THY ve Avrupa havayolları için dikkat çeken Fitch değerlendirmesi

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, İran merkezli gerilimin havacılık sektörü üzerindeki muhtemel etkilerine ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yayımladı. Kuruluş, çatışmanın kısa süreli kalması halinde EMEA bölgesindeki havayolu şirketlerinin finansal dayanıklılığının güçlü olduğunu ve sektör genelinde sınırlı bir etki görülebileceğini ifade etti.

Fitch’in hazırladığı analizde, İran çevresinde yaşanan askeri gerilimin özellikle hava sahası kullanımı ve uçuş rotaları açısından bazı aksamalara yol açabileceği belirtilirken, bu durumun süresinin belirleyici olacağı vurgulandı.

KISA SÜRELİ GERİLİM SENARYOSU

Fitch Ratings’in temel senaryosuna göre İran kaynaklı askeri gerilim dört haftadan daha kısa sürerse, EMEA bölgesinde faaliyet gösteren havayolu şirketlerinin büyük bölümü operasyonel kesintilere rağmen finansal olarak bu süreci yönetebilecek kapasiteye sahip.

Fitch’e göre kısa süreli bir kriz, bölgedeki çoğu havayolu şirketinin kredi notu ve finansal tamponları sayesinde sektörde kalıcı bir sarsıntı yaratmayabilir.

Uzmanlar, havayolu şirketlerinin son yıllarda finansal yapılarını güçlendirdiğini ve bu nedenle kısa vadeli jeopolitik risklere karşı daha dayanıklı hale geldiklerini belirtiyor.

EN ÇOK KÖRFEZ MERKEZLİ HAVAYOLLARI ETKİLENEBİLİR

Raporda, İran çevresindeki hava sahasında yaşanabilecek olası kısıtlamaların en fazla Körfez merkezli havayolu şirketlerini etkileyebileceği ifade edildi. Çünkü bu şirketlerin uçuş ağlarının önemli bir bölümü doğrudan bu bölgeden geçiyor.

Körfez merkezli taşıyıcıların uçuş rotalarında yaşanabilecek doğrudan kesintiler nedeniyle riskin bu şirketlerde daha belirgin olabileceği değerlendiriliyor.

Buna karşılık Avrupa merkezli havayolu şirketlerinin daha geniş ve alternatif rotalara sahip olması, olası aksaklıkların etkisini azaltabilecek bir unsur olarak görülüyor.

AVRUPALI HAVAYOLLARINDA ETKİ SINIRLI OLABİLİR

Fitch analizine göre uçuş ağları daha çeşitlendirilmiş olan Avrupalı havayolu şirketleri, jeopolitik risklere karşı görece daha avantajlı bir konumda bulunuyor.

British Airways, Lufthansa, Air France-KLM ve Türk Hava Yolları gibi büyük taşıyıcıların operasyonel çeşitlilikleri sayesinde krizin etkisini daha sınırlı hissedebileceği ifade edildi.

Raporda, Türk Hava Yolları ve Avrupa merkezli büyük taşıyıcıların geniş uçuş ağları sayesinde olası kesintilere karşı daha dayanıklı olabileceği belirtildi.

YAKIT MALİYETLERİ SEKTÖRÜN ORTAK RİSKİ

Fitch değerlendirmesinde yalnızca uçuş rotaları değil, enerji fiyatlarının da havacılık sektörü açısından önemli bir risk oluşturduğu ifade edildi.

Jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatlarında yükselişe yol açabileceği ve bunun doğrudan jet yakıtı maliyetlerini artırabileceği kaydedildi. Bazı havayolu şirketlerinin yakıt riskini hedge işlemleriyle sınırlamaya çalıştığı ancak yine de maliyet baskısının sektörde hissedilebileceği belirtiliyor.

Ayrıca enerji fiyatlarındaki artışın küresel enflasyonu tetikleyebileceği ve bunun hem işletme maliyetleri hem de yolcu talebi üzerinde etkili olabileceği değerlendirmesi yapıldı.

DÜŞÜK MALİYETLİ HAVAYOLLARINDA PEGASUS ÖNE ÇIKIYOR

Fitch raporunda düşük maliyetli havayollarına da özel olarak yer verildi. Kuruluşun derecelendirdiği şirketler arasında Ortadoğu ve çevresine en yüksek maruziyetin Pegasus’ta olduğu ifade edildi.

Pegasus’un bölgeye yönelik uçuşlarının toplam yolcu trafiğinin orta onlu yüzdelerine ulaşabileceği belirtilirken, bu durumun şirketi jeopolitik gelişmelere karşı daha hassas hale getirebileceği ifade edildi.

Buna karşın Ryanair’in bölgeyle bağlantısının oldukça sınırlı olduğu, Wizz Air’in ise zaten son dönemde bölgedeki operasyonlarını azaltma yönünde adımlar attığı kaydedildi.

ABD’Lİ HAVAYOLLARINDA YAKIT RİSKİ

Fitch değerlendirmesinde Kuzey Amerika merkezli havayolu şirketlerine de değinildi. Analizde JetBlue, WestJet ve American Airlines gibi şirketlerin kredi notu tamponlarının daha sınırlı olduğu ifade edildi.

Bu nedenle özellikle petrol fiyatlarında yaşanabilecek artışların söz konusu şirketler üzerinde daha belirgin finansal baskı yaratabileceği belirtildi.

Uzmanlar, jeopolitik gelişmelerin havacılık sektöründe kısa vadede operasyonel aksamalara, orta vadede ise maliyet artışlarına neden olabileceğini ancak krizin süresinin sektör üzerindeki gerçek etkiyi belirleyeceğini vurguluyor.