Trump İran saldırısını neden erteledi? Beyaz Saray açıkladı

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yaşanan gerilime ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında konuşan Vance, Washington yönetiminin İran’ın nükleer silaha sahip olmasına kesinlikle izin vermeyeceğini yineledi.

Gazetecilerin çatışmaların ne kadar süreceğine ilişkin sorusunu yanıtlayan Vance, “Bu sonsuza kadar devam edecek bir savaş değil” ifadelerini kullandı. ABD yönetiminin diplomatik çözüm arayışını sürdürdüğünü belirten Vance, ancak müzakerelerin başarısız olması halinde askeri seçeneğin yeniden devreye alınabileceğini söyledi.

Vance, İran’ın nükleer silah edinmesinin ABD açısından “kırmızı çizgi” olmaya devam ettiğini açık şekilde dile getirdi.

ABD Başkan Yardımcısı, İran ile yürütülen barış görüşmelerinde belirli ilerlemeler kaydedildiğini ancak henüz kesin bir anlaşmaya ulaşılamadığını ifade etti. Washington yönetiminin askeri operasyonları yeniden başlatabilecek hazırlık kapasitesini koruduğunu vurgulayan Vance, “Top artık İran’ın sahasında” değerlendirmesinde bulundu.

TRUMP’TAN KÖRFEZ ÜLKELERİ VURGUSU

ABD Başkanı Donald Trump da son günlerde yaptığı açıklamalarda İran ile yürütülen müzakerelere dikkat çekmişti. Trump, Körfez ülkelerinin talebi üzerine İran’a yönelik planlanan saldırının ertelendiğini açıklamıştı.

Trump’ın açıklamasına göre Qatar, Saudi Arabia ve United Arab Emirates liderleri, bölgede daha büyük bir savaş riskinin önüne geçmek amacıyla Washington’dan askeri operasyonu ertelemesini istedi.

Trump, İran’la “ABD açısından kabul edilebilir” bir anlaşmanın mümkün olabileceğini belirtirken, “İran’a nükleer silah yok” mesajını bir kez daha yineledi.

Ancak Trump, anlaşmaya varılamaması halinde ABD ordusunun İran’a yönelik geniş çaplı bir operasyon başlatmaya hazır olduğunu da vurguladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ PETROL PİYASALARINI SARSTI

İran ile ABD-İsrail hattında tırmanan gerilim, enerji piyasalarını da doğrudan etkiledi. İran yönetimi, dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Strait of Hormuz üzerindeki kontrolünü sıkılaştırdı.

Boğazdaki fiili kısıtlamalar nedeniyle küresel petrol fiyatlarında sert yükselişler yaşanırken, uluslararası piyasalarda enerji arz güvenliği endişeleri yeniden gündeme geldi.

ABD tarafı ise İran’a baskıyı artırmak amacıyla İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürmeye devam ediyor.

İRAN VE ABD ARASINDA MÜZAKERE TRAFİĞİ

Taraflar arasında diplomatik temaslar sürerken, Pakistan’ın arabuluculuk girişimleri dikkat çekiyor. Ancak mevcut tablo, Washington ile Tahran arasında kısa vadede tam kapsamlı bir uzlaşının kolay olmayacağını gösteriyor.

İran medyasına göre Tahran yönetimi, savaşın tamamen sona erdirilmesi, yeni saldırılara karşı güvence verilmesi ve deniz ablukasının kaldırılması gibi talepler içeren bir öneri sundu. İran ayrıca savaş nedeniyle oluşan zararların tazmini ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin kabul edilmesini istedi.

ABD’nin ise İran’ın yalnızca tek bir nükleer tesisi işletmesine izin verilmesi ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun Washington’a devredilmesi gibi şartlar öne sürdüğü iddia edildi.

ATEŞKES KIRILGAN ŞEKİLDE SÜRÜYOR

Nisan ayında sağlanan ateşkesin büyük ölçüde korunduğu belirtilse de bölgede zaman zaman sıcak çatışmalar yaşanmaya devam ediyor. ABD ve İsrail güçlerinin 28 Şubat’ta İran’a yönelik yoğun hava saldırıları başlatmasının ardından bölgede tansiyon ciddi şekilde yükselmişti.

Trump’ın son dönemde yaptığı “zaman daralıyor” açıklamaları da diplomatik sürecin kritik bir aşamaya geldiği şeklinde yorumlanıyor.