World Decolonization Forum İstanbul’da başladı: Esra Albayrak’tan yeni dünya düzeni mesajı
NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Esra Albayrak, İstanbul’da düzenlenen “World Decolonization Forum”da yaptığı konuşmada mevcut uluslararası sistemin ciddi bir meşruiyet krizi yaşadığını belirterek, dünyanın artık yalnızca Batı merkezli bilgi üretimiyle ilerleyemeyeceğini söyledi. Albayrak, İstanbul’dan Gazze’ye, Kahire’den Cakarta’ya kadar farklı merkezlerde oluşan yeni düşünsel birikimin küresel sistem açısından önem kazandığını vurguladı.
Enstitü Sosyal ile NUN Eğitim ve Kültür Vakfı’nın ev sahipliğinde Atatürk Kültür Merkezi’nde başlayan forumda, küresel krizler, sömürgecilik mirası ve uluslararası sistemin dönüşümü ele alındı. Çok sayıda akademisyen, düşünür ve aktivistin katıldığı etkinlikte, küresel güç dengeleri ve “dekolonizasyon” kavramı farklı boyutlarıyla tartışıldı.
“BATI MERKEZLİ DÜZEN SINIRLARINA ULAŞTI”
Konuşmasında mevcut dünya düzeninin artık yeni sorunlara cevap üretmekte zorlandığını ifade eden Esra Albayrak, Batı merkezli düşünce sisteminin kendi sınırlarına dayandığını söyledi.
Albayrak, “Paris’te, Londra’da, New York’ta ve Amsterdam’da üretilen bilgi artık tek başına dünyanın ihtiyaçlarını karşılamıyor. İnsanlık; İstanbul’da, Cakarta’da, Addis Ababa’da, Rabat’ta, Kahire’de ve Gazze’de ortaya çıkan yeni bilgelik merkezlerine de ihtiyaç duyuyor” dedi.
Forumun İstanbul’da düzenlenmesinin sembolik bir anlam taşıdığına işaret eden Albayrak, kentin tarih boyunca farklı kültürleri ve medeniyetleri bir arada yaşatabilen önemli merkezlerden biri olduğunu ifade etti.
“MESELE IRK DEĞİL, İNSANLIĞIN ORTAK SORUMLULUĞU”
Esra Albayrak, konuşmasında sömürgecilik tartışmalarının yalnızca Batı karşıtlığı üzerinden okunmaması gerektiğini de dile getirdi. Yeni bir kutuplaşma üretmenin çözüm olmayacağını belirten Albayrak, insanlığın ortak vicdanı etrafında yeni bir anlayış geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
“Beyaz adamın yükü” anlayışının yerine başka bir üstünlük fikri koymanın mevcut sistemi aşmak anlamına gelmeyeceğini ifade eden Albayrak, asıl meselenin “insanın yükü” olduğunu vurguladı.
Albayrak, insanlık onurunu esas alan daha adil bir dünya düzeni kurulması gerektiğini belirterek, bunun yalnızca siyasi değil aynı zamanda ahlaki bir sorumluluk olduğunu söyledi.
“ÇOCUKLARIN HAFIZASI TEKNOKOLONYAL DÜZENİN PARÇASI HALİNE GELİYOR”
Forumda özellikle dijital çağın etkilerine dikkat çeken Albayrak, çocukların hayal dünyası, hafızası ve dikkatinin küresel teknoloji düzeni tarafından şekillendirildiğini ifade etti.
Teknoloji ve algoritmaların merkezileşen bilgi akışı oluşturduğunu belirten Albayrak, çocukların kendi deneyimlerini ve seslerini değerli görmesinin giderek zorlaştığını söyledi.
Albayrak, “Çocuklarımızın dikkati ve hafızası, teknokolonyal sistemin sürekliliği için bir ham maddeye dönüşüyor” değerlendirmesinde bulundu.
GAZZE VURGUSU: “ULUSLARARASI SİSTEMİN MEŞRUİYETİ SORGULANIYOR”
Esra Albayrak, konuşmasının önemli bölümünü Gazze’de yaşananlara ayırdı. Dünyanın tarihi bir eşikten geçtiğini ifade eden Albayrak, mevcut uluslararası düzenin ahlaki zemininin ciddi biçimde sorgulandığını dile getirdi.
Gazze’de yaşananların, mevcut küresel sistemin vicdani ve siyasi meşruiyetine yönelik dünya çapında büyük bir sorgulama başlattığını belirten Albayrak, eski cevapların artık yeni krizleri taşıyamadığını söyledi.
Uluslararası kurumların iyi niyetli çabalarına rağmen, bu kurumların da mevcut paradigmanın sınırlarına çarptığını savunan Albayrak, yeni bir düşünsel ve siyasi yaklaşım ihtiyacının giderek daha görünür hale geldiğini ifade etti.
FORUMA ULUSLARARASI AKADEMİK KATILIM
Forum kapsamında düzenlenen açılış oturumunun ardından akademik paneller gerçekleştirildi. Aktivist Sümeyye Sena Polat moderatörlüğünde yapılan oturuma insan hakları savunucusu Mireille Fanon Mendes-France ile teorisyen ve sosyolog Salman Sayyid katıldı.
İki gün sürecek etkinlik kapsamında “İnsanlığın Yükü: Dekolonizasyonun Bugünü” sergisi ile “Dekolonize Film Günleri” de ziyaretçilere açıldı.
Boğaziçi Üniversitesi, İslam Araştırmaları Merkezi ve Malezya, Arjantin, Endonezya, Güney Afrika, Rusya, İngiltere ve Katar’dan çeşitli üniversitelerin iş birliğiyle düzenlenen forumda, sömürgecilik sonrası dünya düzeni farklı perspektiflerle ele alınıyor.
