Trump’ın Çin ziyareti öncesi İran yaptırımı krizi büyüdü
ABD ile Çin arasında İran merkezli yaptırım gerilimi yeniden yükseldi. Washington yönetiminin, İran’a askeri ekipman ve uydu görüntüsü desteği sağladıkları gerekçesiyle bazı Çinli şirketleri yaptırım listesine alması Pekin’in sert tepkisine yol açtı. Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin tek taraflı yaptırımlarını “uluslararası hukuka aykırı” olarak nitelendirirken, önceliğin bölgede yeni bir çatışmayı önlemek olması gerektiğini savundu.
PEKİN: TEK TARAFLI YAPTIRIMLARI KABUL ETMİYORUZ
Pekin’de düzenlenen günlük basın toplantısında konuşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, ABD’nin aldığı yaptırım kararlarının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi onayı taşımadığına dikkat çekti. Çin yönetimi, Washington’ın uygulamalarını “hukuki zeminden yoksun baskı politikası” olarak değerlendirirken, Çinli şirketlerin hak ve çıkarlarının korunacağını vurguladı.
“ÇİN, ŞİRKETLERİNİN YASAL HAKLARINI KARARLILIKLA SAVUNACAK” ifadesini kullanan Guo, ABD’nin İran dosyasını siyasi baskı aracına dönüştürdüğünü ileri sürdü.
YENİ ÇATIŞMA UYARISI GELDİ
Çin tarafı, Orta Doğu’daki tansiyonun yeniden yükselme riskine işaret ederek Washington’a diplomasi çağrısı yaptı. Pekin yönetimi, mevcut süreçte asıl önceliğin askeri gerilimlerin yeniden başlamasını engellemek olması gerektiğini belirtti.
“ACİL ÖNCELİK, BÖLGEDE YENİDEN ÇATIŞMA ORTAMININ OLUŞMASINI ENGELLEMEK OLMALI” diyen Çinli sözcü, başka ülkelere suçlama yöneltmenin sorunu daha da derinleştireceğini söyledi.
ABD Hazine Bakanlığı, 8 Mayıs tarihinde İran’ın savunma ve silah tedarik ağlarına destek verdikleri gerekçesiyle bazı Çin ve Hong Kong merkezli şirketlere yaptırım uygulandığını duyurmuştu. Listede Çin merkezli Yushita Shanghai ile Hitex Insulation’ın yanı sıra Hong Kong merkezli Hesin Industry ve Mustad Limited şirketleri de yer aldı.
UYDU ŞİRKETLERİ HEDEFTE
ABD Dışişleri Bakanlığı ise aynı gün yaptığı açıklamada, İran’ın Orta Doğu’daki ABD güçlerine yönelik operasyonlarında kullanılmak üzere uydu görüntüsü sağladıkları iddiasıyla bazı Çinli teknoloji şirketlerini yaptırım kapsamına aldığını bildirdi.
Yaptırım listesinde Chang Guang Satellite Technology, The Earth Eye ve MizarVision gibi Çin merkezli uydu şirketleri bulunuyor. Washington yönetimi, bu firmaların İran’ın askeri kapasitesine dolaylı destek sunduğunu öne sürüyor.
ABD’NİN KARARI, TRUMP’IN ÇİN ZİYARETİ ÖNCESİ DİKKAT ÇEKTİ
Kararın, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta gerçekleştirmesi planlanan Çin ziyareti öncesinde açıklanması uluslararası kamuoyunda dikkat çekti. Uzmanlar, yaptırım hamlesinin iki ülke arasındaki ticaret ve diplomasi trafiğini daha da hassas hale getirebileceğini değerlendiriyor.
Washington ile Pekin arasında son dönemde teknoloji, ticaret, Tayvan ve Orta Doğu politikaları üzerinden artan rekabetin, İran merkezli yaptırımlarla yeni bir boyut kazandığı yorumları yapılıyor.
