Trump’ın Grönland ve tarife çıkışı Avrupa’yı tedirgin etti
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın statüsü, Avrupa’ya yönelik ek gümrük vergileri ve Gazze için kurulması planlanan yeni “Barış Kurulu”na ilişkin açıklamaları, Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) öncesinde Avrupa başkentlerinde ciddi endişe yarattı.
Bu yıl “Diyalog Ruhu” temasıyla düzenlenen 56. WEF toplantılarının üçüncü gününde, dünya liderlerinin gündeminde Trump’ın Avrupa ekonomisini ve küresel güvenlik mimarisini etkileyebilecek çıkışları yer aldı. Trump, Washington’dan ayrılmadan önce yaptığı açıklamada, Danimarka’ya bağlı Grönland’ın stratejik nedenlerle ABD kontrolüne geçmesi gerektiğini yineledi.
Danimarka’nın bu talebe karşı çıkması halinde Almanya başta olmak üzere bazı Avrupa ülkelerine 1 Şubat’tan itibaren cezai gümrük vergileri uygulanabileceğini söyleyen Trump, NATO müttefikleriyle “herkesi memnun edecek” bir çözüm bulunacağına inandığını ifade etti. Ancak “Grönland için ne kadar ileri gidebilirsiniz?” sorusuna verdiği “Görürsünüz” yanıtı, Avrupa’da egemenlik ve güvenlik kaygılarını artırdı.
Trump ayrıca, NATO’nun gücünün büyük ölçüde ABD’ye dayandığını savunarak, savunma harcamalarının artırılması konusunda Avrupalı müttefiklere baskısını sürdürdü. Davos’ta dün yapılan oturumlarda Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Trump’ın Grönland’ın ilhakına yönelik söylemleri ile ek gümrük vergisi tehditlerini eleştirdi. Buna karşın transatlantik ilişkilerin kopmaması adına temkinli bir dil kullanarak “stratejik özerklik” vurgusu yaptı.
Trump’ın gündemindeki bir diğer başlık ise Gazze için kurulması planlanan ve birçok ülkenin davet edildiği “Barış Kurulu” oldu. Bu yapının, uluslararası sistemde Birleşmiş Milletler’e alternatif bir mekanizma olarak konumlanabileceği yönündeki tartışmalar Davos kulislerinde dikkat çekti.
Trump’ın bugün Davos’ta yapacağı konuşmada Avrupa’ya yönelik ekonomik ve siyasi baskı söylemini sürdürüp sürdürmeyeceği, küresel piyasalar ve diplomasi çevreleri tarafından yakından izleniyor. ABD’nin zirveye şimdiye kadarki en geniş delegasyonla katılması ve “ABD Evi” olarak adlandırılan özel bir merkez oluşturması da Washington’un küresel sahnede ağırlığını artırma mesajı olarak yorumlanıyor.
ABD, Fransa’nın Grönland’da NATO liderliğinde askeri tatbikat düzenleme girişimini kınadı.
Hazine Bakanı Scott Bessent, Davos’ta gazetecilere “Avrupa bütçesi, Fransız bütçesi paramparçayken Başkan Macron’un yapacak tek şeyi buysa, Fransız halkı için başka şeylere odaklanmasını öneririm” dedi.
Bessent, Avrupalı müttefiklerin bu hamlelerle ne mesaj verdiğini sorguladı.
Danimarka, tatbikatların Trump’ın Grönland üzerindeki güvenlik endişelerini gidermek için yapıldığını söyledi ve ABD’yi katılmaya davet etti.
