Küresel silah ticareti büyürken Çin geride kaldı
Çin’in silah ihracatındaki performansı yeniden gündemde. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) 2026 verilerine göre Çin, dünyanın en büyük 5 silah ihracatçısı arasında yer alsa da küresel pazardaki payını son yıllarda kayda değer ölçüde artırmayı başaramadı. Pekin’in gelişmiş teknoloji, düşük maliyet ve siyasi şart öne sürmeyen satış modeli dikkat çekse de ihracat ağı hâlâ belirli ülkelerle sınırlı kalıyor.
Pakistan Çin savunma sanayisinin ana müşterisi oldu
SIPRI verilerine göre 2021-2025 döneminde Pakistan’ın silah ithalatının yüzde 80’i Çin kaynaklı gerçekleşti. Önceki beş yıllık dönemde bu oran yüzde 73 seviyesindeydi. İslamabad’ın savaş uçakları, füze sistemleri, radarlar ve hava savunma ekipmanlarına yönelik talebi Çin’in ihracat büyümesinin temel kaynağı olarak öne çıktı.
Çin silahları savaş sahasında daha fazla test edilmek istiyor
Hindistan ile Pakistan arasında geçen yıl yaşanan çatışmalar, Çin yapımı J-10C savaş uçaklarının ilk kez geniş çapta uluslararası ilgi görmesine neden oldu. Pakistan, Çin üretimi savaş uçaklarıyla Hint hava unsurlarını düşürdüğünü açıklarken, yaşanan gelişmeler Pekin’in savunma teknolojilerinin performansını küresel gündeme taşıdı. Ancak uzmanlar, birkaç günlük çatışmanın Çin silahlarının etkinliğini değerlendirmek için yeterli olmadığını belirtiyor.
İran krizi Çin’in ihracat sınırlarını ortaya koydu
ABD ve İsrail ile İran arasında devam eden gerilim sırasında Çin’in doğrudan askeri destek verdiğine ilişkin herhangi bir kanıt ortaya çıkmadı. Buna karşın ABD kaynakları, Pekin’in geçmişte İran’ın füze ve insansız hava aracı programlarında kullanılabilecek çift kullanımlı teknolojiler sağladığını öne sürüyor. Çin’in kriz dönemlerinde askeri ittifaklardan uzak durması, yeni müşteriler kazanmasının önündeki en büyük engellerden biri olarak değerlendiriliyor.
Savunma harcamaları yükselirken Çin payını artırmakta zorlanıyor
Küresel savunma harcamaları 2025 yılında üst üste 11’inci kez artış gösterirken silah ticareti de rekor seviyelere ulaştı. Buna rağmen Çin’in ihracat büyümesi rakip ülkelere kıyasla sınırlı kaldı. Uzmanlara göre Pekin, silah sistemleri satabilse de ABD gibi uzun vadeli güvenlik ortaklıkları sunamadığı için küresel pazarda daha büyük pay almakta zorlanıyor.
Çin’in savunma sanayisi; otomotiv, gemi inşası ve batarya sektörlerinde yakaladığı küresel hakimiyeti henüz silah ihracatına taşıyabilmiş değil. Analistler, Pekin’in uluslararası askeri tatbikatlara katılımını artırması ve savunma fuarlarındaki görünürlüğünü güçlendirmesi gerektiğini ifade ediyor.
Piyasa etkisi: Pakistan’ın savunma bütçesini yüzde 20 artırma kararı sonrası Çinli savaş uçağı üreticisi AVIC Chengdu Aircraft’ın gelirleri ve sipariş beklentileri güçlenirken, Çin savunma sanayisi hisselerine yönelik yatırımcı ilgisi de artış gösterdi.
