Rusya'nın Avrupa'ya doğal gaz sevkiyatında güzergah alternatifleri azalıyor

Rus enerji şirketi Gazprom'un, Ukrayna üzerinden kısmen ve Polonya üzerinden tümüyle doğal gaz sevkiyatlarını durdurmak zorunda kalmasıyla Avrupa'ya sevkiyat rotalarında seçenekleri azaldı. Rusya'nın Avrupa'ya doğal gaz sevkiyatında düşmesi beklenen talebin yanı sıra güzergahla ilgili sorunları da artmaya başladı.

• Gazprom, Yamal-Avrupa doğal gaz hattının Polonya kısmını artık kullanmayacak
• Ukrayna, Avrupa’ya giden Rus gazının üçte birinin geçtiği noktada sevkiyatı durduracak
• Rusya ile Avrupa arasındaki ekonomik savaş 50 yıldır süren gaz ticaretine sıçradı
• Gazprom, Polonya ve Bulgaristan'a doğal gaz sevkiyatını durdurdu

Gazprom'un Avrupa'ya doğal gaz sevkiyatında Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasından 11 Mayıs'a kadar geçen sürede herhangi bir değişiklik yaşanmazken, Ukrayna'daki doğal gaz giriş noktalarından birinin kapanmasıyla sevkiyat düştü. Gazprom Temsilcisi Sergey Kupriyanov, 10 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın, Sohranovka adlı doğal gaz dağıtım noktasından Rus gazı alımını durduracağına yönelik bilgilendirildiklerini söylemişti. Rusya, Ukrayna'nın doğusundaki Donbas bölgesinde bulunan ve günlük yaklaşık 30 milyon metreküp kapasiteye sahip Sohranovka üzerinden Avrupa'ya gönderdiği gazın yüzde 30'unu sevk ediyordu. Söz konusu giriş noktasının kapanmasıyla 11 Mayıs'ta şirketin Ukrayna üzerinden Avrupa'ya gönderdiği doğal gaz miktarı yüzde 25 azalarak 72 milyon metreküpe indi. Gazprom, dün de Ukrayna üzerinden 51,6 milyon metreküp doğal gaz sevkiyatı gerçekleştirdi. Şirketin sevkiyatı Ukrayna'nın kuzeydoğusunda bulunan Sumi bölgesindeki Suca adlı giriş noktasından devam ediyor.

Yamal-Avrupa da atıl duruma düştü

Gazprom'un Avrupa'ya doğal gaz sevkiyatında kritik role sahip bir başka boru hattı olan Yamal-Avrupa da artık kullanılmıyor. Yamal-Avrupa boru hattı, Ukrayna'daki boru hatları ve Kuzey Akım boru hattının yanı sıra Rus gazını Avrupa'ya taşıyan önemli hatlardan biri olarak biliniyor. Gazprom, Rus hükümetinin kararını gerekçe göstererek Yamal-Avrupa boru hattının Polonya kısmını artık kullanmayacağını bildirdi. Rusya kısmının sahibi ve işletmecisinin Gazprom, Polonya tarafının işletmecisi ve sahibinin EuRoPol GAZ olduğu Yamal-Avrupa doğal gaz boru hattı, yıllık 33 milyar metreküp kapasiteye sahip.

Kuzey Akım ve TürkAkım hatlarının önemi arttı

Ukrayna rotasındaki sevkiyatların azalması ve Polonya üzerinden artık doğal gaz sevk edilememesi nedeniyle Gazprom'un özellikle Kuzeybatı Avrupa'ya doğal gaz göndermek için seçenekleri azalmış durumda. Rusya'nın söz konusu bölgelere doğal gaz sevk edebilmek için tek seçeneği Kuzey Akım doğal gaz boru hattı, güney ve orta Avrupa içinse TürkAkım. Rus gazını Baltık Denizi üzerinden Almanya'ya gönderen Kuzey Akım boru hattı yıllık 55 milyar metreküp doğal gaz taşıma kapasitesine sahip. TürkAkım da her biri yıllık 15,75 milyar metreküp kapasiteli iki hattan oluşuyor. Gazprom'un, Ukrayna üzerinden Avrupa'ya gönderdiği doğal gazın çoğunu tekrar yönlendirmeyi planlayarak inşa ettiği Kuzey Akım 2 doğal gaz boru hattı ise daha işletmeye alınmadan yaptırımlar nedeniyle atıl duruma düşmüştü. Uzmanlar, Rusya'nın Ukrayna üzerinden sevkiyatlarının tümüyle durması halinde Kuzey Akım ve TürkAkım'daki kapasitelerin Avrupa'da özellikle kış döneminde ilave doğal gaz talebi olması halinde yeterli olmayacağı uyarısında bulunuyor.