İklim değişikliği 2100’e kadar on binlerce bitki türünü yok edebilir
Küresel ısınmanın etkileri her geçen yıl daha görünür hale gelirken, bilim insanlarından gelen son araştırmalar bitki türleri açısından alarm zillerinin çaldığını ortaya koydu. ABD ve İngiltere’de yürütülen iki ayrı bilimsel çalışma, yüzyılın sonuna kadar iklim değişikliğinin on binlerce bitki türünü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakabileceğini gösterdi.
Araştırmalarda, bugüne kadar daha çok hayvan popülasyonları üzerindeki etkileriyle gündeme gelen iklim krizinin, aslında bitki örtüsünde çok daha derin ve kalıcı tahribatlara yol açabileceğine dikkat çekildi. Özellikle sıcaklık artışları, düzensiz yağış rejimleri ve kuraklık riskinin birçok bitki türünün yaşam alanlarını hızla daralttığı belirtildi.
BİTKİ TÜRLERİNİN YAŞAM ALANLARI DARALIYOR
ABD’de gerçekleştirilen çalışmada araştırmacılar, gelişmiş bilgisayar modellemeleri kullanarak dünyadaki bitki türlerinin yaklaşık yüzde 18’ini kapsayan geniş ölçekli analiz yaptı. Elde edilen verilere göre, 2100 yılına kadar dünya genelindeki bitki türlerinin yüzde 7 ila yüzde 16’sının yaşam alanlarının en az yüzde 90’ını kaybedebileceği belirlendi.
Bilim insanları, mevcut karbon salımı seviyelerinin devam etmesi halinde yaklaşık 35 bin ila 50 bin bitki türünün ciddi yok olma riskiyle karşı karşıya kalabileceğini açıkladı.
Araştırmada özellikle Arktik bölgesi, Akdeniz havzası ve Avustralya gibi iklim değişikliğine karşı hassas alanlarda riskin çok daha yüksek olduğu vurgulandı. Uzmanlara göre sıcaklıkların artması ve yağış düzeninin bozulması, bazı bitki türlerinin tamamen ortadan kaybolmasına neden olabilir.
Çalışmanın yazarlarından Xiaoli Dong, karbon emisyonlarının kontrol altına alınamaması durumunda kayıpların daha da büyüyebileceğini ifade etti. Uzmanlar, bitki türlerindeki azalmanın yalnızca doğayı değil, tarımı, gıda güvenliğini ve ekosistem dengesini de doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
ÇİÇEK AÇAN BİTKİLER İÇİN KRİTİK UYARI
İngiltere’de yapılan ikinci araştırmada ise dünya genelindeki çiçek açan bitki türleri incelendi. 335 binden fazla tür üzerinde yapılan değerlendirmelerde, yaklaşık 10 bine yakın çiçekli bitki türünün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğu tespit edildi.
Araştırmacılar, iklim değişikliğinin özellikle belirli coğrafyalara özgü endemik bitkiler üzerinde geri dönüşü zor sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Bilim insanları, sıcak hava dalgaları, uzun süreli kuraklıklar ve mevsim düzenindeki değişimlerin bitkilerin büyüme döngülerini bozduğunu ifade ediyor. Özellikle çiçeklenme dönemlerinde yaşanan iklim kaymaları nedeniyle bazı türlerin üreme süreçlerinin ciddi şekilde zarar gördüğü aktarılıyor.
Uzmanlara göre bitki türlerinde yaşanacak büyük çaplı kayıplar, böceklerden kuşlara kadar birçok canlı türünü de zincirleme biçimde etkileyebilir. Bu durumun ekosistemlerde telafisi zor kırılmalara yol açabileceği belirtiliyor.
HER İKİ ARAŞTIRMA DA SCIENCE DERGİSİNDE YAYIMLANDI
Bilim dünyası, iklim krizinin yalnızca buzullar veya hayvan popülasyonlarıyla sınırlı olmadığını, dünya bitki örtüsünün de kritik bir yok oluş sürecine sürüklendiğini vurguluyor.
Her iki araştırmanın sonuçları da dünyanın en prestijli bilim yayınlarından biri olan Science dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, karbon salımlarının azaltılması ve doğal yaşam alanlarının korunmasına yönelik adımların hızlandırılmaması halinde riskin daha da büyüyebileceği uyarısında bulundu.
