Petrol devlerinden kritik uyarı: Savaşın bedeli ağır olacak
ABD’de kaya petrolü sektörünün önde gelen yöneticileri, İran savaşı sonrası enerji piyasalarında oluşan sert dalgalanmalardan rahatsız. Dallas Fed tarafından yayımlanan son ankette, sektör temsilcileri Orta Doğu’daki çatışmaların petrol piyasasında ciddi belirsizlik yarattığını ve iş planlamasını zorlaştırdığını dile getirdi.
Federal Reserve Bank of Dallas tarafından perşembe günü açıklanan rapor, enerji sektöründe yakından takip edilen çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor. Raporda, üretim ve hizmet şirketlerinden alınan anonim görüşler yer aldı. Katılımcılar, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin savaşın amacı ve uzun vadeli hedefleri konusunda yeterli açıklama yapmadığını savundu.
“YÖNETİM HEDEFİNİ NET ANLATMALI”
Ankette yer alan bir yönetici, mevcut çatışmanın neden sürdürüldüğünün kamuoyuna açık biçimde anlatılması gerektiğini belirtti. “Eğer bu savaşın devam etmesi isteniyorsa, uzun vadeli stratejik hedef ve hareketsiz kalmanın riski açıkça ortaya konmalı” değerlendirmesi dikkat çekti.
Aynı katılımcı, sürecin yalnızca petrol varilleri veya arz miktarı üzerinden ele alınamayacağını, jeopolitik etkilerin de hesaba katılması gerektiğini vurguladı.
PETROL FİYATLARI HIZLA YÜKSELDİ
Dallas Fed, mart ayında yayımladığı ilk çeyrek enerji araştırmasının ardından olağan dışı şekilde ek sorular yöneltti. Bunun nedeni ise İran savaşı sonrası enerji fiyatlarında yaşanan hızlı değişim oldu.
ABD ham petrol göstergesi West Texas Intermediate (WTI), Şubat ayı sonunda başlayan ABD-İsrail ile İran geriliminin ardından yüzde 30’dan fazla yükseldi. Buna rağmen büyük halka açık enerji şirketleri, yeni sondaj veya üretim artışı planlarını henüz resmen duyurmadı.
HÜRMÜZ BOĞAZI BELİRSİZLİĞİ SÜRÜYOR
Dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklık da piyasaları baskılıyor. Küresel ham petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazda trafiğin büyük ölçüde kapalı kaldığı ifade edildi.
Ankete katılanların yaklaşık yüzde 80’i, geçişlerin en erken ağustos ayında normale dönebileceğini düşünüyor. Ancak sektör temsilcileri, savaş ortamında öngörü yapmanın giderek zorlaştığını belirtiyor.
“İŞ MODELİ KURMAK NEREDEYSE İMKANSIZ”
Bir başka enerji yöneticisi ise mevcut tabloyu şu sözlerle değerlendirdi: “Bu kadar kaos varken enerji sektöründe tahmin yapmak çok zor.”
Petrol sahası hizmetleri alanında faaliyet gösteren başka bir katılımcı ise daha sert konuştu. “Bu savaşın uzun vadeli sonuçları yeterince hesaplanmadı. Enerji piyasalarında ve makroekonomik göstergelerde ciddi bozulma yaratacak. Yönetimin öngörülemez tavrı, iş modeli kurmayı neredeyse imkansız hale getiriyor.”
Dallas Fed raporu, ABD enerji sektöründe Trump yönetimine yönelik memnuniyetsizliğin arttığını ve savaşın ekonomik maliyetlerinin daha fazla tartışılmaya başlandığını ortaya koydu.
