İslam ekonomisi rekor kırdı: Küresel harcamalar 2,6 trilyon doları aştı

İslam ekonomisi, dünya genelinde büyümesini hız kesmeden sürdürürken, Müslüman tüketicilerin helal ürün ve hizmetlere yönelik harcamaları rekor seviyelere ulaştı. DinarStandard tarafından hazırlanan 2025/2026 Küresel İslam Ekonomisi Durum Raporu, sektörün geldiği noktayı ve gelecek yıllara ilişkin büyüme beklentilerini ortaya koydu.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi himayelerinde, İbn Haldun Üniversitesi ev sahipliğinde İstanbul’da tanıtılan rapor, küresel İslam ekonomisinin artık yalnızca bir tüketim alanı değil, güçlü bir ekonomik ekosistem haline dönüştüğünü gösterdi.

HELAL EKONOMİSİNDE 2,6 TRİLYON DOLARLIK DEV HACİM

Rapora göre, dünya genelindeki yaklaşık iki milyar Müslümanın helal gıda, ilaç, kozmetik, muhafazakar moda, Müslüman dostu turizm ile medya ve eğlence sektörlerinde gerçekleştirdiği toplam harcama 2024 yılında 2,6 trilyon dolara ulaştı.

Sektörler arasında en büyük payı 1,53 trilyon dolarlık hacimle helal gıda ve içecek pazarı aldı. Bu alanın büyümesini sürdürerek 2029 yılında 2,06 trilyon dolara yükselmesi bekleniyor.

Küresel İslam ekonomisindeki toplam tüketici harcamalarının 2029 yılına kadar yüzde 6,5 yıllık bileşik büyüme oranıyla 3,56 trilyon dolara çıkacağı öngörülüyor.

İslami finans sektöründe de güçlü bir büyüme beklenirken, toplam varlık büyüklüğünün 2024’teki 5,99 trilyon dolar seviyesinden 2029 yılında 9,72 trilyon dolara ulaşacağı tahmin ediliyor.

TÜRKİYE KÜRESEL SIRALAMADA DİKKAT ÇEKEN SIÇRAMA YAPTI

Küresel İslam Ekonomisi Göstergesi (GIEI) sıralamasında Türkiye önemli bir başarıya imza attı. Bir önceki raporda 9’uncu sırada bulunan Türkiye, üç basamak yükselerek 6’ncı sıraya çıktı ve ilk 10 ülke arasında en güçlü performansı sergileyen ekonomi oldu.

Malezya listenin zirvesindeki yerini korurken, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Endonezya ve Bahreyn Türkiye’nin önünde yer aldı.

GIEI endeksi; düzenleyici yapı, finansal altyapı, ticaret hacmi, inovasyon kapasitesi ve sektörel gelişmişlik gibi birçok kriteri dikkate alarak ülkelerin İslam ekonomisindeki performansını ölçüyor.

Türkiye’nin 2024 yılında altı temel helal ürün ve hizmet sektöründeki toplam tüketici harcaması 235 milyar dolara ulaştı.

Bu performans, Türkiye’yi birçok sektörde dünyanın en büyük Müslüman tüketici pazarlarından biri konumuna taşıdı. Özellikle muhafazakar moda alanında Türkiye, hem güçlü iç pazar yapısı hem de üretim ve ihracat kapasitesiyle küresel ölçekte öne çıkmaya devam ediyor.

HELAL ÜRÜN TİCARETİNDE TÜRKİYE İLK 5’E GİRDİ

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ülkelerinin toplam helal ürün ithalatı 2024 yılında 421,5 milyar dolara yükseldi.

Türkiye ise gıda, kozmetik, ilaç ve moda sektörlerinde gerçekleştirdiği 18,71 milyar dolarlık ihracatla İİT ülkelerine en fazla helal ürün satan beşinci ülke olmayı başardı.

Brezilya, Çin, Hindistan ve ABD ile birlikte Türkiye, İİT ülkelerine yapılan toplam helal ürün ihracatının yaklaşık üçte birini gerçekleştiren ülkeler arasında yer aldı.

İSLAM EKONOMİSİNE YATIRIMLAR 13,1 MİLYAR DOLARA ÇIKTI

Rapor, yatırım tarafında da dikkat çekici bir büyümeye işaret etti. 2024-2025 döneminde İslam ekonomisine yönelik şirketlere gerçekleştirilen toplam yatırım hacmi 346 işlemle 13,1 milyar dolara ulaştı.

Yatırımcıların en fazla ilgi gösterdiği alan İslami finans olurken, helal gıda, medya ve eğlence, Müslüman dostu turizm ile helal ilaç sektörleri de yatırım akışından önemli pay aldı.

Sermaye hareketlerinde Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Azerbaycan ve Türkiye öne çıkan ülkeler arasında yer aldı.

TÜKETİCİ TERCİHLERİNDE DEĞER ODAKLI DÖNEM GÜÇLENİYOR

DinarStandard tarafından gerçekleştirilen sosyal medya analizinde 86 milyondan fazla kullanıcı etkileşimi incelendi. Çalışma, tüketicilerin yalnızca fiyat odaklı değil, etik değerlere ve toplumsal hassasiyetlere uygun markalara yönelmeye devam ettiğini ortaya koydu.

Gıda, kozmetik, teknoloji, medya ve moda sektörlerinde yerel markalara ve alternatif ürünlere olan ilginin sürdüğü görülürken, değer odaklı satın alma eğiliminin kalıcı hale geldiği değerlendirildi.

YAPAY ZEKA VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM YENİ FIRSATLAR SUNUYOR

Raporda önümüzdeki dönemin büyüme alanları arasında yapay zeka destekli helal sertifikasyon sistemleri, blokzincir tabanlı tedarik zinciri çözümleri, dijital İslami finans uygulamaları, hac ve umre hizmetlerinin dijitalleşmesi, helal ilaç teknolojileri, temiz içerikli kozmetik ürünleri ve dijital muhafazakar moda platformları gösterildi.

Uzmanlara göre İslam ekonomisinin gelecekteki büyümesi yalnızca tüketici talebinden değil, bu talebi destekleyen standartlar, güven mekanizmaları, teknolojik altyapılar ve kurumsal yapıların güçlenmesinden beslenecek.

DinarStandard CEO’su Rafiuddin Shikoh, “İslam ekonomisi artık gelişmekte olan bir fikir değil, olgunlaşan ve kurumsallaşan küresel bir sistemdir. Değer odaklı tüketici ve yatırımcı kitlesinin büyümesi, sektörün geleceğini şekillendiren en önemli unsur olarak öne çıkıyor.” değerlendirmesinde bulundu.