BİTEN HAFTANIN ARDINDAN VE GELEN HAFTAYA BAKIŞ…
Veri trafiği açısından yoğun bir haftayı geride bıraktık. Buna rağmen iç piyasada haftalık bazda Borsa İstanbul 100 endeksi kapanışta yüzde 0,16’lık bir yükselişle gerçekleşti. Pazartesi ayın son günüydü ve 30 Kasım günü piyasa çok sert bir hareket gerçekleştirdi. BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,40 düşüşle 1.283 puandan kapattı. Bunun arkasında yatan faktörler ise karantina uygulamalarındaki sert tedbirler beklentileri ve ay sonu gerçekleşen MSCI endeksinde yaşanan hisse değişimleriydi.
BÜYÜME
Kasım ayının son günü Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan GSYH verisi açıklandı. Veriye göre, ülke ekonomisi 2020 yılı üçüncü çeyreğinde piyasa beklentisi olan yüzde 4,8'in üzerinde yüzde 6,7 büyüdü. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 15,6 ile 1998’den beri en yüksek artışı gösterdi. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksinin, 2020 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 6,5 arttığı izlendi. Bu büyüme oranıyla, Çin’i geçerek en hızlı büyüyen G20 ülkesi olduk.
Yüzde 6,7’lik büyüme verisinin arkasında yatan faktörler, KOVİD-19 etkisinin getirdiği ekonomik daralmayı önlemeye çalışan genişleyici politikalar ve aktif rasyosu, zorunlu karşılık, swap düzenlemeleri gibi finansal baskılardı. Bu uygulamalar kırılgan ekonomik ortamda uzun süre sürdürülemez boyuttaydı ve sonucunda ödemeler dengesi bozulması riski ve yüksek enflasyon ile karşılaştık. Kasım ortasına kadar süren kur atağı ve rezerv sıkıntılarını gidermek adına, ekonomi yönetiminin başına Hazine ve Maliye Bakanı olarak Lütfi Elvan ve TCMB başkanlığına da Naci Ağbal’ın getirilmesi ile sonuçlandı.
DIŞ TİCARET
Rekabetçi kur kavramıyla geçirdiğimiz dönemin sonunda, Kasım ayı dış ticaret istatistikleri de açıklandı. Buna göre 2020 yılı Kasım ayında geçen yılın aynı ayına göre;
· İhracat, yüzde 0,95 azalarak 16 milyar 88 milyon dolar,
· İthalat, yüzde 16,07 artarak 21 milyar 158 milyon dolar, dış ticaret açığı da -1,986’dan, -5,071 milyon dolara çıkmış oldu,
· Dış ticaret hacmi, yüzde 8,05 artarak 37 milyar 246 milyon dolar seviyesine yükselirken,
· İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 76,0, altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 86,3 seviyesine yükselmiştir.
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) kapsamında son on iki aylık dönemde,
• İhracat bir önceki döneme göre yüzde 7,22 oranında azalarak 167 milyar 91 milyon dolar, ithalat ise yüzde 4,86 oranında artarak 217 milyar 102 milyon dolar olmuştur.
• Dış ticaret hacmi bir önceki döneme göre yüzde 0,76 oranında azalarak 384 milyar 193 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 77,0 olmuştur. 2019 yılında bu oran yüzde 86,9 olarak gerçekleşmişti.
BORÇLANMA PROGRAMI
Geçtiğimiz hafta içinde Hazine ve Maliye Bakanlığı Aralık 2020-Şubat 2021 dönemine ilişkin iç borçlanma stratejisini paylaştı. Bakanlık, aralık ayında toplam 12,7 milyar TL’lik iç borç servisine karşılık toplam 10 milyar TL’lik iç borçlanma yapılması programlanmaktadır. Ocak ayında toplam 36,9 milyar TL’lik iç borç servisine karşılık toplam 36,9 milyar TL’lik iç borçlanma yapılması programlanmaktadır. Şubat ayında toplam 48 milyar TL’lik iç borç servisine karşılık toplam 48 milyar TL’lik iç borçlanma yapılması programlanmaktadır. 2021 yılı toplam bono ödemesi 318,8 milyar TL ve borç tutarı geri ödemesi tutarı 37,1 milyar TL olup, toplam ödeme 356 milyar TL’dir. Toplam yükümlülükler 1 trilyon 637 milyar 544 milyon 812 bin 826 TL’dir. Toplam borca oranladığımızda oranın yüzde 21,7'sine denk gelmektedir. Toplam borcun yüzde 50,56’sı üç yabancı para cinsinden olup en büyük payı yüzde 41,41 ile ABD Doları almaktadır. Avronun payı yüzde 7,36 iken Japon Yeni’nin payı yüzde 1,78’dir. TL yükümlülüklerin toplam borçlar içindeki payı yüzde 49,44’tür.
ENFLASYON
3 Aralık Perşembe günü açıklanan tüketici enflasyon verisinde de piyasa beklentisi olan yüzde 1,0 -yüzde 1,1 seviyesinin çok üzerinde, yüzde 2,3 olarak açıklandı. Bu aylık veri, son 5 yıllık tarihsel ortalamalarının (yüzde 0,5) üzerinde gelmesi nedeniyle yıllık enflasyon 2020 zirvesine yani yüzde 14,03’e ulaştı. Ayrıca aylık yüzde 4,1 gelen üretici fiyatları enflasyonu da, yıllıkta yüzde 23,1 oldu. Üretici fiyatları enflasyonu, TÜFE üzerindeki baskının kısa vadede devam edeceğine işaret ediyor.
