Küresel sıcaklık artışı 4 yıl içinde 1,5 dereceyi aşabilir
Bilim insanları, küresel ısınmanın hız kesmeden devam ettiğini ve mevcut eğilimin sürmesi halinde Paris İklim Anlaşması’nın kritik 1,5 derece sınırının yaklaşık 4 yıl içinde aşılabileceğini açıkladı. Avrupa Komisyonu adına hazırlanan son rapor, insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının iklim üzerindeki etkisinin giderek derinleştiğini ortaya koydu.
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) tarafından hazırlanan ve 17 ülkeden 56 kurum ile 70’ten fazla bilim insanının katkı sunduğu rapor, küresel iklim sistemindeki değişimin hızlandığını gösterdi.
Küresel sıcaklık artışında kritik eşiğe yaklaşılıyor
Rapora göre, insan faaliyetleri kaynaklı küresel sıcaklık artışı 2025 yılında sanayi öncesi dönem ortalamasının 1,37 derece üzerine çıktı. Son 10 yıllık dönemdeki ortalama sıcaklık artışı ise 1,26 derece olarak hesaplandı.
Bilim insanları, mevcut emisyon seviyeleriyle devam edilmesi halinde 1,5 derece sınırının yaklaşık 4 yıl içinde aşılabileceği uyarısında bulunuyor.
2015 yılında imzalanan Paris İklim Anlaşması kapsamında, küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonunda 1,5 derece ile sınırlandırılması veya 2 derecenin altında tutulması hedefleniyor.
Sera gazı emisyonları rekor seviyeye ulaştı
Küresel ısınmanın temel nedenleri arasında fosil yakıt kullanımı ve sanayi faaliyetleri kaynaklı emisyonlar öne çıkıyor. Raporda, 2024 yılında sera gazı emisyonlarının 56,8 milyar ton karbondioksit eş değerine ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördüğü belirtildi.
Öte yandan 2025 yılı, ölçüm kayıtlarına göre dünyanın en sıcak üçüncü yılı olarak kayıtlara geçti.
“Son 10 yıldaki ısınmanın neredeyse tamamı insan faaliyetlerinden kaynaklandı.”
ECMWF bünyesindeki C3S İklim Stratejik Lideri Samantha Burgess, iklim değişikliğinin etkilerinin artık dünyanın birçok bölgesinde hissedildiğini ve sıcaklık artışının devam etmesi halinde bu sonuçların daha da ağırlaşacağını ifade etti.
Deniz seviyeleri ve sıcak hava dalgaları artıyor
Uzmanlar, küresel ısınmanın yalnızca hava sıcaklıklarını değil, okyanus sistemlerini de etkilediğine dikkat çekiyor. Güney Kore Pusan Ulusal Üniversitesi’nden Prof. June-Yi Lee, 1991-2025 döneminde denizel sıcak hava dalgalarının görüldüğü gün sayısının üç katından fazla arttığını belirtti.
Bu durumun deniz ekosistemlerini tehdit ettiğini vurgulayan Lee, gıda üretimi, kıyı ekonomileri ve doğal yaşam üzerinde ciddi riskler oluştuğunu kaydetti.
1901’den bu yana deniz seviyeleri toplam 23 santimetre yükseldi.
Hollanda Kraliyet Deniz Araştırmaları Enstitüsü’nden Aimee Slangen ise küresel deniz seviyesindeki yükselişin hızlandığını belirterek, yıllık ortalama artışın 1,8 milimetre seviyesinde gerçekleştiğini ve bu eğilimin devam ettiğini ifade etti.
Uzmanlara göre, deniz seviyesindeki artış özellikle alçak kıyı bölgelerinde taşkın riskini büyütürken, milyonlarca insanın yaşam alanını ve ekonomik faaliyetlerini tehdit ediyor.
Sonuç olarak, küresel sıcaklık artışının kritik eşiklere yaklaşması, ülkelerin 2030 yılına kadar karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik daha güçlü adımlar atmasını zorunlu hale getiriyor. Bilim insanları, iklim krizinin etkilerini sınırlamak için zamanın giderek daraldığı konusunda uyarıyor.
