Merkez bankaları bir arada mı?

Bu haftaya damgasını vuracak gelişme, şüphesiz merkez bankalarının faiz kararları olacak. Çarşamba akşamı Fed ile başlayacak süreç, perşembe günü Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve son olarak cuma günü Japonya Merkez Bankası (BoJ) ile tamamlanacak.

Birbirlerinden farklı koşullarla karşı karşıya olsalar da temel olarak aynı soruda buluşuyorlar: Faizleri artıralım mı, yoksa zaman kazanmak adına bu toplantıyı pas geçip kararı biraz öteleyelim mi?

Mümkün olduğu kadar zaman kazanmak, esas tercih olarak görünüyor. Zira ellerindeki araç seti, daha ziyade talebi şekillendirecek faiz hamlelerine dayanıyor. Oysa yaşadığımız sorun büyük ölçüde enerji fiyatlarından, yani arz tarafından kaynaklanıyor.

Faiz artışının farklı etkileri

Petrol fiyatları bir yıl öncesinin yaklaşık iki katında seyrederken, faizleri artırarak aslında düşük gelirli kesimin talebini ve yaşam standartlarını azaltıyoruz.

Yüksek gelirli hanehalkı ise dış koşullardan fazla etkilenmiyor. Hatta faiz artışının mevduat gelirlerini yükseltmesi üzerinden talebi daha da körükleyebilecek paradoksal yan etkileri de var.

Peki, o zaman ne yapmalı?

Bu sorunun merkez bankaları nezdinde net bir karşılığı yok. Onların faiz silahını doğrudan kullanarak ya da şahin metinlerle kazandığı zamanı, maliye politikasının iyi değerlendirmesi gerekiyor.

Kazanılan zamanı maliye politikası değerlendirmeli

Vergi ve teşviklerin yeniden düzenlenerek kıt kaynakların daha yüksek katma değer üreten sektörlere yönlendirilmesi esas.

Tüm dünyayı etkisi altına alan yapay zekâ temasının yarattığı, birbirini destekleyen ekosistemin ilk adımı muhakkak devletin desteğiyle atılmalı.

Mecazi anlamda kullanılan “Amerika’yı yeniden keşfetmeye gerek yok” sözü, bu kez fiilen de geçerli. ABD’de Pentagon’un öncülüğünde başlayan döngü, iyi bir tasarımla tekrar edilebilir.

Kararlardan çok mesajlar tartışılacak

Merkez bankalarının zor haftasına hoş geldiniz. Bu hafta muhtemelen faiz artırımı görmeyeceğiz. Ancak mesajların ne kadar şahin olduğu tartışılmaya devam edecek.

Umalım ki bu tartışmalar gerçek gündemi gölgelemesin.