Aynı zamanda çekirdek enflasyon verileri de enflasyondaki yükseliş eğilimini teyit ediyor. Ağustos-Ekim döneminde görülen kur artışıyla birlikte (Kasım ayında TL’de yaşanan değer artışı Aralık enflasyonunu baskılayabilir.) yükselen B (yüzde 13,7) ve C (yüzde 13,2) göstergeleri yüzde 14 seviyesine çıkan enflasyonun yüzde 13,0-yüzde 13,5 bandında inen bir sene sonu enflasyonuna işaret ediyor olabilir. 24 Aralık’ta yapılacak olan TCMB PPK toplantısı için, gelen beklenti üstü enflasyon rakamından dolayı bir faiz artırımı beklentisi oluştu. Bizim kanaatimiz; Lütfi Elvan’ın açıklamalarından dolayı politika faizinde 125-175 baz puan arası bir artırım ile 16,25-16,75 bandına gelmesi beklenebilir.
Enflasyon dolar/TL geçişkenliği açısından baktığımızda; bu yıl içinde dolar/TL’nin Kasım ortasında yakaladığı 8,57’lik zirve ile yüzde 44’lük bir değer kazandığını görüyoruz. Ekonomi yönetimi değişimi ve 475 baz puanlık faiz artırımıyla 7,5 seviyesine inerek, TL’de yüzde 12’lik bir değer kazanımı görüldü. Enflasyon verisi sonrası 7,9’ları test etse de dolar/TL 7,8 seviyesinde dengelenmiş görülmektedir. Bu seviyeye göre baktığımızda, dolar/TL değer kaybının yüzde 31 düzeyinde olduğunu söyleyebiliriz.
10-11 Aralık tarihlerinde yapılacak olan AB Liderler Zirvesi’nden Türkiye’ye bir yaptırım çıkıp çıkmaması ve ABD’de ABD Kongresi’nin Senato ve Temsilciler Meclisi kanatları, 2021 mali yılı için savunma bütçesine 740 milyar dolar ayıran Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasa (NDAA) Tasarısı'nın hazırlandığı açıklandı.
Yasa tasarı ilerleyen günlerde ABD Başkanı Donald Trump’ın onayına sunulacak. Tasarıda Türkiye’nin S-400’leri teslim almasının, ABD Hasımlarına Yaptırım Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında Rusya ile önemli bir işlem olarak kabul edildiği ve NDAA’nın yasalaşmasından sonra 30 gün içinde Türkiye’de S-400 alımına müdahil olanlara CAATSA yaptırımlarının uygulanması talep edildi. Ayrıca tasarıda, başkanın CAATSA’da belirtilen on iki maddeden en az beşini uygulaması istendi. Tasarıda, S-400 aldığı gerekçesiyle Türkiye’ye teslim edilmeyen altı F-35 uçağının da, ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılması için gerekli yetkilendirme yapıldı. Başkan Trump’ın gelecek hafta yasa tasarısını onaylaması halinde yaptırımlar için 30 gün süre tanınıyor. Bu onay haftaya çıkmazsa, yasanın onayının yeni başkan olmaya hazırlanan Joe Biden’a kalabileceği de belirtiliyor.
Bu iki faktör de piyasa için jeopolitik risklerin artığına işaret etmektedir.
Bu bilgiler ışığında önümüzdeki haftaya bakarsak; pazartesi ve salı günleri yurt içinde hazinenin 2 yıl, 5 yıl ve 10 yıl vadeli devlet tahvili ve kira sertifikası ihraçları olduğunu görüyoruz. Perşembe günü Eylül ayı işsizlik oranları, Cuma günü de Ekim ayı cari işlemler dengesi açıklanıyor.
Yurtdışında Avrupa Merkez Bankası (ECB) faiz kararı açıklanacak. Parasal genişleme tarafında adım atılması beklenmektedir. Aynı zamanda perşembe ve cuma günü AB Liderler Zirvesi yapılacak. Türkiye’nin de yaptırım konularıyla masada, unutmamalı. Diğer verilerde; ABD TÜFE ve ÜFE verileri açıklanacak.
BORSALAR
Borsalara incelediğimizde geçtiğimiz hafta ABD piyasalarının Nasdaq önderliğinde kuvvetli olduğunu görüyoruz. Haftalık bazda yüzde 1 ile yüzde 2 arası getiriler görüldü.
Avrupa piyasaları İngiltere (+ yüzde 2,87) hariç zayıf bir seyir sergiledi. İngiltere’de karantinalar kalktı. Aşı haberleri ve Brexit görüşmeleri, göreceli düşük performans gösteren piyasayı öne çıkarttı.
Asya’da Çin haftayı yüzde 1,71 artı kapattı. Topix haftayı yüzde 0,59 kayıpla tamamladı.
Borsa İstanbul’da bankacılık sektörü yüzde 3,03’lük kayıpla haftayı tamamladı. BİST100 endeksi hafta içinde 1,338 puan ile 1,283 puan arasında dalgalandı. Haftayı 0,16’lık primli 1,330 puandan neredeyse primsiz tamamladı.
BİST30 KAZANDIRANLAR KAYBETTİRENLER (HAFTALIK)
BİST 100 TEKNİK İNCELEME
BİST100 endeksini incelediğimizde geçtiğimiz haftanın son üç gününü aşağıda 1315 puan, yukarıda 1,338 puan arasında sıkışarak geçirdiğini görüyoruz. Piyasada momentum düşmekte, tekrardan güç kazanabilmesi için 1338 puan üstü kapanışlara ihtiyaç var. Endeks 1338 puanı aşabilirse, 1363 hedefte olan bölge. Aşağıda ise 1320 ve 1308 önemli eşikler. Bu seviyenin altına sarkılması durumunda 1293 ve 1285 bölgeleri destek konumundadır.