Orta Doğu'da dokuzuncu ayına giren savaş, bölgenin uluslararası yatırım faaliyetlerini etkilemeye devam ediyor. Geçen yıl büyük şirket satın almalarıyla öne çıkan Körfez ülkelerinde yatırım kararları daha temkinli alınıyor. Artan jeopolitik riskler, ABD'deki siyasi değişimler ve finansman koşullarına ilişkin belirsizlikler anlaşma süreçlerini uzatırken bölgedeki büyük yatırım fonları teknoloji, yapay zekâ ve altyapı projelerine kaynak aktarmayı sürdürüyor.
Körfez ülkelerinde şirket satın almaları sert düştü
Körfez merkezli şirketlerin taraf olduğu birleşme ve satın alma işlemlerinde 2026 yılının üçüncü çeyreğinde büyük gerileme yaşandı.
Geçen yılın aynı döneminde 69 milyar dolar olan anlaşmaların toplam değeri, bu yılın üçüncü çeyreğinde yaklaşık 5 milyar dolara düşerek 2022'den bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Böylece yıllık bazda yaklaşık yüzde 93'lük azalma kaydedildi.
Düşüş yılın son çeyreğinde de devam etti. Ekim ayına kadar derlenen veriler, dördüncü çeyrekteki anlaşma değerlerinin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 90'dan fazla azaldığını gösterdi.
Buna rağmen Körfez ülkelerinin birleşme ve satın alma faaliyetleri beş yıllık ortalamanın üzerinde kalmayı sürdürdü. Veriler, 2025 yılında ulaşılan yüksek işlem hacminin ardından 2026'da daha düşük bir faaliyet düzeyine geçildiğini ortaya koydu.
İran savaşı yatırım planlarının yeniden değerlendirilmesine neden oldu
Orta Doğu'da devam eden çatışmalar, şirketlerin büyük ölçekli yatırım ve satın alma kararlarını etkiledi.
Yönetim kurulları, savaşın şirketlerin faaliyetleri üzerindeki sonuçlarını değerlendirmek amacıyla bazı birleşme ve satın alma planlarını erteledi.
Mevcut anlaşmaların tamamlanma süreleri de uzadı.
Dubai merkezli Lumina Capital Advisers ortağı James Jarvis, yatırımcıların şirket incelemelerini daha kapsamlı yürüttüğünü ve yatırım komitelerinin daha fazla değerlendirme talep ettiğini belirtti.
Jarvis'e göre alıcılarla satıcılar arasındaki risk paylaşımının yeniden düzenlenmesi, anlaşma yapılarının karmaşıklaşmasına ve tamamlanma tarihlerinin ileriye kaymasına yol açıyor.
Körfez ülkeleri Hürmüz Boğazı'na alternatif altyapıya yatırım yapıyor
İran savaşı, Körfez ülkelerinin kamu yatırımlarında da yeni öncelikler oluşturdu.
Bölge hükümetleri, Hürmüz Boğazı'na bağımlılığı azaltmayı ve ulusal ekonomilerini güçlendirmeyi amaçlayan altyapı projelerine milyarlarca dolar ayırıyor.
Bu süreçte ulaştırma, lojistik ve enerji altyapısına yönelik yatırımlar önem kazanıyor.
Körfez ülkelerindeki yatırım önceliklerinin değişmesi, uluslararası sermaye piyasaları açısından da sonuçlar doğuruyor.
Bölgenin kamu yatırım fonları ve büyük şirketleri, uzun yıllardır dünyanın farklı ülkelerinde gerçekleştirilen yüksek tutarlı satın alma işlemlerine finansman sağlıyor.
Bu işlemler arasında 110 milyar dolar değerindeki Warner Bros. Discovery satın alma anlaşmasının finansmanı da bulunuyor.
Electronic Arts'ın 55 milyar dolarlık satışı dikkat çekmişti
Orta Doğu'da 2025 yılında görülen yüksek yatırım faaliyetlerinin önemli örneklerinden biri, Electronic Arts'ın 55 milyar dolarlık satın alma işlemi olmuştu.
Söz konusu anlaşma, bölgedeki yatırımcıların küresel ölçekte büyük işlemlerde üstlendiği rolü ortaya koymuştu.
