Avrupa’dan İran’a kritik diplomasi: Hürmüz için görüşmeler başladı
Avrupa ülkeleri, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizliği azaltmak için diplomatik girişimlerini hızlandırdı. Fransa ve İtalya’nın, Avrupa’ya enerji taşıyan tankerlerin güvenli şekilde geçiş yapabilmesi amacıyla İran yönetimiyle temas kurduğu bildirildi.
Financial Times’ın diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Paris ve Roma yönetimleri Tahran ile yürüttükleri görüşmelerde Avrupa bayraklı veya Avrupa şirketlerine ait ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli şekilde geçebilmesi için güvence talep ediyor. Son dönemde artan askeri gerilim ve İran yönetiminin boğazı kapatma yönündeki sert mesajları, Avrupa başkentlerinde ciddi endişe yaratmış durumda.
FRANSA VE İTALYA, İRAN İLE GÜVENLİ GEÇİŞ İÇİN TEMAS KURDU
Diplomatik çevreler, Fransa ve İtalya’nın yürüttüğü görüşmelerin henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve kesin bir sonuç alınmasının garanti olmadığını belirtiyor. Buna rağmen Avrupa’nın enerji arz güvenliği açısından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin yakından takip edildiği ifade ediliyor.
Fransa ve İtalya’nın İran ile yürüttüğü görüşmelerin temel amacı, Avrupa’ya enerji taşıyan tankerlerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli şekilde geçebilmesini sağlamak.
Son haftalarda bölgedeki gerilim nedeniyle tanker trafiğinde ciddi aksama yaşanırken, İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney’nin boğazın kapalı kalabileceğine dair açıklamaları küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya neden oldu.
ENERJİ PİYASALARINDA SERT DALGALANMA
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerginliğin küresel enerji fiyatları üzerindeki etkisi de dikkat çekiyor. Yılın başında varil başına yaklaşık 60 dolar seviyesinde olan petrol fiyatı, bölgedeki jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte 100 dolar sınırına kadar yükseldi.
Avrupa doğal gaz piyasasında da benzer bir tablo ortaya çıktı. Aynı dönemde doğal gaz fiyatlarının yaklaşık yüzde 75 oranında artması, enerji ithalatına büyük ölçüde bağımlı olan Avrupa ekonomilerinde maliyet baskısını artırdı.
Petrol fiyatlarının kısa sürede 60 dolardan 100 dolara yükselmesi ve Avrupa doğal gaz fiyatlarının yüzde 75 artması, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin küresel enerji piyasalarını doğrudan etkilediğini gösteriyor.
Uzmanlara göre İran’ın bu stratejik geçiş noktası üzerindeki baskısını sürdürmesi, enerji fiyatlarının yüksek seyretmesine neden olabilir.
MACRON’DAN TAHRAN’A “SEYRÜSEFER ÖZGÜRLÜĞÜ” MESAJI
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmede, uluslararası deniz hukukuna vurgu yaptığı bildirildi. Macron’un, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin serbest geçişinin garanti altına alınmasının küresel ekonomi açısından kritik önem taşıdığını dile getirdiği ifade edildi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İran’a Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün korunması gerektiği mesajını iletti.
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto ise Avrupa ülkelerinin bu konuda ortak bir diplomatik tutum geliştirmesi gerektiğini savundu. Crosetto, savaşın tarafı olmayan ülkelerin ticari gemilerine güvenli geçiş sağlanması için İran’a resmi talepte bulunulmasının önemine dikkat çekti.
AVRUPA’DA İRAN STRATEJİSİ KONUSUNDA FARKLI YAKLAŞIMLAR
Öte yandan Avrupa ülkeleri arasında İran ile doğrudan temas kurulması konusunda tam bir görüş birliği bulunmuyor. İngiltere’nin Tahran ile doğrudan müzakere yürütmekten kaçındığı ve bölgesel ortaklarla temaslarını artırdığı belirtiliyor.
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper’ın Suudi Arabistan ziyareti sırasında Körfez ülkeleriyle enerji arz güvenliği ve alternatif tedarik yolları üzerine görüşmeler yaptığı bildirildi.
Avrupa başkentlerinde ise Hürmüz krizine yönelik farklı diplomatik yaklaşımlar dikkat çekiyor. Bazı ülkeler İran ile doğrudan müzakereyi savunurken, bazıları ise Körfez ülkeleriyle daha güçlü güvenlik iş birliği kurulması gerektiğini düşünüyor.
