Çin’de elektrikli kamyon satışları zirve yaptı: Yakıt krizi dengeleri değiştirdi

Çin’de yıllardır hızlı büyüme kaydeden elektrikli otomobil pazarında son dönemde ivme kaybı görülürken, ticari taşımacılık tarafında dikkat çekici bir dönüşüm yaşanıyor. Özellikle elektrikli kamyonlar, artan yakıt maliyetleri ve küresel jeopolitik gelişmelerin etkisiyle güçlü bir yükseliş trendine girdi. İran merkezli gerilimin enerji fiyatlarını yukarı çekmesi, bu dönüşümü hızlandıran en kritik faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

YAKIT MALİYETLERİ ARTTI, ELEKTRİKLİ KAMYONLAR ÖNE ÇIKTI

Pekin’de düzenlenen son otomobil fuarında sergilenen devasa elektrikli kamyonlar, sektördeki yön değişimini açıkça ortaya koydu. Yolcu araçlarının indirimlerle öne çıktığı fuarda, ticari segmentte elektrikli modellerin yükselişi dikkat çekti.

Elektrikli kamyonlar, 2025 yılında satışlarını üç kat artırarak segmentin yaklaşık yüzde 20’sine ulaştı. Çin Otomotiv Teknolojisi ve Araştırma Merkezi verilerine göre, Mart ayında aylık satışlar ikiye katlanarak 24 bin adedi aştı.

Guangzhou merkezli GAC Lingcheng gibi üreticiler, iç pazarda dev oyuncularla rekabet ederken elektrikli ticari araçlara olan talebin giderek arttığını belirtiyor. Şirketin finans yöneticisi Xu Shuo’ya göre, bu değişimin temel nedeni artık sadece çevresel regülasyonlar değil, doğrudan ekonomik avantajlar.

“Filo işletmecileri artık zorunluluktan değil, hesap yaptıkları için elektrikliye geçiyor” ifadesi sektördeki kırılmayı net şekilde özetliyor.

1 YILDA KENDİNİ AMORTİ EDİYOR

Elektrikli kamyonlar halen dizel modellere kıyasla daha pahalı olsa da, Çin hükümetinin hurda teşviklerini yıl sonuna kadar uzatması bu farkı azaltıyor. Yapılan hesaplamalara göre, elektrikli bir kamyon için ödenen 100 bin ila 150 bin yuanlık ek maliyet, kısa sürede geri kazanılabiliyor.

Uzmanlara göre bu fark, bazı kullanım senaryolarında yalnızca 1 yıl içinde amorti edilebiliyor.

Bu dönüşümde en belirleyici unsur ise enerji fiyatlarındaki sert yükseliş oldu. İran savaşının ardından Çin’de sıvılaştırılmış doğalgaz fiyatları yüzde 53, dizel fiyatları ise yüzde 35 oranında arttı. Bu durum, geleneksel yakıtlı araçların işletme maliyetlerini ciddi biçimde yukarı çekti.

ELEKTRİK DAHA UCUZ AMA HER YERDE AYNI DEĞİL

Elektrikli kamyonların işletme maliyeti genel olarak daha düşük olsa da, elektrik fiyatlarının bölgeye ve saat dilimine göre değişmesi maliyet hesaplarını etkileyebiliyor. BloombergNEF analistlerine göre, dizel fiyatlarındaki artış elektrikli kamyon satışlarını desteklemeye devam edecek ancak sektörün tamamen adapte olması zaman alabilir.

Buna rağmen teknoloji tarafındaki gelişmeler, özellikle batarya kapasitesi ve hızlı şarj altyapısında kaydedilen ilerlemeler, ağır yük taşımacılığında elektrifikasyonu daha uygulanabilir hale getiriyor.

UZUN YOL HALA ZORLU AMA YATIRIMLAR HIZLANIYOR

Şu an için elektrikli ağır vasıtalar daha çok kısa mesafeli taşımacılıkta kullanılıyor. Limanlar, fabrikalar, maden sahaları ve yakın şehirler arası rotalar bu dönüşümün merkezinde yer alıyor. Ancak uzun mesafeli otoyol taşımacılığı henüz istenilen seviyede değil.

Bu açığı kapatmak isteyen Çin yönetimi, 15. Beş Yıllık Plan kapsamında 2030 yılına kadar 10 bin kilometrelik sıfır emisyonlu lojistik koridoru kurmayı hedefliyor. Aynı zamanda ülkede 9 binden fazla şarj istasyonu için planlama ve kurulum süreci devam ediyor.

Hebei bölgesinde çalışan bir kamyon şoförünün deneyimi de bu dönüşümü somutlaştırıyor. Tianjin ile Baoding arasında yaklaşık 170 kilometrelik bir hatta çalışan sürücü, geleneksel yakıtla 200 yuan harcadığı yolculuğu artık 120 yuanlık elektrikle tamamladığını belirtiyor.

“Şarj süresi planlanabilir bir detay, ama maliyet avantajı çok daha belirleyici” sözleri sahadaki değişimi gözler önüne seriyor.

ELEKTRİKLİ GELECEK KAÇINILMAZ GÖRÜLÜYOR

Uzmanlara göre, mevcut eğilim devam ederse Çin’de ağır ticari araç satışlarının 2035 yılına kadar yüzde 60’tan fazlası elektrikli olacak. Üstelik bu projeksiyon, ek iklim politikaları dikkate alınmadan yapılan tahminlere dayanıyor.

Sektör temsilcileri, elektrifikasyon sürecinin artık geri döndürülemez bir noktaya ulaştığını vurgularken, önümüzdeki dönemde rekabetin daha da sertleşmesi bekleniyor.