Araç alım satımında güven artacak: Ekspertiz sistemi değişiyor

Türkiye’de hızla büyüyen ikinci el otomobil piyasasının en kritik unsurlarından biri olan ekspertiz hizmetleri için yeni bir dönem başlıyor. Denetimsiz ve standart dışı uygulamaların önüne geçmek isteyen Ticaret Bakanlığı, sektörü baştan aşağı yeniden şekillendirecek bir düzenleme üzerinde son aşamaya geldi.

Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmetlerini ilk kez kapsamlı bir yasal çerçeveye oturtacak yönetmelik taslağını hazırlayarak görüşe açtı.

SEKTÖRDE KALİTE, ŞEFFAFLIK VE GÜVEN HEDEFİ

Bugüne kadar Türkiye genelinde farklı standartlarla hizmet veren ekspertiz firmaları, yeni düzenlemeyle birlikte ortak kurallara tabi olacak. Bakanlık, hem tüketici mağduriyetlerini azaltmayı hem de sektörde adil rekabet ortamını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Ekspertiz raporlarında yaşanan tutarsızlıklar, eksik bilgiler ve denetim eksikliği uzun süredir tartışma konusu olurken, yeni düzenleme bu sorunlara doğrudan müdahale etmeyi hedefliyor.

YETKİ BELGESİ ZORUNLULUĞU GELİYOR

Yeni sistemle birlikte ekspertiz hizmeti sunan işletmeler için belirli kriterler zorunlu hale getirilecek. Artık her isteyenin ekspertiz hizmeti vermesi mümkün olmayacak.

Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte ekspertiz firmalarının faaliyet gösterebilmesi için yetki belgesi alması zorunlu olacak.

Bu belgeyi alabilmek için işletmelerin Türk Standardları Enstitüsü (TSE) Hizmet Yeterlilik Belgesi’ne sahip olması, alanında yetkin teknik sorumlu istihdam etmesi ve mesleki sorumluluk sigortası yaptırması gerekecek. Böylece sektöre giriş şartları netleşirken, kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçilmesi planlanıyor.

DİJİTAL TAKİP DÖNEMİ: TEBS DEVREYE GİRİYOR

Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de dijitalleşme adımı oldu. Ekspertiz raporlarının artık merkezi bir sistem üzerinden takip edilmesi sağlanacak.

Ticaret Bakanlığı bünyesinde kurulacak Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi ile tüm raporlar dijital ortamda kaydedilecek ve değiştirilemez hale getirilecek.

Bu sistem sayesinde sahte veya sonradan değiştirilmiş raporların önüne geçilecek. Ayrıca araç alım-satım sürecinde vatandaşlar, rapor üzerindeki karekod ile bilgilerin doğruluğunu anında kontrol edebilecek.

EKSPERTİZ RAPORLARINDA SORUMLULUK NETLEŞİYOR

Düzenleme, ekspertiz firmalarının sorumluluk alanlarını da açık bir şekilde tanımlıyor. Buna göre hazırlanan raporlarda yer alan eksik ya da hatalı bilgilerden doğan zararlar artık işletmelerin sorumluluğunda olacak.

Ekspertiz firmaları, araçta gizlenen kusurlar ya da yanlış değerlendirmeler nedeniyle ortaya çıkan değer kaybı veya onarım maliyetlerini karşılamakla yükümlü olacak. Bu kapsamda zorunlu sigorta sistemi devreye girerek tüketiciyi güvence altına alacak.

İTİRAZ SÜREÇLERİ DE DİJİTALLEŞİYOR

Yeni sistem yalnızca rapor düzenleme süreçlerini değil, itiraz mekanizmasını da kapsıyor. Vatandaşlar ekspertiz raporlarına yönelik itirazlarını artık dijital platform üzerinden yapabilecek.

Belirlenen takvime göre kullanıcılar 5 gün içinde itiraz edebilecek, ekspertiz firmaları ise 3 gün içerisinde bu başvuruları sonuçlandırmak zorunda olacak. Gerekli görülmesi halinde rapor ücretsiz olarak yeniden hazırlanacak.

ORTAK DİL VE TARAFSIZLIK İLKESİ

Ekspertiz raporlarında bugüne kadar farklı firmalar tarafından kullanılan teknik ifadeler, zaman zaman kafa karışıklığına yol açıyordu. Yeni düzenleme ile bu durum ortadan kaldırılacak.

Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen standart terminoloji sayesinde Türkiye genelinde tüm raporlar aynı teknik dil ile hazırlanacak. Ayrıca raporlarda alıcı ya da satıcıyı yönlendirecek yorumlara kesinlikle yer verilmeyecek, tarafsızlık esas olacak.

DENETİM VE YAPTIRIMLAR SIKI LAŞIYOR

Düzenleme yalnızca kuralları belirlemekle kalmayacak, aynı zamanda sıkı bir denetim mekanizmasını da devreye alacak.

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılacak denetimlerde mevzuata aykırı faaliyet gösteren işletmelere idari para cezaları uygulanacak, gerekli durumlarda yetki belgeleri iptal edilecek.

Mevcut işletmelere ise yeni sisteme uyum sağlayabilmeleri için belirli bir geçiş süresi tanınacak.