FAO gıda fiyat endeksi Haziran’da yükseldi: Et fiyatları, süt ürünleri, tereyağı ve peynir zirvede
Dünya genelinde gıda emtialarının fiyatlarını izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, Haziran 2025’te bir önceki aya göre yüzde 0,5 oranında artışla 128,0 puana ulaştı. Bu artışta süt ürünleri, et ve bitkisel yağ fiyatlarındaki yükseliş etkili olurken; tahıl ve şeker fiyatlarındaki gerilemeler bu artışı sınırladı.
Endeks, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,8 artış göstermiş olsa da, Mart 2022’deki zirve seviyesinin altında kalmaya devam etti.
TAHIL FİYATLARINDA DÜŞÜŞ HAKİM
Haziran ayında FAO Tahıl Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 1,5 azaldı. Bu gerilemenin başlıca nedeni, Arjantin ve Brezilya kaynaklı güçlü mısır arzı oldu. Sorgum ve arpa da fiyat kaybı yaşadı.
Buğday fiyatları ise AB, Rusya ve ABD’de tarımsal üretimi etkileyen hava koşulları nedeniyle yukarı yönlü hareket etti. Uluslararası pirinç fiyatları, özellikle Indica türlerinde talebin zayıflamasıyla hafif geriledi.
BİTKİSEL YAĞ FİYATLARI YÜKSELİŞTE
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Mayıs ayına kıyasla yüzde 2,3 oranında artış kaydetti. Palm, soya ve kolza yağlarının fiyatlarındaki yükseliş bu artışı tetikledi.
Palm yağı fiyatı, küresel talebin etkisiyle yaklaşık yüzde 5 arttı. Soya yağı fiyatlarındaki artışta ise Brezilya ve ABD’de biyoyakıt talebinin artacağı beklentileri belirleyici oldu. Kolza yağı fiyatları, arzın daralmasıyla yükselirken, ayçiçek yağı Karadeniz bölgesindeki olumlu üretim beklentileriyle değer kaybetti.
ET FİYATLARI TARİHİ ZİRVEDE
FAO Et Fiyat Endeksi, Haziran ayında yüzde 2,1 oranında artış göstererek rekor seviyeye çıktı. Küresel ölçekte büyükbaş, domuz ve küçükbaş et fiyatlarında yükseliş yaşanırken, sadece kümes hayvanı eti fiyatları düşüş eğilimini sürdürdü.
SÜT ÜRÜNLERİNDE TEREYAĞI VE PEYNİR ZİRVE YAPTI
Haziran’da FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi yüzde 0,5 yükseldi. Özellikle tereyağı fiyatları, Okyanusya ve Avrupa’daki düşük üretim ile Asya’daki güçlü talep nedeniyle rekor kırdı.
Peynir fiyatları üst üste üçüncü ay da yükselirken, süt tozu çeşitlerinde zayıf talep ve yeterli arz nedeniyle fiyatlar düştü.
ŞEKER FİYATLARI DÜŞÜŞÜNÜ DÖRDÜNCÜ AYA TAŞIDI
FAO Şeker Fiyat Endeksi, Haziran ayında yüzde 5,2 oranında gerileyerek Nisan 2021’den bu yana en düşük seviyesine indi. Bu gerilemede Brezilya, Hindistan ve Tayland’daki elverişli hava koşulları ve genişleyen ekim alanlarının getirdiği yüksek üretim beklentileri etkili oldu.
KÜRESEL TAHIL ÜRETİMİ REKORA KOŞUYOR
FAO’nun 2025/26 sezonu için güncellediği Tahıl Arz ve Talep Özeti, küresel üretimin tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 2 milyar 925 milyon tona ulaşacağını öngörüyor.
Bu tahmin, bir önceki aya göre yüzde 0,5, 2024 seviyesine göre ise yüzde 2,3’lük bir artış anlamına geliyor. Buğday, mısır ve pirinç üretimindeki iyileşme bu artışta etkili oldu.
BUĞDAY, MISIR VE PİRİNÇ ÜRETİMİNDE GÜÇLÜ ARTIŞ BEKLENİYOR
Hindistan ve Pakistan’daki yüksek verim sayesinde buğday üretiminin 805,3 milyon tona ulaşması öngörülüyor. Brezilya’daki olumlu koşullar ve Hindistan’daki ekim alanlarının genişlemesiyle birlikte küresel mısır üretiminin de artacağı tahmin ediliyor.
Ukrayna ve AB’deki kuraklık nedeniyle yaşanan kayıpların bu artışla dengeleneceği belirtiliyor. Pirinç üretiminin ise 555,6 milyon tonla rekor kıracağı öngörülüyor.
TAHIL KULLANIMI ARTIYOR
2025/26 sezonunda, küresel tahıl kullanımının yüzde 0,8 artışla 2 milyar 900 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bu artışta iri taneli tahılların katkısı öne çıkarken, buğday kullanımının hafifçe düşeceği tahmin ediliyor.
Hindistan’daki etanol üretiminin etkisiyle pirinç tüketiminin daha da artması bekleniyor.
KÜRESEL STOKLARDA RAHATLAMA SİNYALİ
Dünya tahıl stoklarının 2025/26 sezonu sonunda yüzde 2,2 artışla 889,1 milyon tona ulaşması öngörülüyor. Kullanıma oranı yüzde 30,3’e çıkarak piyasada arz yönlü bir rahatlama sinyali veriyor.
PİRİNÇ TİCARETİNDE TARİHİ SEVİYE
FAO, küresel tahıl ticaretinin yüzde 1,2 artışla 486,9 milyon tona çıkmasını bekliyor. Özellikle pirinç ihracatında 60,8 milyon tonla tüm zamanların en yüksek seviyesi hedefleniyor.
Mısır ticaretinde küçük bir düşüş, arpa ve sorgum ticaretinde ise artış beklentisi mevcut.
STRATEJİK GIDA STOKLARINA YENİ YOL HARİTASI
FAO’nun ev sahipliğindeki Tarımsal Piyasa Bilgi Sistemi (AMIS) tarafından yayımlanan son Piyasa Monitörü, stratejik tahıl rezervleri üzerine kapsamlı bir analiz içeriyor.
Yayın, gıda güvenliği açısından SGR sistemlerinin sade, işlevsel ve etkili biçimde tasarlanması gerektiğine vurgu yapıyor.
