Morgan Stanley’den Türkiye için kritik mesaj: Sermaye maliyeti belirleyici

Morgan Stanley, yapay zekâ yatırımlarında negatif nakit akışının tek başına olumsuz bir gösterge olmadığını, yatırım getirisinin sermaye maliyetini aşması halinde şirket değerinin artabileceğini belirtti. Raporda doğrudan Türkiye tahmini bulunmazken yüksek finansman maliyetleri, Türkiye’de teknoloji ve veri merkezi yatırımlarının daha yüksek getiri üretmesini zorunlu kılıyor.

Morgan Stanley Investment Management, üretken yapay zekânın büyük teknoloji şirketlerinin yatırım harcamaları, serbest nakit akışları ve sermaye getirileri üzerindeki etkisini değerlendirdi.

“Serbest Nakit Akışı Olsun mu, Olmasın mı?” başlıklı raporda Amazon, Alphabet, Microsoft, Meta Platforms ve Oracle’ın yanı sıra Apple, Nvidia ve Micron’un finansal görünümü incelendi.

Raporda, şirket değerlemesinde yalnızca serbest nakit akışına değil, yatırılan sermayenin getirisi ile sermaye maliyeti arasındaki farka bakılması gerektiği vurgulandı.

Türkiye açısından kritik eşik yükseliyor

Morgan Stanley raporunda Türkiye’ye ilişkin doğrudan BIST, kur, faiz veya ekonomik büyüme tahmini yer almadı.

Bununla birlikte rapordaki yatırım yaklaşımı, Türkiye’de yapay zekâ, veri merkezi, enerji altyapısı ve teknoloji yatırımları açısından önemli bir ölçüt ortaya koyuyor.

Türkiye’de sermaye ve finansman maliyetlerinin yüksek olması, şirketlerin yaptığı yatırımlardan daha yüksek getiri elde etmesini gerektiriyor. Bu nedenle negatif nakit akışıyla büyüyen şirketlerde yalnızca yatırım tutarı değil, yatırımın maliyetini aşan sürdürülebilir getiri üretip üretmediği önem taşıyor.

Bu değerlendirme, Türkiye piyasaları açısından rapordan yapılan bir çıkarım niteliğinde bulunuyor.

Teknoloji devlerinin nakit akışı 2027’de negatife dönebilir

Morgan Stanley’ın kullandığı piyasa tahminlerine göre Amazon, Alphabet, Microsoft, Meta ve Oracle’ın toplam serbest nakit akışı 2024’ün ilk çeyreğinde 170 milyar doların üzerindeydi.

Söz konusu tutar, hızlanan yapay zekâ ve veri merkezi yatırımları nedeniyle 2026’nın ikinci çeyreğinde yaklaşık 35 milyar dolara geriledi. Serbest nakit akışı getirisinin de aynı dönemde yüzde 2’den yüzde 0,3’e düştüğü hesaplandı.

Beş şirketin toplam serbest nakit akışının 2027’nin üçüncü çeyreğinde yaklaşık 265 milyar dolar negatife dönerek dip seviyesini görmesi bekleniyor.

Tahminlere göre nakit akışı daha sonra hızlı biçimde toparlanarak 2030’da 505 milyar doların üzerine çıkacak. Böylece dört yıldan kısa bir sürede toplam nakit akışında yaklaşık 440 milyar dolarlık bir değişim yaşanacak.

Yalnızca Microsoft’un nakit akışı sürekli pozitif kalacak

Rapora göre incelenen beş büyük bulut ve veri merkezi şirketi arasında serbest nakit akışını bütün tahmin dönemi boyunca pozitif tutması beklenen tek şirket Microsoft olacak.

Amazon ve Alphabet’in dip seviyeden zirveye kadar en büyük nakit akışı değişimini göstermesi öngörülüyor.

Apple’ın serbest nakit akışının dönem boyunca pozitif kalması beklenirken Nvidia ve Micron’un nakit akışlarında güçlü iyileşme tahmin ediliyor.

