Macron’dan Orta Doğu krizi için küresel ekonomi uyarısı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının ardından Orta Doğu’da büyüyen gerilimin küresel ekonomiyi doğrudan etkilediğini belirtti. G7 liderlerinin katılımıyla gerçekleştirilen çevrim içi zirvede konuşan Macron, yaşanan gelişmelerin yalnızca bölgesel bir güvenlik meselesi olmadığını, aynı zamanda dünya ekonomisini etkileyen büyük bir enerji ve ticaret krizine dönüşebileceğini ifade etti.
G7 LİDERLERİ ACİL TOPLANDI
Macron’un ev sahipliğinde yapılan video konferans toplantısında G7 ülkelerinin liderleri, Orta Doğu’daki çatışmaların ekonomik sonuçlarını değerlendirmek üzere bir araya geldi. Zirvenin açılışında konuşan Macron, İran’ın nükleer ve balistik programını hedef alan operasyonların 11. gününe girildiğini hatırlattı.
“Yaşanan çatışmaların yalnızca bölgeyi değil, küresel enerji piyasalarını ve ticareti etkileyen sonuçları var.” ifadelerini kullanan Macron, uluslararası toplumun koordineli hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
DENİZ TİCARET YOLLARI MASADA
Toplantının üç ana başlık altında yürütüleceğini belirten Macron, ilk gündem maddesinin sahadaki askeri durum ve güvenlik gelişmeleri olduğunu söyledi. Liderlerin ikinci olarak enerji ve ticaret açısından kritik öneme sahip deniz geçişlerini ele alacağını belirtti.
Macron, özellikle Hürmüz Boğazı, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’nda gemi trafiğinin güvenli şekilde yeniden sağlanmasının küresel ekonomi için kritik olduğunu dile getirdi.
“Bu stratejik su yollarında seyrüsefer özgürlüğünün korunması dünya ticareti için hayati önem taşıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
ENERJİ PİYASALARINDA DALGALANMA ENDİŞESİ
Zirvede ele alınacak üçüncü başlığın ise ekonomik iş birliği ve enerji piyasalarının istikrarı olduğunu belirten Macron, özellikle petrol ve doğalgaz piyasalarında yaşanabilecek arz sorunlarının küresel fiyatlar üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğini söyledi.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) acil durum planı kapsamında önemli bir karar aldığını aktaran Macron, üye ülkelerin enerji piyasalarını rahatlatmak amacıyla büyük ölçekli petrol rezervlerini devreye sokmaya hazırlandığını açıkladı.
IEA TARİHİNİN EN BÜYÜK PETROL MÜDAHALESİ
IEA Başkanı Fatih Birol da kurumun aldığı karara ilişkin yaptığı açıklamada, enerji güvenliğini korumak amacıyla olağanüstü bir adım atıldığını belirtti.
“IEA üyesi ülkeler, Hürmüz Boğazı’ndaki arz kaybını telafi etmek için 400 milyon varillik acil petrol rezervini piyasaya sunma konusunda anlaşmaya vardı.”
Birol, bu miktarın kurum tarihinde alınan en büyük koordineli enerji müdahalesi olduğunu vurguladı. Daha önce küresel enerji krizlerinde beş kez benzer kararlar alındığını hatırlatan Birol, mevcut adımın piyasalardaki ani arz şoklarını hafifletmeyi amaçladığını ifade etti.
IEA’ya göre söz konusu petrol miktarı, Hürmüz Boğazı üzerinden yaklaşık 20 günlük petrol ihracatına denk geliyor. Bu hamlenin kısa vadede enerji piyasalarındaki sert dalgalanmaları sınırlaması bekleniyor.
ENERJİ GÜVENLİĞİ İÇİN ANA ŞART: HÜRMÜZ BOĞAZI
Fatih Birol, piyasaların istikrar kazanabilmesi için asıl kritik gelişmenin Hürmüz Boğazı’ndaki transit geçişlerin yeniden başlaması olduğunu belirtti. Boğazın kapalı kalmasının küresel enerji tedariki açısından ciddi riskler oluşturduğunu vurgulayan Birol, IEA’nın gelişmeleri yakından takip ettiğini ve gerektiğinde yeni önlemler alınabileceğini söyledi.
Uzmanlara göre dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu stratejik boğazdan geçiyor. Bu nedenle bölgede yaşanan herhangi bir aksama yalnızca enerji fiyatlarını değil, küresel enflasyon ve ticaret dengelerini de etkileyebiliyor.
