelerin COP33 öncesinde tamamlanması ile ülkelere araştırma süreçleri için ek zaman tanınması üzerinde yoğunlaşıyor.
ABD’nin IPCC sürecinden çekilmesi de gündemde
Küresel iklim diplomasisindeki gelişmeler, ABD’nin tutumuyla da şekilleniyor.
Donald Trump yönetimi döneminde ABD’nin IPCC çalışmalarına katılımını sonlandırması, uluslararası iklim işbirliğinde yaşanan değişiklikler arasında yer alıyor.
Diğer yandan yükselen enerji fiyatları ve ülkelerin ekonomik öncelikleri, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik politikaların uygulanmasında tartışmalara neden oluyor.
IPCC’nin yeni raporuna ilişkin takvim konusunda henüz karar alınmazken görüşmelerin devam etmesi bekleniyor.
