Ses analizi ve yapay zeka ile akciğer kanserinde erken teşhis

Akdeniz Üniversitesi, akciğer kanserinin erken evrede tespiti için ses analizi ve yapay zeka teknolojilerini bir araya getirerek yüksek doğruluk oranı elde etti. Söz konusu yenilikçi uygulama, hastalığın erken teşhis edilmesi sayesinde tedavi sürecini hızlandırmayı ve hastaların yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor.

AKCİĞER KANSERİNDE ERKEN TEŞHİS İÇİN YAPAY ZEKA DESTEKLİ UYGULAMA

Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Kök Hücre Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Haydar Ankışhan liderliğinde geliştirilen yapay zeka destekli bir uygulama, akciğer kanserinin erken teşhisini mümkün kılmayı hedefliyor. Farklı disiplinlerden bilim insanlarının katkılarıyla ortaya çıkan bu yenilikçi uygulama, genellikle son evrede fark edilen akciğer kanserinin erken dönemde tanı almasını sağlayarak, tedavi süreçlerinin daha etkili olmasını amaçlıyor. AÜ Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi’nde basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Ankışhan, projeyi ve elde edilen başarılı sonuçları paylaşarak, kanserin erken teşhisinin hayat kurtarıcı olabileceğine dikkat çekti.

SESLE KANSER TEŞHİSİ VE YÜKSEK DOĞRULUK ORANI

Doç. Dr. Ankışhan, çalışmanın akciğer kanserini erken evrede yakalama hedefiyle gerçekleştirildiğini vurguladı. "Çalışmamızda ses yapısı, akciğerin kendi anatomik yapısı, kan dolaşım sistemlerini dikkate alarak 'Ses akciğer kanseriyle ilgili bilgi verebilir.' dedik. Bunun peşine düştük. Yaklaşık 1,5 yıldır yürüttüğümüz çalışmalarla güzel sonuçlara ulaştık. Akciğer kanserinin, özellikle birinci evrede, yüzde 90'ın üzerindeki bir doğruluk oranıyla erken dönemde teşhis edilebileceği sonuçlarına ulaşmış bulunuyoruz." diye konuştu. Ankışhan, uygulamanın çalışma şekline ilişkin şu bilgileri paylaştı: "Tamamıyla doğal ortamda kaydedilen sesleri, belirli sinyal işlemi ve yapay zeka teknikleriyle birleştirerek, önce kendi geliştirmiş olduğumuz yapay zeka yöntemleriyle işliyoruz. Oradaki verileri ilgili yöntemlerle doğru bir şekilde eğiterek, verilerin anlamlılık düzeyine ve ayrıştırılabiliyor mu, birbiriyle ilişkisi nasıl oluyor, bunlara bakarak çok rahat şekilde tespit edebiliyoruz."

AKCİĞER KANSERİ TANISINDA SES ANALİZİ YÖNTEMİ

Çalışmada yer alan AÜ Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bülent Mustafa Yenigün, akciğer kanseri tedavisindeki en önemli faktörün erken evrede yakalamak olduğunu vurguladı. Yenigün, düşük maliyetli ve hastaların x-ray gibi görüntüleme yöntemlerinden gördüğü zararı en aza indirecek bir uygulama arayışında oldukları için bu çalışmayı yaptıklarını anlatarak, şunları kaydetti: "Çalışmamızı 50 hasta ve 50 sağlıklı kişiden oluşan grupla gerçekleştirdik. Bu şekilde karşılaştırma yapıldı. Her bir hastanın ses analizi için 2 dakikalık bir konuşma metni hazırlandı ve bu metin üzerinden sesleri kaydedildi. Her hasta aynı ortamda kaydedilip analiz edildi. 50 kişilik kontrol grubu ve kanserli hasta grubu karşılaştırıldı. Yüzde 90 hatta yüzde 92'lere varan doğruluk payı gösteren bir istatistiksel çalışma elde ettik."

ERKEN TEŞHİS AKCİĞER KANSERİ TEDAVİSİNDE HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR

Yenigün, 50 kişilik grubun sayıca az olduğuna işaret ederek, "İleride binlerce hasta grubu toplandığı zaman çok daha iyi, hata payı çok daha düşük sonuçlar elde edilebileceğini düşünüyorum." dedi. Doç. Dr. Yenigün şöyle devam etti: "Akciğerde kitle, nodüller, hava yollarında, bronşlarda değişikliğe sebep oluyor. Solunum borusu içerisinde bir kitle görünümü var, buradaki ses oluşum mekanizmaları, bir yere çarpıp giderken hem frekansta hem rezonansta değişikliğe uğruyor. Bizim uygulamamız da bu ses değişikliğini saptayıp 'evet burada bir kitle görünümü var, bu kitle görünümü ses değişikliğine sebep olacak boyutta, bu evrede ve bunda patolojik bir akciğer kanseri olabilir' uyarısı veriyor." Uygulamanın ne zaman hayata geçirileceğine ilişkin de Yenigün, "Tahmini bir öngörüyle, 2-3 sene içinde, çok ciddi derecede veri datası toplandığı andan itibaren bir tarama programı içine girebilir. Tabii hukuksal, mediko-legal durumlar söz konusu, bunları da geçerse yakın zamanda, 1-2 sene içinde uygulanabilir diye düşünüyoruz." açıklamasında bulundu.