Trump FDA Başkanı Marty Makary’yi görevden almaya hazırlanıyor

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminde sağlık kurumlarında yaşanan krizler derinleşirken, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) başındaki isim Marty Makary için dikkat çeken bir iddia gündeme geldi. Washington kulislerine göre Trump’ın, uzun süredir kurum içinde yaşanan kaos ve artan siyasi baskılar nedeniyle Makary’yi görevden almaya hazırlandığı öne sürüldü.

Konuya yakın kaynakların aktardığı bilgilere göre Trump henüz resmi bir karar vermedi ancak Beyaz Saray’da FDA yönetimine ilişkin kapsamlı değişikliklerin değerlendirildiği belirtiliyor. Makary’nin görevden alınması halinde, ikinci Trump döneminde Senato onayı almasına rağmen görevden uzaklaştırılan ikinci üst düzey sağlık yetkilisi olacağı ifade ediliyor.

FDA’DA KRİZ DERİNLEŞİYOR

ABD’nin ilaç ve gıda güvenliğinden sorumlu en kritik kurumlarından biri olan FDA’da son aylarda ciddi yönetim sorunları yaşanıyor. Aralık ayından bu yana kurumun birçok bölüm yöneticisinin ya görevden ayrıldığı ya da görevden alındığı belirtiliyor.

Trump’ın ikinci başkanlık döneminde FDA’nın bilimsel ve teknik karar süreçlerinin giderek daha siyasi hale geldiği yönünde eleştiriler yükselirken, Makary’nin görev süresi boyunca hem ilaç şirketleriyle hem de muhafazakar siyasi çevrelerle sık sık karşı karşıya geldiği kaydediliyor.

Trump yönetiminin FDA’da yeni personel değişiklikleri üzerinde çalıştığı iddia edildi.

Beyaz Saray ve Sağlık Bakanlığı ise konuya ilişkin resmi açıklama yapmadı. Makary de kendisine yöneltilen sorular karşısında yorum yapmaktan kaçındı.

TRUMP YÖNETİMİ İLE GERİLİM YAŞADI

Marty Makary, göreve ilk geldiğinde küresel ilaç sektörünün önemli isimleri tarafından olumlu karşılanmıştı. Johns Hopkins Üniversitesi’nde cerrah ve sağlık politikaları uzmanı olarak tanınan Makary, Trump yönetimindeki diğer tartışmalı isimlere kıyasla daha “geleneksel” bir tercih olarak görülüyordu.

Ancak süreç ilerledikçe FDA içinde ciddi görüş ayrılıkları ortaya çıktı. Kurum çalışanları, yönetim çatışmaları, personel krizleri ve sektör baskıları nedeniyle FDA’daki çalışma ortamının giderek daha gergin hale geldiğini ifade etti.

Özellikle Trump yönetiminin “Amerika’yı Yeniden Sağlıklı Yap” yaklaşımını benimseyen çevrelerin FDA üzerinde daha sert baskılar kurduğu belirtiliyor. Bu gruplar; aşı politikaları, ağrı kesiciler, antidepresan ilaçlar ve bazı tıbbi ürünlere karşı daha agresif düzenlemeler talep ediyor.

Makary’nin kurum içinde giderek yalnızlaştığı ve baskı altında kaldığı konuşuluyor.

Öte yandan Makary’nin kadınlara yönelik hormon tedavilerine erişimi artırma yönündeki adımları bazı muhafazakar grupların tepkisini çekti.

FLAŞ İDDİALAR KRİZİ DERİNLEŞTİRDİ

Son günlerde Amerikan basınında çıkan haberler FDA üzerindeki baskının daha da arttığını gösterdi. Wall Street Journal, Trump’ın özellikle aromalı elektronik sigara ve nikotin ürünlerinin onay süreçlerinin yavaş ilerlemesinden rahatsız olduğunu yazdı.

Bu haberlerin ardından FDA, Los Angeles merkezli Glas şirketine ait bazı nikotin ürünlerine onay verdiğini açıkladı.

Aynı dönemde New York Times ise FDA’nın yaygın kullanılan bazı aşıların güvenliğini destekleyen araştırmaların yayımlanmasını engellediğini öne sürdü. Stat News tarafından yayımlanan başka bir haberde ise Fransız ilaç devi Sanofi’nin diyabet ilacına ilişkin başvurusunu FDA’daki anlaşmazlık nedeniyle geri çektiği belirtildi.

Trump’ın Makary’den özellikle ilaç onay süreçlerinde daha hızlı hareket etmesini istediği ileri sürüldü.

FDA, Makary döneminde Covid-19 aşılarıyla ilgili yeni güvenlik incelemeleri başlatırken, yapay gıda boyalarına yönelik denetimleri sıkılaştırdı ve ilaç reklamlarına yönelik baskıyı artırdı. Kurum ayrıca Trump yönetiminin öncelik verdiği alanlarda ilaç onay süreçlerini hızlandırmayı amaçlayan yeni programlar başlattı.

Ancak kürtaj ilacı mifepriston ile ilgili güvenlik verilerinin incelenmesinin ara seçimler sonrasına ertelenmesi, Cumhuriyetçi siyasetçiler ile kürtaj karşıtı grupların sert tepkisine yol açtı.

BİYOTEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNDEN FDA’YA TEPKİ

FDA’nın ilaç inceleme süreçlerinde tutarsız davranmaya başladığı yönündeki eleştiriler biyoteknoloji sektöründe de rahatsızlık yarattı. Özellikle Moderna, UniQure ve Replimune Group gibi şirketler, inceleme süreçlerinde yaşanan gecikmelerin ve ret kararlarının kendileri için sürpriz olduğunu açıkladı.

Makary’nin görevden ayrılacağı iddialarının ardından UniQure hisseleri yüzde 16, Replimune hisseleri ise yüzde 17 yükseldi. Özellikle gen terapileri ve kanser tedavileri alanında faaliyet gösteren şirketlerin FDA ile yaşadığı anlaşmazlıklar son dönemde yatırımcıların da dikkatini çekiyor.

Washington’da ise gözler şimdi Trump yönetiminin FDA’da nasıl bir yeniden yapılanmaya gideceğine çevrilmiş durumda.