Takipteki alacaklar yükseldi: Kredi kartı borcunu ödeyemeyenler artıyor

Türkiye’de son dönemde derinleşen ekonomik koşullar, bankacılık sektöründe tahsili gecikmiş alacakların artmasına yol açtı. Sıkı para politikası, siyasi belirsizlikler ve küresel jeopolitik riskler, bireyleri ve şirketleri mali açıdan daha fazla zorluyor.

YILIN İLK YARISINDA 24,7 MİLYAR TL’LİK ALACAK SATILDI

Bankalar, 2025’in ilk altı ayında toplam 24,7 milyar lira değerinde tahsili gecikmiş alacağı varlık yönetim şirketlerine devretti. Bu rakam, bir önceki yılın aynı dönemine göre %68,7 oranında artış anlamına geliyor.

YIL SONUNDA 55 MİLYAR TL'YE ULAŞMASI BEKLENİYOR

Uzmanlar, mevcut ekonomik görünümün sürmesi halinde takipteki alacak satışlarının yıl sonuna kadar 45-55 milyar TL seviyelerine ulaşabileceğini ve bu rakamın tarihi bir rekor olacağını öngörüyor.

TAKİPTEKİ ALACAK BAKİYESİNDE SERT YÜKSELİŞ

Bankacılık sektöründe takipteki alacak bakiyesi son bir yılda %46,15 oranında arttı. Bu gelişme, bankaların risk yönetimi çerçevesinde varlık yönetim şirketleriyle daha yakın iş birliği içinde çalıştığını ortaya koyuyor.

SEKTÖRDE YENİ BİR DÖNEMİN EŞİĞİNDE MİYİZ?

Uzmanlara göre artan alacak satışları, sadece bankaların bilanço temizlik operasyonu değil; aynı zamanda finansal sistemdeki risklerin yeniden yapılandırılmasına yönelik bir stratejiyi de işaret ediyor.

İkinci Çeyrek Alacak Satışları (milyon TL)

• Gelecek Varlık – Fibabanka: 92,7 milyon TL – Bireysel

• Birikim Varlık – QNB: 245,1 milyon TL – Bireysel

• Gelecek Varlık – QNB: 1.420,4 milyon TL – Bireysel, KOBİ, Ticari

• Dünya Varlık – QNB: 1.715,9 milyon TL – Bireysel

• Birikim Varlık – Yapı Kredi: 197,2 milyon TL – Bireysel

• Gelecek Varlık – Yapı Kredi: 394,4 milyon TL – Bireysel

• Emir Varlık, GSD Varlık – Yapı Kredi: 1.892 milyon TL – Bireysel, Ticari

• Birikim Varlık – Garanti BBVA: 202,1 milyon TL – Bireysel

• Birikim Varlık – Akbank: 494,4 milyon TL – Perakende

• Gelecek Varlık – Akbank: 1.483,4 milyon TL – Bireysel

• Sümer Varlık – Garanti BBVA: 457 milyon TL – Ticari

• Gelecek Varlık – Garanti BBVA: 510,6 milyon TL – Bireysel

• Sümer Varlık – Garanti BBVA: 512,7 milyon TL – Bireysel

• Ortak Varlık, Dünya Varlık – Akbank: 1.483,2 milyon TL – Bireysel, Ticari

Haziran 2023’ten itibaren Merkez Bankası’nın sıkı para politikası ve faiz artırımları, bankacılık sektöründe uzun süredir görülmeyen bir tabloyu yeniden gündeme taşıdı. Artan faiz ortamı ve düşen alım gücü, tahsili gecikmiş alacakların (TGA) hızla yükselmesine neden oldu.

BİR YILDA %46’LIK ARTIŞ

BDDK haftalık verilerine göre takipteki alacak bakiyesi, 2023 sonunda 287,5 milyar TL seviyesindeyken, 2024’ün Haziran sonu itibarıyla %46,15 artarak 420,2 milyar TL’ye ulaştı. Bu artış özellikle bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredilerinde daha sert yaşandı. Tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarında TGA bakiyesi 179,4 milyar TL’ye çıktı.

TİCARİ KREDİLERDE DE YÜKSELİŞ

Ticari kredilerde de tablo farklı değil. 2023 sonuna kıyasla %36,3 artan takipteki alacaklar 240,8 milyar TL’ye yükseldi. Özellikle yüksek faiz ortamı altında şirketlerin borç çevirme kabiliyeti zayıfladı.

VARLIK YÖNETİM ŞİRKETLERİNE SATIŞLAR HIZLANDI

TGA'daki bu hızlı büyüme, bankaların sorunlu kredileri varlık yönetim şirketlerine satma isteğini artırdı. Finansal Kurumlar Birliği (FKB) verilerine göre, 2023 yılında toplam 40,7 milyar TL tutarında alacak satışı gerçekleşti. Bu rakam, yıl sonunda takipteki alacakların yaklaşık %14’üne denk geldi.

BU YIL REKOR KIRILABİLİR

Bankalar 2024'ün ilk çeyreğinde 13,1 milyar TL'lik TGA satışı gerçekleştirdi. Bu, geçen yılki 5 milyar TL’lik satışa göre 2,5 kat artışa işaret ediyor. İkinci çeyrekte ise EKONOMİ'nin hesaplamalarına göre yaklaşık 11,6 milyar TL satış gerçekleşti. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 9,6 milyar TL idi. Yıllık bazda %16’lık artış söz konusu.

İLK YARIDA SATIŞLAR %68,7 ARTTI

2023’ün ilk yarısında bankalar 14,6 milyar TL’lik sorunlu kredi satarken, 2024’ün ilk yarısında bu rakam 24,7 milyar TL’ye çıktı. Bu da %68,7’lik ciddi bir artışa işaret ediyor. Ancak BDDK verileri ile kıyaslandığında satışlar toplam TGA stokunun yalnızca %6’sını oluşturdu.

YIL SONUNDA 50 MİLYAR TL BARAJI AŞILABİLİR

Geçen yıl en yüksek satış üçüncü çeyrekte gerçekleşmişti. Aynı trend devam ederse, 2024 sonunda takipteki alacak satışlarının 50 milyar TL’yi aşması muhtemel. Bu gerçekleşirse, 2023’e kıyasla %23’lük bir artış yaşanacak.

SEKTÖR OYUNCULARI BEKLENTİLİ

Gelecek Varlık Yönetimi Genel Müdürü Sezin Ünlüdoğan, 2024’ün ilk yarısında 24,7 milyar TL’lik TGA satışının gerçekleştiğini, yıl sonunda ise bu rakamın 45-55 milyar TL’ye çıkabileceğini belirtti. Ünlüdoğan, dijitalleşmeye ve kurumsal yapılandırmalara daha fazla odaklanacaklarını da açıkladı.