Orta Doğu krizi alüminyum arzını vurdu: Küresel piyasada daralma derinleşiyor
Küresel emtia piyasalarında dengeleri sarsan Orta Doğu merkezli gelişmeler, alüminyum tarafında arz krizini yeniden gündemin ilk sırasına taşıdı. Hafta sonu gerçekleşen saldırıların ardından bölgedeki kritik üretim tesislerinde yaşanan kesintiler, piyasada zaten hassas olan dengeyi daha da kırılgan hale getirdi. Özellikle üretim kapasitesindeki ani düşüşler, fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı hızlandırdı.
TESİSLERDE ÜRETİM DURDU, ARZ DARALDI
Morgan Stanley tarafından yayımlanan son değerlendirmede, Orta Doğu’daki büyük alüminyum üretim merkezlerinde operasyonların ciddi şekilde sekteye uğradığına dikkat çekildi. Bölgedeki gelişmelerin sadece geçici bir kesinti değil, daha uzun süreli arz sorunlarının habercisi olabileceği vurgulandı.
Wood Mackenzie verilerine göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nde faaliyet gösteren Emirates Global Aluminium bünyesindeki Al Taweelah tesisinde üretimin tamamen durduğu bildirildi. Aynı şekilde Aluminium Bahrain tesisinde kapasite kullanım oranı sert şekilde geriledi.
Morgan Stanley’e göre bu kesintiler yıllık bazda milyonlarca tonluk üretimi devre dışı bırakabilecek boyutta.
KÜRESEL ARZDA YÜZDE 4’E VARAN KAYIP RİSKİ
Analizlere göre, mevcut kesintilerin etkisi doğrulanırsa Orta Doğu kaynaklı arz kaybı küresel üretimin önemli bir bölümünü oluşturacak seviyeye ulaşabilir. Daha önce açıklanan üretim düşüşleriyle birlikte toplam kaybın genişlemesi, piyasadaki sıkışıklığın kalıcı hale gelme ihtimalini güçlendiriyor.
Toplam kesintilerin küresel arzın yaklaşık yüzde 4’üne ulaşabileceği öngörülüyor.
Bu durum, özellikle sanayi üretimi ve enerji yoğun sektörlerde kullanılan alüminyum için ciddi bir maliyet baskısı anlamına geliyor.
FİYATLAR YÜKSELİŞ TRENDİNDE
Küresel piyasalarda arz daralmasına paralel olarak fiyatlar da yukarı yönlü hareketini sürdürüyor. Yılın başından bu yana kaydedilen artış, piyasadaki risk algısının ne kadar güçlü olduğunu ortaya koyuyor.
Alüminyum fiyatları yılbaşından bu yana çift haneli yükseliş kaydederek güçlü bir ralli sergiledi.
Buna ek olarak Japonya, Avrupa ve ABD gibi büyük tüketim merkezlerinde bölgesel primlerin, Londra Metal Borsası (LME) referans fiyatlarının üzerine çıkması dikkat çekiyor. Bu tablo, fiziksel piyasadaki arz sıkışıklığının finansal fiyatlamalara kıyasla daha sert hissedildiğini gösteriyor.
STOKLAR VE TEDARİK DENGESİ YAKINDAN İZLENİYOR
LME kayıtlı stok seviyeleri görece sınırlı kalırken, Çin’deki yüksek stoklar küresel denge açısından kritik rol oynuyor. Ancak uzmanlara göre, Orta Doğu’daki kesintilerin uzaması halinde Çin stokları tek başına dengeyi sağlamaya yetmeyebilir.
Öte yandan Bloomberg, bazı üreticilerin önümüzdeki dönem sevkiyatları için alternatif satış kanalları oluşturduğunu aktardı. Bu gelişme, piyasada tedarik zincirinin yeniden şekillenebileceğine işaret ediyor.
UZUN SÜRELİ ETKİ RİSKİ ARTIYOR
Analistler, plansız üretim duruşlarının genellikle beklenenden daha uzun sürdüğüne dikkat çekiyor. Yeniden devreye alma süreçlerinin karmaşıklığı, üretimin hızlı şekilde normale dönmesini zorlaştırabilir.
Bu nedenle piyasada oluşan arz açığının yılın geri kalanında da etkisini sürdürebileceği ve fiyatlar üzerindeki baskının devam edebileceği değerlendiriliyor.
