İran’ın İsrail stratejisi: Vali Reza Nasr, İran’ın büyük planını EKOTÜRK'e anlattı

İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarının yankıları sürerken, İran asıllı Amerikalı akademisyen Prof. Dr. Vali Reza Nasr, gelişmeleri EKOTÜRK’te değerlendirdi. Feyza Gümüşlüoğlu’nun sunduğu “Saat Farkı” programına konuk olan Nasr, bölgedeki askeri tırmanışın yalnızca İran’ı değil, tüm Orta Doğu’yu tehdit ettiğini vurguladı.

EKOTÜRK 'te yayınlanan Feyza Gümüşlüoğlu'nun sunduğu Saat Farkı programına katılan Orta Doğu çalışmaları ve İslam tarihi konusunda uzmanlaşmış İran asıllı Amerikalı akademisyen ve siyaset bilimci Prof. Vali Nasr İsrail'in İran'a saldırısı sonrası İran'ın olası adımlarını değerlendirdi. MÜZAKERELER DEVAM EDERKEN İSRAİL SALDIRDI Prof. Vali Nasr: Bu saldırıya şaşırdım. Çünkü Trump diplomatik müzakereler başarısız olursa savaş olur demişti. Ancak müzakereler devam ederken 200 İsrail jetiyle saldırması ABD onayı olmadan olamazdı. ABD rolümüz yok dese de bilgileri olmadan olması mümkün değil. Bu saldırıları ön görüyorduk ancak 6. tur müzakerelerin olumsuz sonuçlanması durumunda bekliyorduk. SAVAŞIN UZAMASI ABD İÇİN DE İYİ OLMAZ Trump bu saldırıyı müzakere taktiği olarak görüyor olabilir. İsrail İran'a ilk saldırı ile ciddi hasar verdi. Kritik yöneticileri öldürüldü. İran'ın müzakerelerde esnek olması için bu saldırı taktik olarak kullanulmış olabilir. Aksi halde bir savaş başlamış olacak. Bu da bölge için de ABD için de iyi olmaz. İran'dan ciddi tepkiler bekliyorum. İran bu saldırıları kabul edemez. Bilim insanları ve askeri komutanları öldürüldü. Bunu kimse kabul etmez. İran cevap verince süreç tırmanacaktır. Bu çok riskli bir kumar ABD açısından. Diplomasi devam ederken ABD savaşa yol açmış olabilir İsrail'e izin vererek. İran'ın bu saldırıyı kabul edeceğini düşünmüyorum. ABD İran'ı yeniden masaya döndürebilmek için ne yapacak? İran'ı nasıl ikna edecek? İRAN ZAYIF DİYE YOLA ÇIKTILARSA YANILIRLAR İran nükleer bomba yapma kararlılığındaydı diyemem. Bu doğru değil. İran eskisine göre daha zayıf bir durumda ancak bu mutlak bir zaafiyet değil. İsrail İran için yanılıyor olabilir. Geçmişte de bunun örnekleri var. İran Irak meselesi örneğin. İran'ın zayıf olması bedelsiz bir savaş olmayacağı anlamına gelmez. İran'ın yaratacağı kayıplara ABD hazır mı? Sadece İran zayıf argümanıyla yola çıktılarsa bu çok yüzeysel bir gerekçe olur ve sonuçları büyuk olur. Körfez ülkeleri İran ile ilgişkilerini normalleştirdi. Büyükelçilikler açıldı. Körfez ülkeleri şunu anlıyor ABD'nin ve İsrail'in İran'a uygulayacakları yaptırımlar Körfez Ülkelerini de etkileyecek. Körfez'in yaptığı yapay zeka vb projeler barışa ihtiyaç duyuyor. Savaş durumunda bu projeler gelişemez. İsrail Orta Doğu'da yalnız. Arap ülkeleri diplomatik çözüm istiyor. İSRAİL TÜM BÖLGEYE MESAJ VERMEYE ÇALIŞIYOR Bu sadece İran ya da Arap ülkeleri ile ilgili değil. Türkiye'yi de tüm bölgeyi de ilgilendirir. İsrail bölgenin askeri süper gücüyüm mesajını veriyor. Yaptıkları suikastlerin mesajı bu. Türkiye de İran da bundan memnun değil. Arap ülkeleri ile İran'ın ve Türkiye'nin birbirlerine ihtiyaçları var. İsrail Gazze savaşında kaygısız hareket edebileceğini gösterdi. İran hegemonyasını sevmeyenler şimdi de İsrail hegemonyasını sevmeyecek. Bölgede güç dengesi olmalı. İran tamamen zayıflarsa bunun kazananı kim olur? İran tamamen zayıflarsa buradan süper güç olarak kim çıkar? İRAN'DA KAOS OLURSA TÜM BÖLGE ETKİLENİR İran'da rejimin çökmesi ile ilgili her zaman bir ihtimal var. Saldırılar devam ederse bu ihtimal de devam eder. İsrail İran sınırlarından uzak olduğunu düşünebilir ve İran'daki kaostan etkilenmeyeceğini düşünebilir ancak İran'ın komşuları İran'daki kaostan etkilenir. İran'da her şey ülkenin savunması üzerine inşa ediliyor. Milli güvenlik tehdit altındayken İran konuyu tırmandırabilir, nükleer silah yapmaya da karar verebilir. Bu sadece dini devrimden kaynaklanan ya da ilhamlarını dini metinlerden almalarından değil. Milli güvenlik risklerinden olur.