Kanada savunma harcamasında tarihi eşiği aştı: NATO hedefi tutturuldu

Kanada, uzun yıllardır tartışma konusu olan savunma harcamalarında kritik bir eşiği geride bıraktı. 2025 yılı itibarıyla askeri bütçesini ciddi biçimde artıran ülke, ilk kez Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’sının (GSYH) yüzde 2’sini savunmaya ayırarak NATO hedefini yakaladı. Bu adım, hem küresel güvenlik dengelerindeki değişimin hem de Ottawa yönetiminin stratejik dönüşüm arayışının somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

Kanada’nın savunma harcamaları 63,5 milyar Kanada dolarına ulaşarak GSYH’nin yüzde 2’sine çıktı.

SOĞUK SAVAŞ SONRASI EN YÜKSEK SEVİYE

Başbakan Mark Carney, yapılan artışın sembolik değil, yapısal bir dönüşümün parçası olduğunu vurguladı. Carney, mevcut seviyenin Berlin Duvarı’nın yıkılmasından bu yana ekonomiye oranla görülen en yüksek savunma harcaması olduğuna dikkat çekti.

1990’lı yıllarda bütçe disiplinine odaklanan Kanada, askeri harcamalarda ciddi kesintilere gitmiş ve uzun süre NATO’nun belirlediği hedefin altında kalmıştı. Özellikle ABD tarafından sık sık eleştirilen bu durum, son yıllarda değişen jeopolitik riskler nedeniyle yeniden masaya yatırıldı.

Bu artış, Kanada’nın Soğuk Savaş sonrası en yüksek savunma harcaması seviyesine ulaştığını ortaya koydu.

HIZLANDIRILMIŞ BÜTÇE ARTIŞI VE STRATEJİ DEĞİŞİMİ

Önceki Başbakan Justin Trudeau döneminde planlanan bütçe artışı, Carney hükümetiyle birlikte hız kazandı. Yeni yönetim, göreve geldikten kısa süre sonra savunma harcamalarını agresif biçimde yükseltme kararı aldı.

2025 bütçesinde hedefe ulaşabilmek için yaklaşık 20 milyar Kanada doları ek kaynak ayrıldı. Bu artış, yalnızca rakamsal büyüme değil, aynı zamanda askeri kapasitenin yeniden yapılandırılması anlamına geliyor.

ASKERİ PERSONELE BÜYÜK DESTEK

Yeni bütçenin en dikkat çekici kalemlerinden biri, personel politikalarına ayrılan kaynak oldu. Kanada ordusunda görev yapan askerlerin maaşlarına yüzde 8 ile yüzde 20 arasında zam yapılırken, personel sayısını artırmaya yönelik kapsamlı planlar da devreye alındı.

2025 yılında en büyük harcama kalemi, asker alımı ve elde tutma politikalarına ayrıldı.

SAVAŞIN DOĞASI DEĞİŞİYOR

Carney hükümeti, modern savaş konseptine uygun bir dönüşüm hedefliyor. Bu kapsamda yeni nesil askeri teknolojilere yatırım ön plana çıkıyor. Kanada; denizaltılar, savaş uçakları, insansız hava araçları, radar sistemleri ve ileri sensör teknolojileri gibi alanlarda büyük çaplı alımlar planlıyor.

Yetkililer, savaşın doğasının hızla değiştiğini ve bu değişime ayak uydurmanın artık bir tercih değil zorunluluk olduğunu vurguluyor.

YERLİ SAVUNMA SANAYİİNE DEV HAMLE

Kanada yönetimi, savunma harcamalarını sadece güvenlik perspektifiyle değil, ekonomik kalkınma aracı olarak da değerlendiriyor. Önümüzdeki 10 yıl içinde 180 milyar Kanada doları askeri ekipman, 290 milyar Kanada doları ise savunma altyapısı için harcanacak.

Bu yatırımların önemli bir kısmının yerli firmalara yönlendirilmesi hedefleniyor. Halihazırda yüzde 30 seviyesinde olan yerli üretim payının yüzde 70’e çıkarılması planlanıyor. Bu adım, Kanada’nın savunma sanayiinde dışa bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.

NATO İÇİNDE DENGE DEĞİŞİYOR

North Atlantic Treaty Organization verilerine göre, Avrupa ve Kanada’nın toplam savunma harcamalarındaki payı artış eğiliminde. 2025 yılında bu bölgelerde savunma bütçelerinin yaklaşık yüzde 20 oranında yükseldiği tahmin ediliyor.

Kanada’nın yüzde 2 hedefini yakalaması, NATO içindeki yük paylaşımı tartışmalarında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.