Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Konferansı COP31 başlıyor. 20 Kasım’a kadar sürecek konferansta Türkiye Başkanlığı üstlenirken, müzakerelere Avustralya liderlik edecek.
EKOTÜRK TV editörü Sinem Eryılmaz’ın haberine göre, finansman görüşmelerinde gelişmekte olan ülkelere sağlanacak desteğin tutarı ve kaynakları da ele alınacak. Gelişmekte olan ülkeler kamu bütçelerinden ayrılacak desteğe odaklanırken, gelişmiş ülkeler özel sektörün katkısının da artırılmasını talep ediyor.
KÜRESEL YATIRIMLARIN BOYUTU
Climate Policy Initiative’nin (CPI) 2026 raporuna göre küresel iklimin finansmanı 2024’te ilk kez 2 trilyon doları aştı. 2025’te ise toplamın 2,1 trilyon dolara ulaştığı tahmin ediliyor. Yıllık artışınsa yüzde 6 düzeyinden yüzde 2-3 seviyelerine kadar gerilediği öngörülüyor.
EN BÜYÜK PAY ENERJİ YATIRIMLARINDA
Raporda ayrıca 2024’te sera gazını azaltmaya yönelik yatırımların 1,9 trilyon dolar olduğu belirtiliyor. Enerji sektörü bu yatırımlardan en büyük payı alırken, tarım, sanayi ve atık yönetimine ayrılan kaynak daha düşük kaldı .
Aynı dönemde özel sektörün iklim finansmanı 1,2 trilyon doları aştı. Hanehalklarının elektrikli araçlar, ısı pompaları ve küçük ölçekli yenilenebilir enerji sistemlerine yatırımları 322 milyar dolara ulaştı.
GELİŞEN ÜLKELERE 136,7 MİLYAR DOLAR
OECD’nin 2026’da yayımladığı bir başka rapora göreyse, gelişmiş ülkelerin gelişen ülkelere sağladığı ve harekete geçirdiği iklim finansmanı 2024’te 136,7 milyar dolar oldu. Yıllık 100 milyar dolarlık hedefse böylece üst üste üçüncü kez aşıldı.
Ülkelerin doğrudan sağladığı kamu finansmanı yüzde 12 azalarak 43,9 milyar dolara geriledi. Kamu desteğiyle harekete geçirilen özel finansman ise yüzde 33 artarak 30,5 milyar dolara çıktı.
YILLIK DESTEK HEDEFİ 300 MİLYAR DOLAR
Bakü’de düzenlenen COP29’da gelişmiş ülkelerin öncülüğünde gelişen ülkelere yönelik iklim finansmanının 2035’e kadar en az 300 milyar dolara çıkarılması kararlaştırılmıştı.
Kararda ayrıca kamu ve özel sektör dahil tüm kaynaklardan sağlanan finansmanın aynı tarihe kadar yıllık en az 1,3 trilyon dolara ulaşması için birlikte çalışma çağrısı yapılmıştı.
KALKINMA BANKALARI DESTEKLERİNDE YÜZDE 19’LUK ARTIŞ
Çok taraflı kalkınma bankalarının iklim finansmanı geçtiğimiz yıl yüzde 19 artarak 163 milyar dolara ulaştı. Bu tutarın 103 milyar doları düşük ve orta gelirli ülkelere ayrıldı. Söz konusu ülkelerde emisyon azaltımı için 68 milyar dolar, iklim değişikliğine uyum projeleri için 35 milyar dolar finansman sağlandı. Uyum finansmanındaki artışsa yüzde 31 oldu.
Dünya Bankası Grubu’nun 2026 mali yılında kendi kaynaklarından sağladığı iklim bağlantılı finansman ise 48 milyar dolar olarak gerçekleşti. Harekete geçirilen bu özel sermaye ile toplam 96 milyar dolara ulaştı. Önceki mali yıla göre artış yüzde 21 oldu.
İKLİM UYUMU İÇİN YILLIK İHTİYAÇ 305 MİLYAR DOLAR
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) 2026 raporuna göreyse gelişmekte olan ülkelerin kuraklık, sel ve aşırı sıcaklara karşı alacağı uyum önlemleri için 2035’te yıllık yaklaşık 305 milyar dolara ihtiyacı olacak.
OECD verilerinde gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere sağladığı kamu kaynaklı iklime uyum finansmanı 2024’te 31,7 milyar dolar oldu. Ancak UNEP’in hesaplamalarında uyum finansmanının 2035’e kadar üç katına çıkarılması halinde bile enflasyon dikkate alındığında ihtiyacın ancak yüzde 20-29’unun karşılanabileceği hesaplanıyor.
KAYIP VE ZARAR FONU’NA BÜTÇENİN SEKİZ KATI BAŞVURU
İklim değişikliğinin yol açtığı kayıp ve zararlar için yapılan finansman başvuruları da ayrılan bütçeyi aştı. UNEP raporuna göre fonun ilk finansman turunda 2,8 milyar dolarlık başvuru yapıldı. Başlangıç bütçesi 342 milyon dolar olan fona talep kaynağın yaklaşık 8 katına ulaştı.
