WSJ: Rusya neden İran'a "yardım eli" uzatmıyor?

İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarını sürdürdüğü bir haftanın ardından gözler Tahran’ın en güçlü müttefiklerinden biri olan Rusya’ya çevrildi. Ancak Kremlin’den beklenen askeri destek açıklaması gelmedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pazartesi günü İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ile yaptığı görüşmede, saldırıların "haksız ve sebepsiz" olduğunu ifade ederek İran halkına yardım etmek istediklerini söyledi. Ancak bu yardım, askeri değil diplomatik bir çerçevede değerlendirildi.

YENİ STRATEJİK ANLAŞMA, ANCAK SOMUT DESTEK YOK

Wall Street Journal’ın haberine göre Putin, yılın başında İranlı mevkidaşıyla Kremlin’de bir araya gelerek iki ülke arasında stratejik bir anlaşmaya imza attı. Ancak İsrail ve ABD’nin hava operasyonlarının yoğunlaştığı bu dönemde, bu ittifakın Tahran’a pratik bir fayda sağlamadığı görülüyor.

Putin, görüşmeden önce yaptığı açıklamada, "Bu durumdan birlikte nasıl çıkılabileceğini düşünmeliyiz" ifadelerini kullanarak diplomatik çözüm önerisine vurgu yaptı.

RUSYA’DAN ASKERİ YARDIM BEKLEYEN İRAN HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRADI

İsrail'in hafta sonu gerçekleştirdiği hava saldırılarında, İran’ın Rus yapımı hava savunma sistemleri hedef alınarak yok edildi. Buna rağmen Rusya'nın bu sistemleri yenilemediği ya da yenilemek istemediği belirtiliyor.

Pazartesi günü yapılan görüşmede Araghchi’nin Putin’den yeni savunma sistemleri ve nükleer altyapı desteği talep ettiği öne sürüldü. Ancak bu talebin karşılık bulmadığı aktarıldı.

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Putin, İran’ın kendilerine özel bir askeri talepte bulunmadığını ve Rus sistemlerine olan ilgisinin azaldığını ifade etti.

STRATEJİK AMA SINIRLI BİR ORTAKLIK

İran ile Rusya arasındaki stratejik ortaklık, karşılıklı bir savunma paktı içermiyor. Anlaşma; istihbarat paylaşımını artırmayı ve tarafların çatışmalarda birbirlerinin düşmanlarına yardım etmemesini öngörüyor.

Katar Üniversitesi’nden Rusya-İran ilişkileri uzmanı Prof. Nikolai Kozanov, "İran, ABD saldırılarına karşılık Rusya’dan açık destek isteyebilir ama Moskova bunu kabul etmeyecektir" değerlendirmesinde bulundu.

GEÇMİŞİN HAYAL KIRIKLIĞI: SAVAŞ UÇAĞI ANLAŞMASI YARIM KALDI

7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e düzenlediği saldırının ardından, İran hükümeti Moskova’dan Su-35 savaş uçakları, Mi-28 helikopterleri, S-400 hava savunma sistemleri ve Yak-130 eğitim uçakları satın almak için anlaşma yaptığını açıklamıştı. Ancak İran’a bugüne kadar yalnızca eğitim uçakları teslim edildi.

Üretim sorunları ve Körfez ülkelerinin baskıları, Rusya’yı daha gelişmiş sistemlerin tesliminden geri adım atmaya zorladı. Carnegie Endowment’tan araştırmacı Nicole Grajewski, bu durumu "Rusya’nın ortaklıklarında dahi ne kadar işlemsel ve temkinli davrandığının göstergesi" olarak değerlendirdi.

TRUMP’LA DENGE POLİTİKASI

Uzmanlara göre Putin, Trump ile olan ilişkilerini korumak, İsrail ile gerilimi tırmandırmamak ve Ukrayna’daki savaş nedeniyle Batı yaptırımlarına karşı daha kırılgan hale gelen ekonomisini korumak adına, İran’a sınırlı destek vermeyi tercih ediyor.

Bu yaklaşımın, geçmişte de Moskova’dan beklentilerini karşılayamayan İran yönetimini şaşırtması veya tatmin etmesi beklenmiyor.