Rusya’nın petrol ihracatı drone saldırılarıyla darbe aldı: Karadeniz hattı durdu

Rusya, küresel petrol fiyatlarının çok yıllı zirvelere tırmandığı bir dönemde ihracat avantajını tam anlamıyla kullanamıyor. Ukrayna kaynaklı drone saldırılarının etkisiyle özellikle Karadeniz’deki kritik limanlardan biri olan Novorossiysk’te yükleme faaliyetleri büyük ölçüde durma noktasına geldi.

Baltık bölgesindeki Ust-Luga limanında sevkiyatlar yeniden başlasa da bu toparlanma, Karadeniz’deki kaybı telafi edemedi. Limandaki iki ana yükleme iskelesinin haftanın büyük bölümünde devre dışı kalması, ülkenin toplam petrol akışını aşağı çekti.

Rusya’nın dört haftalık ortalama ham petrol sevkiyatı 12 Nisan’a kadar olan dönemde günlük 3,22 milyon varile gerileyerek Ağustos ayından bu yana en düşük seviyeye indi.

ORTADOĞU KRİZİ FİYATLARI ARTIRDI AMA RUSYA FAYDALANAMIYOR

Orta Doğu’da yaşanan gerilimler, küresel petrol arzını ciddi biçimde daraltırken fiyatları hızla yukarı taşıdı. Basra Körfezi’nde sıkışan günlük 12 milyon varili aşan potansiyel arz, alternatif kaynaklara yönelimi artırdı.

Bu durum normal şartlarda Rus petrolüne talebi güçlendirmesi beklenen bir gelişmeydi. Nitekim denizde bekleyen Rus petrol stoklarının hızla eridiği görüldü. Ancak lojistik aksaklıklar ve saldırılar, bu avantajın tam anlamıyla gelire dönüşmesini engelledi.

Denizde bekleyen Rus petrolü son üç haftada yaklaşık 26 milyon varil azalarak 103 milyon varile kadar geriledi.

İHRACAT HACMİ DÜŞSE DE GELİR ARTIYOR

Sevkiyatlardaki düşüşe rağmen petrol fiyatlarındaki yükseliş, Rusya’nın toplam ihracat gelirlerini yukarı taşımaya devam ediyor.

Dört haftalık ortalamaya göre Rusya’nın petrol ihracat geliri haftalık bazda 2,12 milyar dolara yükselerek Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Fiyat artışları, düşen hacmi dengeleyen ana unsur oldu.

Urals petrolü Baltık çıkışlı sevkiyatlarda varil başına yaklaşık 95,83 dolara, Karadeniz çıkışlı yüklemelerde ise 94,18 dolara kadar yükseldi. Pasifik hattında taşınan ESPO petrolünde ise daha sınırlı bir artış gözlendi.

ASYA’YA SEVKİYATLARDA GERİLEME DİKKAT ÇEKİYOR

Rus petrolünün en büyük alıcıları arasında yer alan Asya ülkelerine yapılan sevkiyatlarda son haftalarda düşüş yaşandı.

Çin’e yönelen akış günlük 890 bin varile gerilerken, Hindistan’a gönderilen miktar 600 bin varile kadar düştü. Ancak nihai varış noktası henüz belli olmayan tankerlerin yüksek hacmi, bu düşüşün geçici olabileceğine işaret ediyor.

Rus petrolünün önemli bir kısmı hâlâ varış noktası netleşmemiş tankerlerde taşınırken günlük 1,44 milyon varillik hacim belirsiz rotalarda ilerliyor.

TÜRKİYE VE AKDENİZ HATTINDA GERİ ÇEKİLME

Türkiye’ye yönelik petrol sevkiyatları da sınırlı bir düşüş gösterdi. Günlük akış 180 bin varil seviyesine inerken, Doğu Akdeniz hattında Suriye’ye yönelik sevkiyatlar ise tamamen durdu.

Uzmanlara göre bu durum, hem güvenlik riskleri hem de izleme sistemlerinden kaçınmak için kullanılan alternatif taşıma yöntemlerinden kaynaklanıyor.

YAPTIRIMLAR VE RİSKLER ARTIYOR

ABD’nin Rus petrolüne yönelik geçici alım muafiyetinin süresinin dolması, özellikle Hindistan gibi büyük alıcılar açısından yeni riskler doğurdu. Yeni sevkiyatlarda yaptırım ihtimali, ticaret akışını daha da karmaşık hale getirebilir.

Uluslararası Enerji Ajansı, ihracattaki uzun süreli aksaklıkların özellikle Asya’daki rafineriler için tedarik riski oluşturabileceği uyarısında bulundu.