Wall Street, savaş riskini tahmin eden yapay zeka modellerini kullanmaya başladı

Savaş riski tahmin modelleri, küresel finans sektörünün yeni odak alanlarından biri haline geldi. Artan jeopolitik gerilimler nedeniyle yatırım bankaları, sigorta şirketleri ve fon yöneticileri, askeri çatışmaların ekonomik etkilerini önceden öngörebilmek için yapay zeka destekli yeni nesil risk analiz araçlarına yöneliyor.

Bloomberg’in haberine göre, doğal afet risk modellemeleriyle tanınan danışmanlık şirketi Verisk Maplecroft, ülkelerde önümüzdeki 12 ay içinde savaş çıkma ihtimalini hesaplayan yeni bir tahmin sistemi geliştirdi. Makine öğrenmesi teknolojisini kullanan model, siyasi, ekonomik ve sosyal verileri analiz ederek olası çatışma senaryolarını değerlendiriyor.

Yapay zeka destekli savaş tahmin modelleri finans sektöründe öne çıkıyor

Verisk Maplecroft tarafından geliştirilen “Predictive War Index” adlı model, 1995-2022 dönemine ait veri setleriyle eğitildi. Şirketin yaptığı geriye dönük testlerde, modelin İran’da savaş çıkma ihtimalini çatışmalar başlamadan yaklaşık 1,5 ay önce yüzde 66 olasılıkla işaret ettiği belirtildi.

Yeni model, İran’da savaş riskini 1,5 ay önceden yüzde 66 olasılıkla tespit etti.

Şirketin geliştirdiği bir diğer sistem olan “Geopolitical Relations Index” ise ülkeler arasındaki gerilim seviyelerini takip ediyor. Daha önce yaşanan askeri çatışmalar, yönetim biçimlerinin benzerliği ve coğrafi yakınlık gibi kriterler bu analizlerde dikkate alınıyor.

Küresel çatışmaların ekonomik maliyeti 22 trilyon dolara ulaştı

Institute for Economics and Peace verilerine göre, 2008 yılından bu yana dış çatışmalara dahil olan ülke sayısı yaklaşık iki katına çıkarak 100’ün üzerine yükseldi. Aynı dönemde şiddet olaylarının küresel ekonomiye maliyeti yaklaşık 22 trilyon dolara ulaştı. Bu rakam, dünya gayri safi yurt içi hasılasının yüzde 10’undan fazlasına karşılık geliyor.

Artan jeopolitik riskler, petrol fiyatlarından mortgage maliyetlerine kadar geniş bir yelpazede finansal hesaplamaları etkiliyor. Bu nedenle Wall Street’teki birçok kurum, yalnızca geçmiş verilere dayanan geleneksel risk modellerinin yetersiz kalabileceğini değerlendiriyor.

Citigroup yetkilileri, sadece tarihsel verilere odaklanan modellerin günümüz koşullarını yansıtmakta zorlandığını belirtirken, Morgan Stanley uzmanları da jeopolitik risk analizlerinin yeniden ele alınması gerektiğine dikkat çekiyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki riskler sigorta maliyetlerini artırdı

Küresel enerji ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sevkiyat aksamaları, deniz taşımacılığı sigortalarında yeni risk hesaplamalarını gündeme getirdi.

Moody’s verilerine göre, İran savaşının başlamasının ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler için savaş riski sigorta primleri, sefer başına gemi değerinin yüzde 1’ine kadar yükseldi. Çatışma öncesinde bu oran yüzde 1’in oldukça altında seyrediyordu.

Sigorta uzmanları, düşük maliyetli ancak yüksek ekonomik kayıplara yol açabilecek jeopolitik olayların tıpkı terör saldırıları gibi değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor. Yeni nesil modeller sayesinde tedarik zincirlerinde yaşanabilecek aksaklıklar ve küresel ticaret rotalarındaki kırılmalar daha kapsamlı şekilde analiz edilebiliyor.

Bununla beraber Verisk’in daha önce geliştirdiği siyasi risk modellerinin, Ekim 2023’ten bu yana 7 hükümet değişiminden 6’sını doğru tahmin ettiği aktarıldı. Bu tahminler arasında Suriye’deki yönetim değişikliği ile Venezuela’da yaşanan siyasi gelişmeler de yer aldı.