Nvidia’nın serbest nakit akışının 2028’de 400 milyar doların üzerine çıkabileceği, Micron’un ise 2029’da yaklaşık 180 milyar dolarlık nakit akışı üretebileceği öngörülüyor.

Beş şirketin değeri için 25,2 trilyon dolarlık hesaplama

Morgan Stanley, beş büyük teknoloji şirketinin 2030’da beklenen serbest nakit akışına yüzde 2 getiri oranı uygulanması halinde toplam piyasa değerinin matematiksel olarak 25,2 trilyon dolara ulaşabileceğini hesapladı.

Şirketlerin toplam piyasa değeri 31 Ağustos 2026 itibarıyla yaklaşık 12,6 trilyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Raporda bu hesaplamanın bir piyasa değeri hedefi olmadığı, serbest nakit akışı tahminlerinin değerlemelere olası etkisini göstermek amacıyla yapıldığı belirtildi.

Yapay zekâ yatırımlarında harcama tahminleri katlandı

Üretken yapay zekâya yönelik güçlü talep, bulut şirketlerinin altyapı yatırımlarını hızlandırdı.

2025 ile 2026’da hazırlanan tahminler karşılaştırıldığında, 2027 yılı yatırım harcaması öngörülerindeki en büyük tutarsal artışın Alphabet’te gerçekleştiği görüldü.

Alphabet’in 2027 yatırım harcaması tahmini 210 milyar dolar, Amazon’un 142 milyar dolar ve Microsoft’un 116 milyar dolar artırıldı. Meta için artış 86 milyar dolar, Oracle için 56 milyar dolar olarak hesaplandı.

Yüzdesel olarak en yüksek yukarı yönlü revizyonlar Alphabet, Micron ve Oracle’da görüldü.

Kâr beklentilerinde Nvidia ve Micron öne çıktı

Yatırım harcamalarındaki artışa karşılık şirketlerin satış ve faaliyet kârı beklentileri de yukarı yönlü güncellendi.

2027 yılı faiz ve vergi öncesi kâr beklentisindeki en büyük artış Nvidia’da 231 milyar dolar, Micron’da ise 192 milyar dolar oldu.

Alphabet’in kâr tahmini 52 milyar dolar, Apple’ın 23 milyar dolar, Amazon’un 22 milyar dolar ve Microsoft’un 15 milyar dolar artırıldı.

Oracle ve Meta’nın kâr beklentilerindeki artış ise yatırım harcamalarındaki yükselişe kıyasla daha sınırlı kaldı.

Meta’da getiri düşüşü, Oracle’da toparlanma bekleniyor

Morgan Stanley, şirketlerin yaptıkları her ilave yatırımın ne kadar kazanç sağladığını ölçmek amacıyla artan sermaye getirisini de inceledi.

Oracle’ın incelenen şirketler arasında en güçlü iyileşmeyi göstermesi, Meta’nın ise zirveden dip seviyeye en büyük düşüşü yaşaması bekleniyor.

Buna karşın 2025’in ilk çeyreğinden itibaren hesaplanan bütün artan sermaye getirilerinin sermaye maliyetinin üzerinde olduğu belirtildi. Bu durum, yüksek yatırım harcamalarının mevcut tahminler doğrultusunda şirket değerini artırmaya devam edebileceğine işaret ediyor.

“Negatif nakit akışı tek başına sorun değil”

Raporda bir şirketin faaliyetlerini finanse edebildiği sürece negatif serbest nakit akışının tek başına olumsuz olmadığı vurgulandı.

Yatırımlardan elde edilen getiri sermaye maliyetini aşıyorsa şirketin bugün yaptığı harcamaların gelecekte daha yüksek nakit akışı ve şirket değeri oluşturabileceği ifade edildi.

Morgan Stanley, yapay zekâ yatırımlarının başarısının harcama büyüklüğünden çok satış, kâr marjı ve sermaye getirilerindeki artışla ölçülmesi gerektiğini belirtti. Uzun vadeli tahminlerin ise zaman ilerledikçe güvenilirliğinin azalabileceği uyarısında bulundu.