Yumurta 4 ayda yüzde 70 zamlandı! Yumurta fiyatlarında neler oluyor?

ABD’de yaşanan kuş gribi salgını, dünya genelinde yumurta tedarik zincirini olumsuz etkilerken, Türkiye’de de yumurta fiyatlarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Son dört ayda yumurta fiyatlarının %70’in üzerinde zamlandığı belirtilirken, 30’luk koli fiyatı 170 TL’den 230 TL’ye çıktı. Gıda Denetim Uzmanı Nurten Sırma, fiyat artışlarının nedenlerini açıkladı

Türkiye'de son aylarda yumurta fiyatlarında yaşanan hızlı artış, vatandaşların tepkisine neden oldu. Marketlerde 30'luk yumurta kolisinin fiyatı 170 TL’den 230 TL’ye kadar yükselirken, bu durumun ardında yatan nedenler tartışılmaya devam ediyor. Uzmanlara göre, uluslararası piyasalardaki dalgalanmalar, kuş gribi salgını ve fırsatçılık, fiyat artışlarının temel sebepleri arasında yer alıyor.

KUŞ GRİBİ SALGINI VE ULUSLARARASI TALEP ETKİSİ

ABD’de 2023 sonunda başlayan ve 2024 yılında etkisini artıran kuş gribi salgını, dünya genelinde yumurta tedarik zincirini olumsuz etkiledi. Salgın nedeniyle milyonlarca tavuk itlaf edilirken, ABD’nin Türkiye dahil birçok ülkeden yumurta talebinde bulunması, Türkiye’nin ihracatını artırdı. Ancak bu durum, iç piyasada fiyatların hızla yükselmesine yol açtı. Gıda Denetim Uzmanı Nurten Sırma, CNN TÜRK’e yaptığı açıklamada, ABD’nin yanı sıra Avrupa Birliği ülkelerinin de yumurta talebindeki artışının sektörde kaosa neden olduğunu belirtti. Sırma, “Türkiye, yumurta üretiminde kendine yetebilen bir ülke olmasına rağmen, uluslararası piyasalardaki kriz ve talep artışı iç piyasayı etkiliyor. Son 5 yılda yaklaşık 100 milyar adet yumurta ürettik ve bu üretimin bir kısmını ihraç ettik. Ancak ihracatın, iç piyasadaki fiyatlara bu denli yansıması beklenen bir durum değildi” dedi.

MARKETLERDEKİ FİYAT ARTIŞI: FIRSATÇILIK İDDİALARI

Marketlerde 30’luk yumurta kolisinin fiyatının kalite ve markaya göre 170 TL’den 230 TL’ye kadar çıkması, fırsatçılık tartışmalarını da beraberinde getirdi. Nurten Sırma, üretici ile tüketici fiyatları arasındaki büyük farkın dikkat çekici olduğunu ifade ederek, “Afyon’da üreticiden çıkan bir yumurtanın fiyatı 4 lira 70 kuruş civarında. Ancak marketlerde bu fiyatın 8 ila 10 TL arasında değiştiğini görüyoruz. Bu durum, ‘yapışkan enflasyon’ olarak bilinen ve fiyatların bir kez yükseldikten sonra düşmemesiyle sonuçlanan bir ekonomik sorunun göstergesi” dedi. Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın, yumurta sektöründeki fiyat artışlarını mercek altına aldığı belirtilirken, iç piyasada vatandaşların temel gıda ihtiyacının karşılanması için çeşitli tedbirler alınacağı ifade edildi.

İHRACAT POTANSİYELİ VE İÇ PİYASA DENGESİ

Türkiye’nin yumurta ihracatındaki potansiyeli değerlendirilmeye devam ederken, iç piyasa dengesinin korunması gerektiği de vurgulanıyor. Nurten Sırma, “Türkiye’nin ihracattaki başarısını göz ardı edemeyiz. Ancak vatandaşın ihtiyacı olan temel gıda maddelerinden biri olan yumurtanın iç piyasada erişilebilir olması da bir o kadar önemli. Bu dengeyi sağlamak için hükümetin aldığı tedbirler kritik öneme sahip” dedi. Öte yandan, hükümetin ihracatı teşvik ederken iç piyasadaki fiyat artışlarını kontrol altına almak için çeşitli düzenlemeler üzerinde çalıştığı öğrenildi. Uzmanlar, özellikle üretici ve tüketici arasındaki fiyat farkının azaltılması için aracılık maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini belirtiyor.

VATANDAŞ NE DİYOR?

Fiyat artışlarından en çok etkilenen kesimlerden biri olan tüketiciler ise durumdan oldukça rahatsız. Özellikle dar gelirli vatandaşlar, temel gıda maddeleri arasında yer alan yumurtanın bu denli pahalı hale gelmesinin aile bütçelerini zorladığını dile getiriyor. Marketlerdeki fiyatların düşmesi için hükümetin daha etkin adımlar atmasını talep eden tüketiciler, fırsatçılık iddialarına karşı da denetimlerin sıklaştırılmasını istiyor.