Zincir marketlerin çanta dayatmasına KDK’dan uyarı
Kamu Denetçiliği Kurumu’na yapılan bir başvuruda, zincir marketlerden birinde plastik poşet talep eden bir müşteriye sadece kağıt ve bez çanta satıldığı belirtildi. Marketin bu uygulamasının tüketiciye hem ekonomik yük getirdiği hem de seçim hakkını ortadan kaldırdığı ifade edildi.
Başvuruyu değerlendiren KDK, bu durumun, Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında yer alan satış noktalarının yükümlülüklerini düzenleyen 8. maddeye aykırı olduğunu bildirdi.
MEVZUAT: ALTERNATİFLER SUNULMALI, ZORUNLULUK DEĞİL
KDK kararında, mağazaların yalnızca bez ve kağıt çanta satmasının yasal düzenlemelere uygun olmadığı vurgulandı. Yönetmelik, plastik poşetlerin tamamen kaldırılmasını değil, bunlara alternatif ürünlerin ek olarak sunulmasını öngörüyor. Yani bez veya kağıt çantaların, plastik poşete ilave bir seçenek olarak müşteriye sunulması gerekiyor.
Denetçi Kurum, tüketiciye sadece pahalı çanta sunulmasının “zorlayıcı ve maliyetli bir uygulama” olduğuna dikkat çekti.
BAKANLIĞA YAPTIRIM ÇAĞRISI
KDK, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na gönderdiği tavsiye kararında, zincir marketlerin bu uygulamalarının mevzuata aykırı olduğunu belirtti. Bakanlığın bu durumu idari denetim kapsamına alarak gerekli yaptırımları uygulaması talep edildi.
Kararda şu ifadelere yer verildi:
"Plastik poşetlerin tamamen kaldırılıp yalnızca alternatif taşıma seçeneklerinin sunulması, çevre bilinci oluşturma hedefinin dışına çıkmakta ve tüketiciye dayatma haline dönüşmektedir. Bu durum, hem çevreci politikanın amacına zarar vermekte hem de ekonomik külfet oluşturmaktadır."
KDK: HEM MEVZUATA AYKIRI HEM HAKKANİYETE
KDK, zincir marketlerin bu tek yönlü uygulamasının hem mevcut yasal düzenlemelere hem de tüketici haklarına aykırı olduğuna hükmetti. Plastik poşetlerin ücretli olarak sunulmaya devam etmesi ve bez, file gibi alternatiflerin de opsiyonel olarak tüketiciye sunulması gerektiği ifade edildi.
