AB’den yeni vize hamlesi: Kimlere kapılar açılıyor, kimlere kapanıyor?
Avrupa Birliği, göç yönetimi ile vize politikasını aynı çerçevede ele alan yeni bir yol haritasını devreye sokuyor. AB Komisyonu’nun açıkladığı strateji, düzensiz göçle mücadelede iş birliği yapan ülkelere vize kolaylığı sağlanmasını öngörürken, yükümlülüklerini yerine getirmeyen ülkelere karşı daha sıkı tedbirler getirilmesini hedefliyor. Yeni yaklaşım, hem güvenlik hem de mobilite boyutunu birlikte ele alarak vize politikasını daha “stratejik bir araç” haline getirmeyi amaçlıyor.
AB VİZE POLİTİKASINDA YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen ile İç İlişkiler ve Göçten sorumlu Komisyon Üyesi Magnus Brunner tarafından tanıtılan yeni çerçeve, göç ve vize politikalarının “birbirini tamamlayan ikili alanlar” olduğu vurgusuna dayanıyor. Komisyona göre bundan sonra vize süreçleri yalnızca seyahat düzenlemesi değil, aynı zamanda dış politika ve güvenlik aracı olarak da kullanılacak.
AB, vize politikasını düzensiz göçle mücadelede iş birliği düzeyine göre şekillendirecek. Bu kapsamda geri kabul, geri dönüş ve güvenlik alanlarında aktif iş birliği sunan ülkeler için başvuru süreçlerinin hızlandırılması ve daha esnek uygulamaların devreye alınması planlanıyor.
VİZE MUAFİYETİNDE OBJEKTİF KRİTER DÖNEMİ
Yeni strateji, vizesiz seyahat hakkının “ayrıcalık” olduğuna vurgu yaparken, bunun somut yükümlülükler doğurduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Vize muafiyetinden yararlanmak isteyen ülkelerin düşük vize reddi oranı, yüksek geri dönüş oranı ve güvenlik iş birliği gibi kriterleri karşılaması gerekecek.
Yükümlülükleri yerine getirmeyen ülkeler için vize askıya alma ve kısıtlama mekanizmaları daha etkin kullanılacak. Böylece AB, vizesiz rejimlerin kötüye kullanımını önlemeyi ve sistem üzerindeki baskıyı azaltmayı hedefliyor.
GÜVENİLİR YOLCULARA DAHA UZUN SÜRELİ VİZE
Strateji, sık seyahat eden ve düzenli geçmişe sahip başvuru sahipleri için avantajlı düzenlemeler içeriyor. Kanıtlanmış seyahat geçmişi bulunan kişilere daha uzun süreli ve çok girişli vizeler verilmesi gündemde. İş dünyası için ise doğrulanmış şirketlerin yer alacağı ortak bir AB listesi oluşturulması planlanıyor. Bu adım, ticari hareketliliği hızlandırmayı amaçlıyor.
ETIAS VE DİJİTAL VİZE DÖNEMİ
Dijitalleşme, yeni sistemin merkezinde yer alıyor. ETIAS sisteminin 2026’nın son çeyreğinde devreye alınmasıyla vizesiz seyahatlerde ön güvenlik kontrolleri kısmen otomatik hale gelecek. Ayrıca vizeye tabi yolcular başvurularını tamamen çevrim içi tamamlayabilecek.
AB bilişim altyapısının 2028’e kadar entegre edilmesiyle farklı veri tabanlarının tek merkezden eş zamanlı sorgulanması mümkün olacak. Bu sayede güvenlik taramaları hızlanacak ve sahtecilik riskleri azaltılacak.
NİTELİKLİ GÖÇ VE GİRİŞİMCİLERE ÖZEL DÜZENLEMELER
Yeni strateji yalnızca kontrol mekanizması değil, aynı zamanda yetenek çekme aracı olarak da tasarlandı. Nitelikli iş gücü, öğrenciler, araştırmacılar ve yenilikçi girişimciler için mevcut kuralların güncellenmesi değerlendiriliyor. Start-up ve scale-up kurucularına yönelik özel bir yasal çerçeve oluşturulması planlanıyor.
Bu kapsamda işverenlere ve başvuru sahiplerine destek sağlanması, ayrıca nitelikli başvurular için AB fonlarının artırılması gündemde.
