Petrol aynı, fatura ağır: Avrupa’nın petrol faturası bir yılda büyüdü

Avrupa Birliği’nin aylık ortalama petrol ithalat harcaması, 2025’teki 17,7 milyar eurodan 2026’nın ikinci çeyreğinde 27,6 milyar euroya yükseldi. Böylece aylık fatura 9,9 milyar euro arttı. Aynı dönemde ithal edilen petrol miktarı ise yüzde 1,2 artışla 36,7 milyon tona ulaştı.

Petrol ithalatına yapılan harcama yüzde 55,8 artarken ton başına maliyet 487 eurodan 750 euroya çıktı. Bu seviye, 2022’de kaydedilen zirvenin yalnızca 2 euro altında kaldı.

Dundee Üniversitesi’nden Prof. Xiaoyi Mu, Brent petrolün 2026’nın ikinci çeyreğindeki ortalama fiyatının geçen yılın ortalamasına göre yüzde 49,5 yükseldiğini belirtti. Artış, varil başına yaklaşık 34 dolara karşılık geldi. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nden Szymon Kardas ise Orta Doğu’daki çatışmaların petrol üretimini ve sevkiyatını aksattığını ifade etti. AB’nin petrol ithalatına bağımlılık oranı 2024’te yüzde 96,6 olarak ölçüldü.

Enerji ithalatındaki artışın büyük bölümü petrolden

AB’nin toplam enerji ithalat faturası, 2026’nın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemindeki 81,4 milyar eurodan 115,6 milyar euroya yükseldi. Böylece enerji harcamalarındaki artış 34,2 milyar euroya ulaştı. Bu tutarın 32,4 milyar euroluk bölümünü petrol oluşturdu.

Petrol, toplam enerji ithalat maliyetindeki artışın yaklaşık yüzde 95’ini meydana getirdi. Aynı dönemde doğal gaz harcamaları 1,6 milyar euro, kömür giderleri 400 milyon euro yükseldi. LNG ithalat harcamaları ise 200 milyon euro geriledi.

Avrupa’da benzin ve dizel fiyatları arttı

Petrol maliyetlerindeki yükseliş, Avrupa genelindeki akaryakıt fiyatlarına da yansıdı. AB’de dizelin litre fiyatı ocak ayındaki 1,54 eurodan 19 Ekim’de 2,14 euroya çıktı. Benzin fiyatı da aynı dönemde 1,60 eurodan 1,99 euroya yükseldi.

Dizelde yıl başından bu yana kaydedilen artış yüzde 38’e ulaştı. Böylece 50 litrelik bir dizel deposunu doldurmanın maliyeti 77 eurodan yaklaşık 107 euroya yükseldi. Uzmanlar, artan yakıt ve taşımacılık giderlerinin gıda fiyatları ile toplu ulaşım maliyetleri üzerinde de baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Petrol maliyetlerinde 2027’ye kadar yüksek seyir riski

Uzmanlar, petrol ithalat maliyetlerinde kısa vadede belirgin bir düşüş beklemiyor. Xiaoyi Mu, yükselen akaryakıt giderlerinin hane halkı bütçelerini zorlayabileceğini belirtti. Nakliye ve sigorta maliyetlerindeki artışın, yılın üçüncü ve dördüncü çeyreklerinde Avrupa’nın ithalat faturalarına daha fazla yansıması bekleniyor.

Szymon Kardas, çatışmaların yol açtığı ek maliyetlerin 2027’ye kadar sürebileceğini öngördü. Avrupa Enerji ve İklim Politikası Enstitüsü’nden Wolfgang Eichhammer da petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalabileceği veya daha fazla artabileceği uyarısında bulundu.