Küresel piyasalarda neler oluyor? ABD ve Avrupa Piyasalarında son durum…

ABD Başkanı Donald Trump’ın Kanada, Meksika ve Çin’den yapılan ithalata yönelik ek gümrük vergisi kararları, küresel piyasalarda dalgalanmalara neden oldu. 1 Şubat’ta imzalanan kararnameyle Kanada ve Meksika’dan yapılan ithalata yüzde 25, Çin’den yapılan ithalata ise yüzde 10 ek gümrük vergisi getirilmişti. Ancak, Kanada ve Meksika ile yapılan görüşmeler sonrası bu ülkeler için tarifeler geçici olarak ertelendi.

Trump, Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından, Meksika’nın sınır güvenliğini artırma taahhüdü karşılığında yüzde 25’lik gümrük vergisini bir ay süreyle durdurduğunu açıkladı. Benzer şekilde, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ile yapılan görüşme sonrası Kanada’ya yönelik tarifelerin de en az 30 gün erteleneceği duyuruldu.

Çin ile ilgili olarak ise Trump, 24 saat içinde taraflar arasında görüşmeler yapılacağını belirtti. Çin’den yapılan ithalata uygulanan yüzde 10’luk ek gümrük vergisinin, anlaşma sağlanamaması durumunda artırılabileceği uyarısında bulundu.

ABD’nin ek gümrük vergisi kararı sonrası ticaret savaşı endişeleri artarken, analistler, ekonomilerin bu tür gerilimlere karşı diyalog odaklı bir strateji izlediğini belirtti. ABD Merkez Bankası (Fed) yetkilileri ise tarifelerin enflasyon üzerindeki risklerine dikkat çekti. Boston Fed Başkanı Susan Collins, tarifelerin fiyatları artırabileceğini ifade ederken, Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic, iş dünyasının artan maliyetleri fiyatlara yansıtmayı planladığını aktardı.

Ekonomik verilere bakıldığında, ABD’de Tedarik Yönetim Enstitüsünün (ISM) imalat PMI’ı ocak ayında 50,9 ile beklentileri aşarak 26 aylık daralmanın ardından genişlemeye işaret etti. S&P Global’in imalat PMI verisi de 51,2 ile son 7 ayda ilk kez genişleme kaydetti. Bu gelişmeler, ekonomide toparlanma sinyalleri olarak değerlendirildi.

Öte yandan, ABD’de bilanço sezonu devam ederken Alphabet (Google), Merck&Co, AMD ve Amgen gibi büyük şirketlerin bugün açıklanacak bilançolarının beklendiğine işaret eden analistler, yoğunlaşan bilanço sezonunda hisse ve sektör bazlı oynaklıkların artabileceğini kaydetti.

Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yeni güne yüzde 4,57 seviyesinde başlarken, dolar endeksi yüzde 0,2 düşüşle 108,9’da bulunuyor.

Altının ons fiyatı yeni güne yatay seyirle 2 bin 817 dolarda başladı. Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,9 azalışla 75 dolardan satılıyor.

New York Borsası’nda dün, S&P 500 endeksi yüzde 0,76, Nasdaq endeksi yüzde 1,20 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,28 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne ise negatif seyirle başladı.

AVRUPA PİYASALLARI

Avrupa borsalarında dün satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, bölgede ek gümrük vergilerine yönelik haber akışı yatırımcıların odağında bulunuyor. Trump yönetiminin ek gümrük vergisi uygulamalarına yönelik haberler ve Avrupa Birliği’nin de ilave gümrük vergilerine tabi olacağına yönelik söylemler Avrupa piyasalarının yönü üzerinde etkili olmayı sürdürüyor.

Öte yandan, açıklanan verilerden alınan sinyaller imalat sanayinde iyileşmelere işaret ederken, son aylarda enflasyon verilerindeki katılık risk algısını besliyor.

Analistler, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) parasal gevşemesine paralel olarak imalat sanayi aktivitesinde canlanma olabileceğinin tahmin edildiğini söyledi.

Dün bölgede açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi’nde aralıkta yüzde 2,4 olan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ocakta yüzde 2,5’e yükseldi. TÜFE, ocakta aylık bazda ise yüzde eksi 0,3 oldu. Piyasa beklentisi yıllık enflasyonun ocakta yüzde 2,4 olacağı yönündeydi.

Avro Bölgesi’nde imalat sanayi PMI, ocak ayında 1,5 puan artarak 46,6 puan oldu. Almanya’da Aralık 2024’te 42,5 puan olan imalat sanayi PMI, ocakta 45 puana çıkarak Mayıs 2024’ten beri en yüksek seviyesine ulaştı.

Başkan Trump’ın, Kanada, Meksika ve Çin’den gelen mallara geniş kapsamlı gümrük vergileri getirmesi ve AB’ye ek gümrük vergileri uygulayacağını açıklaması Avrupa’da otomobil üreticilerinin hisselerinde satış baskısı oluşturdu. Alman otomobil üreticisi Volkswagen hisseleri yüzde 4,04, BMW’nin hisseleri yüzde 2,39 ve Porsche hisseleri yüzde 1,68 değer kaybetti. Fransız otomobil parçaları tedarikçisi Valeo’nun hisseleri ise yaklaşık yüzde 8 düştü.

Dün, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,40, İngiltere’de FTSE 100 endeksi de yüzde 1,04, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi 0,69, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,20 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne ise negatif bir seyirle başladı.

ASYA PİYASALARINDA SON DURUM

Asya tarafında pozitif bir seyir öne çıkarken, ABD’nin Çin’e karşı uyguladığı yüzde 10’luk ilave gümrük vergisi bugün yürürlüğe girdi. Trump yönetiminin Çin ile görüşmeyi planlaması ve Kanada ile Meksika’ya yönelik gümrük vergilerini ertelemesi yüzde 10’luk gümrük vergisinde müzakere olasılığını gündeme getirdi.

Analistler, Çin tarafının müzakere etmeye sıcak baktığını ifade ederek, halihazırda ülkede devam eden zayıf iç talep ve gayrimenkul sorunlarının Çin ekonomisi için yeterince yıpratıcı olduğunu söyledi.

Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 yükselirken, Çin’de tatil sebebiyle piyasalarda işlemler gerçekleşmiyor.

YURT İÇİ PİYASASINDA DURUM NE?

Yurt içinde dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,30 değer kaybederek 9.774,40 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün yüzde 0,4 artışla 35,9777’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 artışla 35,0120 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru, finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri, yurt dışında ise JOLTS açık iş sayısı, fabrika siparişleri ve dayanıklı mal siparişleri verilerinin takip edileceğini dile getirerek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.700 ve 9.600 seviyesinin destek, 10.000 ve 10.100 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.