Von der Leyen’den Rusya’ya sert mesaj: Avrupa İHA provokasyonlarına karşılık verecek

Rusya-Ukrayna savaşının gölgesinde Avrupa’nın doğu sınırında tansiyon yeniden yükseldi. Baltık hattında art arda yaşanan insansız hava aracı (İHA) ihlalleri, NATO ve Avrupa Birliği ülkelerinde alarm seviyesini artırırken, Litvanya’nın başkenti Vilnius’ta yaşanan son gelişme bölgede güvenlik kaygılarını zirveye taşıdı.

Litvanya makamları, çarşamba günü Vilnius hava sahasında potansiyel bir İHA ihlali tespit edilmesi üzerine olağanüstü güvenlik protokollerini devreye soktu. Yaklaşık bir saat boyunca başkentte yüksek alarm uygulanırken, Vilnius Havalimanı geçici olarak uçuş trafiğine kapatıldı.

LİTVANYA’DA ÜST DÜZEY TAHLİYE KARARI

Olay sırasında Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda ile Başbakan Inga Ruginienė’nin güvenlik gerekçesiyle sığınaklara götürüldüğü bildirildi. Parlamento binasında da tahliye prosedürlerinin uygulandığı öğrenildi. Yetkililer, tehdidin kaynağının netleşmesi için kapsamlı inceleme başlatıldığını açıkladı.

Ay başından bu yana Baltık ülkeleri ile Finlandiya hava sahasında toplam 6 doğrulanmış ya da şüpheli İHA vakasının kayda geçtiği belirtilirken, bölgedeki NATO üyeleri bu olayların tesadüf olmadığını düşünüyor.

“RUSYA VE BELARUS DOĞRUDAN SORUMLU”

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yaşanan gelişmeler sonrası sosyal medya platformu X üzerinden dikkat çeken bir açıklama yaptı. Von der Leyen, Baltık ülkelerine yönelik tehditlerin kabul edilemez olduğunu belirterek, Rusya ve Belarus’u doğrudan suçladı.

“Doğu kanadımızdaki insanların güvenliğini tehdit eden İHA olaylarından doğrudan Rusya ve Belarus sorumludur.”

AB Komisyonu Başkanı açıklamasında ayrıca Avrupa’nın bu tür girişimlere karşı geri adım atmayacağını vurgulayarak, “Avrupa birlik içinde ve güçlü şekilde karşılık verecektir” ifadelerini kullandı.

Von der Leyen’in açıklaması, aynı gün 15 Baltıklı Avrupa Parlamentosu üyesinin Avrupa Komisyonu’na gönderdiği çağrı mektubunun ardından geldi. Milletvekilleri mektupta, Rusya’nın Baltık ülkelerine yönelik “tehlikeli ve sistematik provokasyonlarını” sert ifadelerle kınadı.

BALTIK ÜLKELERİNDEN ORTAK ALARM

Mektupta, Moskova’nın bölgede gerilimi bilinçli şekilde artırdığı savunularak, Avrupa Birliği’nin daha sert ve koordineli adımlar atması gerektiği ifade edildi. Baltıklı milletvekilleri, Rusya’dan bu eylemleri “derhal durdurmasını” talep etti.

Polonya Başbakanı Donald Tusk da Varşova’da yaptığı değerlendirmede, yaşanan olayların sıradan sınır ihlalleri olmadığını söyledi. Tusk, bunun “koordineli bir provokasyon zinciri” olduğunu savunarak Avrupa’nın sessiz kalamayacağını dile getirdi.

Geçtiğimiz eylül ayında da yaklaşık 20 İHA’nın Polonya hava sahasına giriş yaptığı açıklanmış, Varşova yönetimi bunu ulusal güvenliğe yönelik doğrudan tehdit olarak tanımlamıştı.

NATO: “SAVAŞ UÇAKLARI ANINDA DEVREYE GİRDİ”

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise son dönemde artan İHA olaylarının, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşının Avrupa güvenliği üzerindeki etkilerini gözler önüne serdiğini söyledi.

Rutte, NATO’ya ait savaş uçaklarının alarm durumunda hızla havalandığını belirterek, “İttifakın hızlı müdahale mekanizması tam da planlandığı gibi çalıştı” değerlendirmesinde bulundu.

Batılı güvenlik kaynakları, bazı İHA’ların Ukrayna menşeli olabileceğini ancak Rusya tarafından Baltık hava sahasında yön değiştirmeye zorlandığını düşünüyor. Uzmanlara göre Moskova’nın amacı, bölgede kaos ve psikolojik baskı oluşturmak.

AB SAVUNMA CEPHESİNDE YENİ HAMLELER GÜNDEMDE

Avrupa Komisyonu’nun Savunmadan Sorumlu Üyesi Andrius Kubilius da Letonya’da yaşanan son İHA olayının ardından yaptığı açıklamada, Rusya’nın yeni baskı yöntemleri denediğini söyledi.

Kubilius, Doğu Avrupa halklarının korkutulmaya çalışıldığını savunurken, Avrupa’nın buna daha fazla savunma yatırımıyla karşılık vereceğini belirtti. AB’nin doğu sınırındaki askeri kapasitenin artırılması ve Ukrayna’ya verilen desteğin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Yaşanan gelişmeler, NATO’nun doğu kanadında güvenlik stratejisinin yeniden şekillenebileceğine yönelik tartışmaları da hızlandırdı. Avrupa başkentlerinde, hava savunma sistemlerinin güçlendirilmesi ve sınır güvenliğinin artırılması artık öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.