Online alışverişte yeni dönem: İade edilen ürünün kargo ücretini satıcılar ödemeye devam edecek
Tüketicilerin mesafeli satış sözleşmelerinde cayma haklarını kullanmaları durumunda iade edilen ürünlerin kargo ücretlerini kimin ödeyeceği konusu, son dönemde tartışma konusu olmuştu. Ancak yapılan açıklamalar ve düzenlemelerle bu konuda herhangi bir değişiklik olmadığı netlik kazandı. Tüketiciler, haklarını güvenle kullanmaya devam edebilecek.
Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin haklarını genişletmek ve korumak amacıyla önemli bir adım daha attı. Resmi Gazete’de yayımlanan “Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile mesafeli satışlarda iade edilen ürünlerin kargo ücretlerinin satıcı tarafından karşılanmaya devam edeceği açıklandı. Bu düzenlemenin, tüketicilerin ekonomik menfaatlerini koruma amacını taşıdığı vurgulandı.
CAYMA HAKKINDA TÜKETİCİ LEHİNE DÜZENLEME
Bakanlık, 23 Ağustos 2022 tarihinde yayımlanan yönetmelik kapsamında, cayma hakkı kullanımında kargo iade masraflarının hangi tarafça karşılanacağına ilişkin değişikliklerin 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmesini planlamıştı. Ancak, 4 Eylül 2024 tarihinde gerçekleştirilen 28. Tüketici Konseyi’nde gündeme getirilen öneriler doğrultusunda, tüketicilerin lehine yeni bir düzenleme yapıldı. Buna göre, tüketicilerin mesafeli sözleşmelerde cayma hakkını kullanması durumunda iade kargo ücretleri satıcı veya sağlayıcı tarafından karşılanmaya devam edecek.
Bu düzenleme ile tüketicilerin ekonomik haklarının korunmasının yanı sıra, alışveriş süreçlerinde güvenliğin artırılması hedefleniyor. Bakanlık açıklamasında, “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un temel amaçlarından biri olan tüketicilerimizin ekonomik menfaatlerinin korunması sağlanmıştır.” ifadelerine yer verildi.
ELEKTRONİK ÜRÜNLERDE CAYMA HAKKI YENİDEN GÖZDEN GEÇİRİLDİ
Yönetmelikte yapılan bir diğer önemli değişiklik ise elektronik ürünlere yönelik oldu. Daha önce cep telefonu, akıllı saat ve bilgisayar gibi ürünlerde cayma hakkının kullanılamayacağına yönelik bir düzenleme gündeme gelmişti. Ancak, bu düzenleme yeniden değerlendirilerek tüketici lehine değiştirildi. Bu ürünler artık cayma hakkı istisnaları kapsamından çıkarıldı. Böylece, tüketiciler bu ürünlerde de cayma hakkını kullanabilecek.
Bakanlık açıklamasında, “Tüketicilerimizin e-ticaret siteleri ve platformlar gibi mecralarda mesafeli olarak kurulan sözleşmelerde daha güvenli bir alışveriş yapma imkanına kavuşmaları hedeflenmiştir.” denildi.
TÜKETİCİLER İÇİN BİLGİLENDİRME FORMUNDA YENİ DÜZENLEMELER
1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek olan düzenlemeler kapsamında, tüketicilerin doğru bilgilendirilmesi amacıyla ön bilgilendirme formunda da değişiklikler yapıldı. Yeni düzenlemeye göre, mesafeli sözleşme kurulmadan önce tüketicilere, uyuşmazlık durumunda arabulucuya başvurma şartı ve tüketici mahkemelerine ilişkin detaylı bilgi sunulacak.
Bakanlık, bu düzenlemelerin tüketici haklarının korunması ve alışveriş süreçlerindeki güvenliğin artırılması için önemli bir adım olduğunu belirtti. Açıklamada, “Tüketicilerimizin ekonomik menfaatlerinin korunmasına yönelik mevzuat çalışmalarına azami ölçüde özen gösterilmesine devam edilecektir.” ifadeleri kullanıldı.
CAYMA HAKKI NEDİR?
Cayma hakkı, mesafeli satış sözleşmeleri kapsamında tüketicilere tanınan önemli bir haktır. Tüketiciler, internet, telefon ya da katalog gibi fiziksel olmayan ortamlarda yapılan alışverişlerde, satın aldıkları ürünü herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin belirli bir süre içinde iade edebilirler. Türkiye’de bu süre, ürünün tüketiciye tesliminden itibaren 14 gün olarak belirlenmiştir.
Bu hak, özellikle ürünü görmeden satın alan tüketicilerin korunmasını amaçlıyor. Ancak cayma hakkının kullanımı sırasında iade sürecinde oluşan kargo ücretlerinin kimin tarafından karşılanacağı konusu zaman zaman kafa karışıklığına neden olabiliyordu.
