İran-İsrail gerilimi petrolü ateşledi: İran Hürmüz Boğazı’nı kapatır mı?

Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler yeniden gündemin en üst sırasına yerleşmiş durumda. İsrail’in bu sabah itibarıyla İran’ın nükleer altyapısına yönelik başlattığı operasyon, enerji piyasalarında sert dalgalanmalara neden oldu. Saldırının duyulmasının hemen ardından Brent petrol fiyatları, haftalardır süregelen gevşeme eğilimini bir anda tam tersine çevirdi. Hatırlarsak geçtiğimiz günlerde 65 dolar seviyelerine kadar çekilen fiyatlar, sabah saatlerinde %10’a varan yükselişle 77-78 doları test etti.

Piyasaların bu denli sert bir tepki vermesinin temelinde, Hürmüz Boğazı riski yatıyor. Dünyadaki petrol ve doğalgaz sevkiyatının yaklaşık %30’unun geçtiği bu boğaz, İran tarafından kapatılma tehdidiyle küresel arz güvenliğini doğrudan tehdit ediyor. Her ne kadar şu an kapalı olmasa da, İran’ın bu kartı masaya sürmesi halinde yalnızca petrol değil, doğalgaz ve deniz lojistik kanalları da ciddi biçimde etkilenebilir.

Aslında bu ihtimale ilişkin ilk uyarı dün JP Morgan’dan gelmişti. Henüz saldırılar gerçekleşmemişken yapılan değerlendirmede, “Eğer Hürmüz Boğazı kapatılırsa petrol fiyatları 120-130 dolara yükselebilir” uyarısı yapılmıştı. Bu öngörü, bugün itibarıyla daha fazla ciddiyet kazanmış durumda. Özellikle global merkez bankalarının enflasyonla mücadelesinin kırılganlaştığı bir dönemde bu tarz jeopolitik arz şoklarının, hem piyasalarda güvenli liman talebini artırması hem de gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışını tetiklemesi ise olası V bir senaryo olarak karşımıza çıkıyor..

Diğer yandan ABD’nin operasyona katılmadığını açıklaması, krizin bölgesel sınırlarda kalacağı umudunu diri tutsa da İsrail Başbakanı Netanyahu’nun “tehdit ortadan kalkana kadar sürecek” yönündeki açıklamaları, tansiyonun kısa vadede düşmeyeceğine işaret ediyor.

Bugün hem enerji piyasalarındaki oynaklık hem de risk iştahındaki kırılganlık, Borsa İstanbul dahil küresel endekslerde temkinli bir görünümü beraberinde getirebilir. Yatırımcılar açısından güvenli limanlar, özellikle altın ve ABD tahvilleri yeniden öne çıkabilir. Bu noktada içerideki fiyatlamalarda da CDS primi, kur ve enerji şirketleri özelinde hareketlilik yakından takip edilecek.

Haber: EKOTÜRK Araştırma Analisti Büşra Bingöl