Ancak 2026'da jeopolitik risklerin artmasıyla şirket yönetimleri yeni satın almalar konusunda daha dikkatli davranmaya başladı.
Lumina Capital Advisers tarafından Körfez bölgesinde gerçekleştirilen araştırmada, anlaşma süreçlerindeki yavaşlamaya rağmen yatırım faaliyetlerinin tamamen durmadığı görüldü.
Katılımcıların yüzde 73'ü savaş sırasında yatırım ve anlaşma faaliyetlerini sürdürdüğünü bildirdi.
Araştırmaya katılanların yaklaşık yüzde 43'ü ise yeni bir işlem planladığını veya değerlendirdiğini belirtti.
Küresel şirket birleşmelerinde 4,4 trilyon dolarlık hacim
Birleşme ve satın alma faaliyetlerindeki yavaşlama yalnızca Orta Doğu ile sınırlı kalmadı.
İran savaşı ve uluslararası ticaretteki gerilimler, küresel enflasyon görünümünü ve faiz beklentilerini etkiledi.
Bu gelişmelerin ardından yılın güçlü başlangıcını izleyen dönemde anlaşma faaliyetlerinin hızı azaldı.
Küresel birleşme ve satın alma işlemlerinin toplam değeri 2026'da yaklaşık yüzde 15 artarak 4,4 trilyon dolara ulaşırken yılın ikinci yarısındaki işlem hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 7 geriledi.
Mevcut veriler, toplam anlaşma değerinin yıl sonunda 5 trilyon doları aşabileceğine işaret ediyor.
Bu seviyeye ulaşılması halinde küresel birleşme ve satın alma piyasasında ikinci kez 5 trilyon dolarlık eşik aşılmış olacak.
ABD'deki siyasi değişim Körfez yatırımlarını etkileyebilir
ABD'de gerçekleştirilen ara seçimler, uluslararası yatırım anlaşmalarına ilişkin beklentilerde yeni bir unsur olarak öne çıktı.
Demokratların Kongrenin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesi, Başkan Donald Trump yönetiminin ekonomi ve yatırım politikaları açısından yeni bir siyasi tablo oluşturdu.
Bu değişimin, Körfez ülkelerinden ABD'ye yönelen büyük yatırımlar üzerindeki denetimi artırabileceği değerlendiriliyor.
Özellikle yapay zekâ ve veri merkezi projelerinde gerçekleştirilen yüksek tutarlı satın alma ve ortaklık anlaşmaları için daha kapsamlı incelemeler gündeme gelebilir.
Joe Biden yönetiminin son döneminde bazı Orta Doğu yatırım fonlarının milyarlarca dolarlık işlemleri, ABD'deki Yabancı Yatırımlar Komitesi tarafından incelemeye alınmıştı.
Trump yönetimi ise daha sonra yabancı yatırımların değerlendirilmesi için hızlandırılmış bir inceleme mekanizması geliştirdiğini açıklamıştı.
ABD'de büyük satın almalar için yeni zamanlama arayışı
Washington'daki siyasi değişimin şirket birleşmeleri üzerinde farklı etkiler oluşturabileceği belirtiliyor.
Daha sıkı denetim ihtimali bazı şirketlerin yatırım kararlarını geciktirirken diğerlerinde işlemleri hızlandırma eğilimi yaratıyor.
Bazı şirket yöneticileri, Trump yönetiminin büyük anlaşmalara daha olumlu yaklaşan düzenleyici kadroları görevdeyken satın alma planlarını tamamlamayı değerlendiriyor.
Bu nedenle ABD'deki siyasi gelişmeler, Körfez sermayesinin uluslararası yatırımlarında karar alma süreçlerini etkileyen başlıklardan biri haline geldi.
Körfez ülkelerinde halka arz gelirleri 2 milyar doların altında kaldı
Savaşın etkileri, Körfez ülkelerindeki halka arz piyasasında da hissedildi.
2026 yılı başından itibaren bölgede gerçekleştirilen ilk halka arzlardan elde edilen toplam gelir 2 milyar doların altında kaldı.
Bu rakam, son yılların en düşük seviyelerinden biri olarak kaydedildi.
Yatırım bankacılığı gelirlerinde de gerileme yaşandı.
