Yargıtay’dan kiracılara depozito müjdesi: İade tutarı katlanabilir
Türkiye’de ev sahibi-kiracı ilişkilerinde sık sık tartışma konusu olan depozito iadesiyle ilgili dikkat çeken bir karar çıktı. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin verdiği içtihada göre, kiracı taşınırken depozito iadesi yalnızca yıllar önce ödenen nominal rakam üzerinden değil, sözleşmenin sona erdiği tarihteki güncel kira bedeli esas alınarak hesaplanabilecek.
Özellikle uzun yıllar aynı evde oturan kiracılar açısından büyük önem taşıyan karar, yüksek enflasyon ve artan kira fiyatları nedeniyle değerini kaybeden depozitolar konusunda yeni bir dönemin kapısını araladı.
DEPOZİTO İADESİNDE ESKİ TUTAR DEĞİL GÜNCEL DEĞER ESAS ALINACAK
Yargıtay’ın değerlendirmesine göre, kiracının yıllar önce yatırdığı güvence bedeli zaman içinde ekonomik değerini kaybediyorsa, iade sırasında başlangıçtaki kira bedeli ile depozito arasındaki oran dikkate alınmalı. Bu oran, tahliye tarihindeki son kira bedeline uygulanarak yeni depozito miktarı belirlenmeli.
Karar, özellikle uzun süre kirada kalan milyonlarca kişi için emsal niteliği taşıyor.
EMSAL DAVA 1993 YILINDA BAŞLADI
Karara dayanak gösterilen uyuşmazlıkta kiracı, 1993 yılında taşındığı konut için 15 lira depozito ödedi. Aradan geçen yılların ardından 2014 yılında evden çıkarken aynı rakamın iade edilmesini kabul etmeyerek dava açtı.
Mahkeme sürecinin ardından dosya Yargıtay’a taşındı ve yüksek mahkeme, depozitonun güncel kira değeri üzerinden hesaplanması gerektiğine hükmetti.
Yargıtay, depozito bedelinin kira ile orantılı şekilde güncellenerek kiracıya ödenmesi gerektiğini vurguladı.
YENİ HESAPLAMA YÖNTEMİ NASIL OLACAK?
Kararda belirtilen sisteme göre önce kira başlangıcındaki aylık kira tutarı ile ödenen depozito arasındaki oran bulunuyor. Daha sonra bu oran, kiracının çıktığı tarihteki son kira bedeline uygulanıyor. Böylece bugünkü karşılık ortaya çıkıyor.
Örnek olarak; eve girişte kira 1.000 TL, depozito ise 3.000 TL ise güvence bedeli kira tutarının 3 katı kabul ediliyor. Eğer kiracı evden çıkarken son kira 20.000 TL’ye yükselmişse, iade edilmesi gereken depozito 60.000 TL olarak hesaplanabiliyor.
Bu yöntem, enflasyon nedeniyle eriyen depozito bedellerinin gerçek değerine ulaşmasını sağlayabilir.
KİRACILAR VE EV SAHİPLERİ İÇİN YENİ DÖNEM
Uzmanlara göre karar, geçmişte düşük tutarlı depozito alan kiracıların mağduriyetini azaltabilir. Aynı zamanda ev sahipleri ile kiracılar arasında depozito kaynaklı uyuşmazlıklarda mahkemeler için de önemli bir referans niteliği taşıyacak.
Önümüzdeki süreçte benzer davalarda bu kararın sıkça gündeme gelmesi bekleniyor.
