Güneydoğu Anadolu ihracatta hız kesmiyor: 164 ülkeye sevkiyat
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, 2026 yılının ilk çeyreğinde tarım ve gıda ihracatında güçlü bir performans sergileyerek dikkatleri üzerine çekti. Bölgeden hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve bunlara bağlı işlenmiş ürünlerde toplam 871 milyon 282 bin dolarlık ihracat geliri elde edildi. Bu rakam, bölgenin üretim gücünü ve dış pazarlardaki etkinliğini bir kez daha ortaya koydu.
İLK 3 AYDA 164 ÜLKEYE 1 MİLYON TONU AŞAN SEVKİYAT
Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerine göre, yılın ilk üç ayında 164 ülke ve serbest bölgeye toplam 1 milyon 79 bin 887 ton ürün gönderildi. Bölgenin geniş ürün yelpazesi ve güçlü lojistik altyapısı, ihracatın bu denli geniş coğrafyaya yayılmasında belirleyici oldu.
Bu dönemde gerçekleştirilen ihracatın toplam değeri 871 milyon doları aşarak bölgenin küresel pazardaki ağırlığını pekiştirdi.
ÜRÜN BAZINDA YÜKSELEN YILDIZ: AYÇİÇEĞİ YAĞI
İhracat kalemleri incelendiğinde en dikkat çekici artışın ayçiçeği tohumu yağı ürün grubunda yaşandığı görüldü. Hem talep artışı hem de fiyat avantajı, bu ürünün öne çıkmasında etkili oldu. Özellikle işlenmiş gıda ürünlerine olan küresel talebin artması, bölge ihracatçılarına yeni fırsatlar sundu.
ORTA DOĞU PAZARINDA GERİLEME, YENİ PAZARLARDA SIÇRAMA
Bölgenin en önemli ihracat destinasyonlarından biri olan Orta Doğu’ya yapılan satışlarda ise dikkat çekici bir düşüş yaşandı. Geçen yılın aynı döneminde 430 milyon doları aşan ihracat, bu yıl yüzde 20,8 azalarak 340 milyon 701 bin dolara geriledi. Bölgedeki jeopolitik gerilimler ve savaş ortamı bu düşüşte belirleyici rol oynadı.
Orta Doğu’daki gerilemeye karşın Afrika ve Amerika pazarlarında sırasıyla yüzde 20,9 ve yüzde 22,9 oranında artış kaydedildi.
EN BÜYÜK PAZAR IRAK OLDU
Ülke bazında değerlendirildiğinde ise en fazla ihracat yapılan ülke 192 milyon 774 bin dolarla Irak oldu. Irak pazarı, coğrafi yakınlık ve ticari ilişkilerin gücü sayesinde bölge ihracatçıları için stratejik önemini korumaya devam etti.
FİYAT REKABETİ VE MALİYET BASKISI ÖNE ÇIKIYOR
Güneydoğu Anadolu Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, küresel gelişmelerin ticaret dengelerini yeniden şekillendirdiğine dikkat çekti. Özellikle enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve lojistik maliyetlerindeki artış, ihracatçıların rekabet gücünü doğrudan etkiliyor.
Enerji, gübre ve lojistik maliyetlerindeki yükselişin üretim ve ihracat fiyatlarını belirleyen ana unsur haline geldiği vurgulanıyor.
Kadooğlu, Karadeniz havzasındaki güçlü üretim beklentilerinin de etkisiyle önümüzdeki dönemde fiyat odaklı rekabetin daha da sertleşeceğini ifade etti. Bu durumun özellikle buğday unu, makarna ve ayçiçeği yağı gibi temel ürünlerde daha belirgin hissedileceği öngörülüyor.
Ayrıca, küresel tarım piyasalarında yaşanan gelişmelerin sadece fiyatlar üzerinde değil, aynı zamanda tedarik zinciri yapısı, sözleşme dinamikleri ve pazar tercihleri üzerinde de etkili olduğu belirtiliyor. Bu nedenle mevcut süreç, yalnızca geçici bir dalgalanma değil; çok katmanlı bir dönüşüm süreci olarak değerlendiriliyor.
