Boeing’e uygulanan yasak kaldırıldı: FAA’dan kritik karar

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Boeing’in 737 MAX ve 787 Dreamliner uçakları için teslimat öncesinde yeniden uçuşa elverişlilik sertifikası düzenleme yetkisini geri verdi. 20 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girecek karar, üretim kalitesine yönelik aylar süren güvenlik incelemelerinin ardından alındı.

Boeing 737 MAX teslimat sürecinde yeni dönem

FAA, son 8 ayda yapılan güvenlik ve kalite denetimlerinde Boeing’in üretim süreçlerinde istikrarlı iyileşme sağlandığını belirterek, şirketin uçuşa elverişlilik sertifikalarını yeniden FAA gözetiminde düzenleyebileceğini açıkladı.

ABD’li düzenleyici kurum, kararın Boeing’e sınırsız yetki vermediğini, sertifikalandırma sürecinin FAA denetimi altında devam edeceğini vurguladı. Yeni uygulama 20 Temmuz 2026 tarihinde resmen yürürlüğe girecek.

Boeing 787 Dreamliner denetimleri devam edecek

Boeing’in sertifika düzenleme yetkisi, 2024 yılında 737 MAX tipi bir uçakta yaşanan gövde paneli kazasının ardından kaldırılmıştı. 2025 yılında ise FAA ile Boeing dönüşümlü olarak sertifika düzenleme uygulamasına geçmişti.

FAA, son 8 aylık karşılaştırmalı incelemelerde Boeing tarafından düzenlenen sertifikalar ile doğrudan kurum tarafından verilen sertifikalar arasında üretim kalitesi açısından benzer sonuçlar elde edildiğini bildirdi. Bu değerlendirme doğrultusunda şirketin teslimat öncesi sertifikalandırma yetkisi yeniden tamamen devreye alındı.

NEDEN YASAK GELMİŞTİ?

Boeing’e bu yetkinin kısıtlanmasının temel nedeni, 5 Ocak 2024’te Alaska Airlines’a ait bir Boeing 737 MAX 9 uçağında uçuş sırasında kapı panelinin (door plug) yerinden kopması oldu.

Kazanın ardından ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Boeing’in üretim süreçlerinde ciddi kalite kontrol eksiklikleri tespit etti. Bunun üzerine şu adımlar atıldı:

Boeing’in 737 MAX üretim hızına sınırlama getirildi.

Şirketin yeni teslim edilecek 737 MAX ve 787 Dreamliner uçakları için uçuşa elverişlilik (airworthiness) sertifikasını kendi adına düzenleme yetkisi geri alındı.

FAA, teslimat öncesindeki güvenlik onaylarını doğrudan kendisi vermeye başladı.

Boeing fabrikalarında kapsamlı kalite ve güvenlik denetimleri başlatıldı.

Daha sonra, 2025 yılında FAA ile Boeing arasında dönüşümlü sertifikalandırma sistemi uygulandı. Yaklaşık 8 aylık denetim ve veri incelemelerinde üretim kalitesinde istikrar sağlandığının görülmesi üzerine FAA, 20 Temmuz 2026 itibarıyla Boeing’e bu yetkiyi yeniden tamamen iade etti.