Resmi Gazete’de yayımlandı: Doktora programlarına giriş sistemi değişti

Türkiye’de lisansüstü eğitim sürecine ilişkin önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. 6 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle birlikte doktora programlarına kabul süreçlerinde yeni kriterler belirlendi. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yapılan düzenleme, özellikle öncelikli alanlarda doktora yapmak isteyen adayları yakından ilgilendiriyor.

Yayımlanan kararla birlikte doktora programlarına kabulde uygulanacak değerlendirme sistemi yeniden şekillendirildi. Buna göre adayların doktora programlarına kabul edilmeden önce merkezi yazılı sınava girmeleri gerekecek ve değerlendirme sürecinde farklı puan türleri birlikte dikkate alınacak.

DOKTORA PROGRAMLARINDA MERKEZİ YAZILI SINAV DÖNEMİ

Yeni düzenlemeye göre doktora programlarına başvuracak adaylar için yazılı sınav uygulaması getirildi. Bu sınava katılabilecek aday sayısı ise kontenjan sayısına göre sınırlandırılacak.

Doktora öğrencisi adayları, kontenjanın en fazla dört katı kadar kişi arasından belirlenerek yazılı sınava katılma hakkı elde edecek.

Adayların yazılı sınava çağrılmasında üç farklı akademik kriter temel alınacak. Bu kriterler ALES puanı, yabancı dil puanı ve lisans mezuniyet notu olacak. Belirlenen oranlara göre yapılan hesaplamayla adayların yazılı sınava girip giremeyeceği belirlenecek.

PUAN HESAPLAMA SİSTEMİ YENİDEN BELİRLENDİ

YÖK tarafından yapılan düzenlemede adayların yazılı sınava kabul edilme sürecinde uygulanacak puan ağırlıkları da açıklandı.

Yeni sisteme göre değerlendirme şu şekilde yapılacak:

ALES puanı yüzde 40

Yabancı dil puanı yüzde 30

Lisans mezuniyet notu yüzde 30

Bu kriterler doğrultusunda yapılan sıralamada kontenjanın dört katı kadar aday yazılı sınava girmeye hak kazanacak.

Yükseköğretim Kurulu tarafından merkezi olarak gerçekleştirilecek yazılı sınavdan 70 puanın altında alan adaylar başarısız sayılacak.

NİHAİ DEĞERLENDİRMEDE DÖRT KRİTER ETKİLİ OLACAK

Doktora programına kabul süreci yalnızca yazılı sınavla sınırlı olmayacak. Nihai değerlendirme aşamasında adayların akademik geçmişi ve sınav performansı birlikte değerlendirilecek.

Yeni yönetmeliğe göre nihai başarı puanı şu kriterlerin ağırlıklandırılmasıyla hesaplanacak:

ALES puanı yüzde 25

Lisans mezuniyet notu yüzde 25

Yabancı dil puanı yüzde 20

Yazılı sınav puanı yüzde 30

Bu hesaplamanın ardından ortaya çıkan nihai değerlendirme puanı doktora programına kabulde belirleyici olacak.

Nihai değerlendirme puanı 70’in altında kalan adaylar doktora programlarına yerleşemeyecek.

ÖNCELİKLİ ALANLARDA ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ ATAMASI

Yönetmelikte yer alan bir diğer önemli düzenleme ise öncelikli alanlara yönelik akademik kadro planlaması oldu. Doktora programına kabul edilen adayların araştırma görevlisi kadrolarına atanmasına da imkân tanınacak.

Bu kapsamda doktora eğitimine hak kazanan adayların araştırma görevlisi kadrolarına atanması yürürlükteki mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilecek. Ayrıca doktora öğrenciliği sürecine ilişkin uygulamalarda Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümleri esas alınacak.

YÖNETMELİK YÜRÜRLÜĞE GİRDİ

Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle birlikte yönetmelik değişikliği aynı gün itibarıyla yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemenin uygulanmasından Yükseköğretim Kurulu Başkanı sorumlu olacak.

YÖK’ün aldığı bu kararın, doktora programlarına girişte daha ölçülebilir ve merkezi bir değerlendirme sistemi oluşturmayı amaçladığı belirtiliyor. Yeni modelin özellikle akademik başarıyı daha objektif kriterlerle değerlendirmesi hedefleniyor.