ABD harcamaları doların küresel rolünü tehdit ediyor
Küresel piyasalarda güvenli liman olarak görülen ABD doları ve Hazine tahvilleri için dikkat çeken bir uyarı geldi. Eurizon SLJ Capital CEO’su Stephen Jen, Washington yönetiminin artan harcamalarının ve gevşek maliye politikalarının, doların küresel rezerv para statüsünü uzun vadede zayıflatabileceğine işaret etti. Analistlere göre mevcut eğilimler devam ederse, doların kriz dönemlerindeki “güvenli liman” rolü eskisi kadar güçlü kalmayabilir.
DOLARIN “GÜLÜMSEME TEORİSİ” TEHLİKEDE
Stephen Jen’in yıllar önce ortaya koyduğu “dolar gülümsemesi” teorisi, ABD para biriminin hem güçlü büyüme hem de derin kriz dönemlerinde değer kazandığını savunuyor. Ancak uzmanlar, bu teorinin özellikle “kriz anlarında değer artışı”nı temsil eden sol tarafının risk altında olabileceğini belirtiyor.
“ABD’de mali disiplinin zayıflaması ve olası yeni parasal genişleme adımları, doların kriz dönemlerindeki güvenli liman gücünü aşındırabilir.”
İran savaşı sonrası yaşanan kısa süreli piyasa dalgalanmasında doların sınırlı yükseliş göstermesi de bu kırılganlığın ilk işaretlerinden biri olarak yorumlandı. Piyasaların kısa sürede toparlanması ve enflasyon endişelerinin resesyon korkusunun önüne geçmesi, doların beklenen kadar güçlü tepki verememesine neden oldu.
PİYASALAR ENFLASYON RİSKİNE ODAKLANDI
Analistlere göre ABD tahvilleri, son dönemde yatırımcılar tarafından daha çok enflasyon riski üzerinden fiyatlanıyor. Bu durum, klasik “riskten kaçış” dönemlerinde görülen güçlü tahvil talebini sınırlıyor.
“Piyasalarda artık resesyon korkusundan çok enflasyon beklentileri belirleyici oluyor.”
2020 yılında başlayan ve pandemi sürecinde hız kazanan parasal genişleme politikaları, ABD Merkez Bankası’nın bilançosunu tarihi seviyelere taşımıştı. Ancak 2022 itibarıyla faiz artış sürecine geçilmesiyle bu dönem sona erdi. Buna rağmen yeni bir genişleme ihtimali, doların uzun vadeli güvenilirliği açısından soru işaretleri yaratıyor.
ABD BÜTÇE AÇIĞI VE BORÇ YÜKÜ BASKI YARATIYOR
ABD’de artan kamu harcamaları ve genişleyici bütçe politikaları, mali disiplin konusunda tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Özellikle Donald Trump döneminde uygulanan genişlemeci politikaların etkileri sürerken, yüksek bütçe açığı ve borç seviyeleri dikkat çekiyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları da bu tabloya karşı uyarılarını artırmış durumda.
“ABD’nin artan borç yükü ve bütçe açığı, doların küresel sistemdeki ayrıcalıklı konumunu sorgulatıyor.”
Fitch Ratings tarafından yapılan son değerlendirmede, ABD’nin borç seviyesinin benzer kredi notuna sahip ülkelere kıyasla oldukça yüksek olduğuna dikkat çekildi. Bu durum, uzun vadede ABD tahvillerine olan güveni zayıflatabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
JAPONYA ÖRNEĞİ UYARI NİTELİĞİNDE
Uzmanlar, ABD’nin Japonya’nın geçmişte yaptığı politika hatalarını tekrar etmemesi gerektiğini vurguluyor. Japonya’da uzun yıllar süren parasal genişleme ve yüksek kamu borcu, yenin ve devlet tahvillerinin güvenli liman özelliğini büyük ölçüde kaybetmesine neden olmuştu.
Benzer bir senaryonun ABD için de geçerli olabileceği uyarısı yapılırken, yatırımcı güveninin korunmasının kritik önemde olduğu ifade ediliyor. Küresel piyasalarda doların rolü hâlâ güçlü olsa da, mevcut politikaların sürmesi halinde bu üstünlüğün zamanla aşınabileceği değerlendiriliyor.