Finansal veri sağlayıcısı Dealogic'in rakamlarına göre İran savaşının başladığı şubat sonundan ekim sonlarına kadar geçen dönemde Körfez ülkelerindeki yatırım bankacılığı gelirleri yaklaşık yüzde 26 düştü.
Abu Dabi'nin 2 trilyon dolarlık fonları yatırımları sürdürüyor
Anlaşma faaliyetlerindeki yavaşlamaya rağmen bölgenin büyük kamu yatırım fonları uluslararası piyasalarda işlem yapmaya devam ediyor.
Abu Dabi'nin toplamda yaklaşık 2 trilyon dolarlık varlık yöneten üç büyük yatırım fonu, son aylarda farklı sektörlerde yeni anlaşmalara katıldı.
Bu fonlar, İngiltere'deki bir şirket satın alımının finansmanına katkı sağladı, Çin merkezli bir kahve zincirine yatırım yaptı ve yerel bir liman işletmesinin borsadan çıkarılarak özel şirket haline getirilmesinde rol üstlendi.
Bölgedeki yatırım faaliyetlerine örnek olarak Apollo Global Management'ın Mubadala Capital'e yaptığı yatırım da gösteriliyor.
Bu işlemler, Körfez sermayesinin savaş koşullarında da uluslararası ortaklıklara katıldığını ortaya koyuyor.
Suudi Arabistan yapay zekâ ve lojistik yatırımlarına yöneldi
Suudi Arabistan'ın 905 milyar dolarlık varlık büyüklüğüne sahip Kamu Yatırım Fonu (PIF), yatırım stratejisinde yüksek getiri potansiyeli taşıyan sektörlere öncelik veriyor.
Fonun öne çıkardığı alanlar arasında yapay zekâ ve lojistik bulunuyor.
PIF, teknoloji sektöründeki faaliyetleri kapsamında 6 milyar dolar değerleme üzerinden bir mobil oyun stüdyosunu satın aldı.
Suudi Arabistan'ın yatırım tercihleri, bölgedeki sermayenin teknoloji ve yeni nesil hizmet sektörlerine yönelmesini yansıtan işlemler arasında yer aldı.
Katar ve Kuveyt savaşın etkilerine rağmen yatırım yapıyor
İran savaşının ekonomik etkilerini en fazla hisseden Körfez ülkeleri arasında bulunan Katar ve Kuveyt de uluslararası yatırım faaliyetlerini sürdürüyor.
İki ülke, yapay zekâ ve veri merkezi projelerinde yeni anlaşmalara katıldı.
Kuveyt ayrıca 16 milyar dolarlık altyapı ortaklığıyla ülke tarihindeki en büyük doğrudan yabancı yatırımı sağladı.
Bu gelişmeler, bölgedeki ülkelerin ekonomik faaliyetlerini çeşitlendirmeye ve yeni yatırımlar çekmeye yönelik çalışmalarını sürdürdüğünü gösterdi.
Orta Doğu ve Kuzey Afrika fonlarından 136 milyar dolarlık yatırım beklentisi
Uluslararası kamu yatırım fonlarını inceleyen Global SWF, Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesindeki fonların 2026 yılına ilişkin yatırım beklentilerini paylaştı.
Araştırmaya göre mevcut yatırım temposunun yıl sonuna kadar sürmesi halinde bölge fonlarının toplam yatırımları yaklaşık 136 milyar dolara ulaşabilir.
Yıl genelinde 327 anlaşma gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Bu tahminin gerçekleşmesi halinde anlaşma sayısı bakımından kayıtlardaki en yüksek ikinci yıllık seviyeye ulaşılacak.
Araştırmada teknoloji sektöründe daha düşük tutarlı ancak daha sık gerçekleştirilen yatırımların anlaşma sayısını desteklediği belirtildi.
Mubadala küresel yatırım fırsatlarını değerlendirmeyi sürdürüyor
Mubadala Investment Company Üst Yönetici Yardımcısı Waleed Al Muhairi, bölgedeki belirsizliklere rağmen şirketin yatırım faaliyetlerine devam ettiğini belirtti.
Al Muhairi, uluslararası piyasalarda risk ve getiri dengesi açısından uygun fırsatları araştırdıklarını ifade etti.
Yatırımlarda ortaklık modeline önem verdiklerini kaydeden Al Muhairi, sermaye kullanımının sürdüğünü söyledi.
