Avrupa İş İstatistikleri Yönetmeliği (EBS 2019/2152) kapsamında güncellenen veriler doğrultusunda yayımlanan geçici sonuçlar, Türkiye ekonomisinin sektörel dağılımını ortaya koydu. 2024 yılında faal girişimlerin %44,4’ü hizmet sektöründe, %35,1’i ise ticaret sektöründe yer aldı. İstihdam tarafında da tablo benzer şekilde şekillendi. Hizmet sektörü toplam istihdamın %39,2’sini oluştururken, sanayi sektörünün payı %27,2’de kaldı.

CİRODA TİCARET SEKTÖRÜ AÇIK ARA LİDER

Türkiye’de 2024 yılı itibarıyla en yüksek ciroyu ticaret sektörü elde etti. Toplam cironun %45,8’i ticaret sektöründen geldi. Girişim ve istihdamda lider konumda bulunan hizmet sektörü, ciroda ise yalnızca %16,9 pay alabildi. Sanayi sektörü ise %30,2 ciro payı ile ekonomideki güçlü konumunu korudu.

EKONOMİNİN DİNAMİKLERİ DEĞİŞİYOR

Veriler, hizmet sektörünün girişim ve istihdamdaki baskın rolünü koruduğunu, ancak ciro açısından ticaretin öncülüğünü sürdürdüğünü gösteriyor. Bu tablo, Türkiye ekonomisinin üretim ve istihdam yapısında hizmetlerin, finansal hacimde ise ticaretin belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.

Girişim sayısı, istihdam ve cironun sektörlere göre oransal dağılımı,2024

TÜRKİYE’DE ÜRETİM DEĞERİNDE İMALAT ZİRVEDE

2024’TE EKONOMİNİN LOKOMOTİFİ İMALAT OLDU

Türkiye ekonomisinin 2024 verilerine göre üretim değerinde ilk sırayı imalat sektörü aldı. İmalatın üretim değeri 21 trilyon 927 milyar TL’ye ulaşarak tüm sektörleri geride bıraktı. Bu rakam, imalatın Türkiye’nin ekonomik yapısında ne kadar kritik bir rol üstlendiğini bir kez daha ortaya koydu.

TİCARET VE İNŞAAT SEKTÖRÜ TAKİPTE

İmalatın ardından en yüksek üretim değerini sağlayan ikinci sektör ticaret oldu. Ticaretin üretim değeri 6 trilyon 764 milyar TL olarak kayıtlara geçti. Onu 5 trilyon 905 milyar TL ile inşaat sektörü izledi. Bu tablo, ticaret ve inşaatın Türkiye ekonomisinde imalatın ardından en güçlü katkıyı sağlayan alanlar olduğunu gösterdi.

ULAŞTIRMA VE ENERJİ DESTEĞİ

2024 yılında ulaştırma ve depolama sektörü 4 trilyon 995 milyar TL’lik üretim değerine ulaşırken, enerji alanını kapsayan elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi 3 trilyon 263 milyar TL ile kayıtlara geçti. Enerji sektörünün ulaştığı bu rakam, Türkiye’nin üretim çeşitliliğinde önemli bir denge unsuru olduğunu ortaya koydu.

Üretim değerinin kısımlara göre dağılımı (Milyar TL), 2023-2024

2024’TE CİRODA LİDER 250+ BÜYÜKLÜK GRUBU OLDU

BÜYÜK İŞLETMELER CİRODA AĞIRLIĞINI KOYDU

Türkiye’nin 2024 yılı iş istatistiklerine göre, ciroda en yüksek payı %35,1 ile 250+ çalışanı bulunan büyük işletmeler aldı. Bu oran, büyük ölçekli firmaların ekonomideki finansal gücünü bir kez daha ortaya koydu.

KÜÇÜK İŞLETMELER İSTİHDAMDA ÖNDE

Ciroda ilk sırayı büyük şirketler alırken, istihdam tablosu farklı bir görünüm sergiledi. Türkiye’de istihdamın %36’sı 1-9 çalışanı bulunan küçük işletmeler tarafından sağlandı. Bu durum, küçük ölçekli firmaların iş gücü yaratmada kritik bir rol üstlendiğini gösteriyor.

ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİN PAYI

2024 yılında ciro dağılımında %24,7 ile küçük işletmeler (1-9 çalışan), %19,9 ile 10-49 çalışanlı firmalar ve %20,3 ile 50-249 çalışanlı orta ölçekli işletmeler yer aldı. İstihdam tarafında ise 250+ işletmeler %27,8, 10-49 çalışanlı işletmeler %19,3 ve 50-249 çalışanlı işletmeler %16,9 oranında pay sahibi oldu. Bu tablo, Türkiye’de istihdamın tabana yayıldığını ancak ciroda büyük şirketlerin ağırlığını koruduğunu ortaya koyuyor.

Büyüklük grubuna göre ciro ve istihdam dağılımı, (%),2024

Türkiye ekonomisinin 2024 yılına ilişkin geçici sonuçlarına göre, aktif girişim sayısı 3 milyon 942 bin 781 olarak kaydedildi. Bu rakam, ülke genelinde girişimcilik ekosisteminin güçlü bir şekilde varlığını sürdürdüğünü ortaya koyuyor.

CİRO 91 TRİLYON TL’Yİ AŞTI

2024 yılında Türkiye genelinde toplam ciro 91 trilyon 653 milyar TL’ye ulaştı. Üretim değeri 53 trilyon 157 milyar TL olurken, faktör maliyetiyle hesaplanan katma değer 15 trilyon 749 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Bu veriler, üretim ve satış kanallarında ekonominin güçlü bir hacme sahip olduğunu gösteriyor.

İSTİHDAM 19,7 MİLYON KİŞİYE ULAŞTI

Geçici verilere göre 2024 yılında Türkiye’de mal ve hizmetlerin toplam satın alımı 79 trilyon 836 milyar TL olarak gerçekleşti. İstihdam edilen kişi sayısı ise 19 milyon 789 bin 7’ye çıkarak ekonomide iş gücü kapasitesinin büyüdüğünü ortaya koydu.

Yıllık sanayi ve hizmet istatistiklerine ilişkin temel göstergeler,  2018-2024

Türkiye’nin 2024 yılı sanayi istatistiklerine göre, imalat sanayinde faaliyet gösteren girişimlerin %54,7’si düşük teknoloji faaliyetlerinde yer aldı. Bu tablo, imalat sanayisinin önemli bir bölümünün hâlâ geleneksel yöntemlere dayalı üretim gerçekleştirdiğini ortaya koydu.

İSTİHDAMIN YARISINA YAKINI DÜŞÜK TEKNOLOJİDE

Düşük teknoloji faaliyetlerinde bulunan işletmeler, sanayideki istihdamın %48,5’ini karşıladı. Bu durum, iş gücünün önemli bir kısmının teknoloji yoğunluğu düşük alanlarda istihdam edildiğini gösteriyor.

CİRODA YÜKSEK PAY

Sadece girişim ve istihdamda değil, ciroda da düşük teknoloji işletmeleri öne çıktı. Bu işletmeler toplam cironun %35,9’unu oluşturdu. Rakamlar, Türkiye’nin imalat sanayisinin daha yüksek teknolojiye yönelme potansiyelinin bulunduğunu gözler önüne seriyor.

İmalat sanayinde temel göstergelerin teknoloji düzeyine göre oransal dağılımı, (%), 2024