Trump patladı: “Artık kimse için savaşmayacağız”
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran merkezli savaş sürecine yönelik söylemleri sertleşirken, Washington yönetiminde giderek artan bir “çıkış stratejisi arayışı” dikkat çekiyor. Bölgedeki çatışmaların ikinci aya girmesi ve net bir çözüm planının ortaya konulamaması, hem siyasi hem ekonomik cephede baskıyı artırıyor.
SAVAŞ UZADIKÇA SABIR TÜKENİYOR
Beyaz Saray’a yakın kaynaklara göre Trump, özel görüşmelerinde müttefiklerine yönelik memnuniyetsizliğini açıkça dile getiriyor. Özellikle NATO üyelerinin ve diğer ortakların, çatışmanın hızlı ve kesin şekilde sona erdirilmesi için yeterince sorumluluk almadığını düşünüyor.
Trump’ın bu rahatsızlığı artık kamuoyuna da yansımış durumda. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda, enerji krizinin derinleşmesine rağmen müttefiklerine açık mesaj verdi:
“ABD artık herkes için savaşmayacak; kendi güvenliğinizi kendiniz sağlamak zorundasınız.”
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ: ENERJİ PİYASALARINDA ŞOK DALGASI
İran’ın kontrolünü artırdığı Strait of Hormuz, küresel enerji akışının yaklaşık %20’sini taşıyan kritik bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor. Bu hattaki belirsizlik, petrol ve akaryakıt fiyatlarında sert yükselişleri tetikledi.
Mart ayı boyunca Brent petrol fiyatlarının yaklaşık %60 artması ve ABD’de benzin fiyatlarının galon başına 4 doların üzerine çıkması, savaşın ekonomik maliyetini gözler önüne serdi.
“Enerji fiyatlarındaki sıçrama, savaşın ekonomik etkisini siyasi riskten daha görünür hale getirdi.”
WASHINGTON’DA YENİ STRATEJİ ARAYIŞI
Trump yönetimi içinde son dönemde dikkat çeken bir yaklaşım ise Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasının artık “zorunlu bir hedef” olarak görülmemesi. Bu değişim, savaşın daha dar kapsamlı hedeflerle sonlandırılabileceğine işaret ediyor.
Ancak bu senaryo, özellikle İran’ın boğaz üzerinde egemenlik talep etmesi nedeniyle küresel piyasalarda yeni dalgalanmaların önünü açabilir.
“ABD yönetimi, savaşın kontrolünün artık tamamen Washington’da olmadığı gerçeğiyle yüzleşiyor.”
PİYASALARDA İYİMSERLİK, BELİRSİZLİK DEVAM EDİYOR
İran tarafının ateşkese açık olduğu yönündeki sinyaller, küresel piyasalarda kısa süreli bir rahatlama yarattı. S&P 500 endeksi gün içinde %2,7’ye varan yükseliş kaydederek dikkat çekti.
Ancak uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’nın statüsüne ilişkin net bir çözüm olmadan bu iyimserliğin kalıcı olması zor.
TRUMP İÇİN SİYASİ RİSK ARTIYOR
Savaşın uzaması, Trump’ın seçim kampanyasında verdiği “yeni savaş başlatmama” vaadiyle çelişirken, yaklaşan ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti için risk oluşturuyor.
Beyaz Saray kaynaklarına göre, yönetimin en büyük kaygısı artık yalnızca askeri tablo değil; savaşın yarattığı ekonomik baskının seçmen davranışına etkisi.
ABD’NİN HEDEFLERİ NET AMA YOL HARİTASI BELİRSİZ
ABD yönetimi, operasyonun temel hedeflerini İran’ın askeri kapasitesini zayıflatmak, balistik füze programını etkisiz hale getirmek ve nükleer silah geliştirme ihtimalini ortadan kaldırmak olarak sıralıyor.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Hürmüz Boğazı’nın İran kontrolünde kalmasının kabul edilemez olduğunu vurguluyor. Ancak sahadaki gelişmeler, bu hedeflere ulaşmanın beklenenden daha karmaşık olduğunu ortaya koyuyor.
KÜRESEL DENGE DEĞİŞİYOR
ABD’nin bölgedeki askeri varlığını azaltması ve sorumluluğu müttefiklere bırakma sinyali, özellikle Körfez ülkelerinde güvenlik endişelerini artırabilir.
Bu süreçte Avrupa ve bölge ülkeleri daha sınırlı hedeflere odaklanırken, Washington’ın geniş kapsamlı stratejisi giderek yalnızlaşma riskiyle karşı karşıya.
