Zelenski’den AB zirvesinde net mesaj: Ukrayna tam üyelik istiyor

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskyi, ülkesinin AB içinde tam üyeliği hak ettiğini belirterek, sınırlı haklar sunan alternatif modelleri reddetti. Kiev yönetimi, hızlandırılmış ancak oy hakkı vermeyen ara statülere sıcak bakmıyor.

Zelenski,  liderler zirvesinde Avrupa Birliği üyelerine Ukrayna’nın tam üyelik sürecine ilişkin güçlü siyasi destek çağrısı yapacak.

Ukrayna lideri, yaptığı açıklamada ülkesinin yalnızca kendisini değil Avrupa kıtasını da savunduğunu söyledi. Bu nedenle Kiev yönetimi, sembolik değil kalıcı ve tam haklara dayalı üyelik modeli talep ediyor.

GÖZLER UKRAYNA DOSYASINDA

Zelenski’nin akşam saatlerinde düzenlenecek zirvede AB liderleriyle bir araya gelmesi bekleniyor. Başlangıçta çevrim içi katılım planlanırken, Ukrayna liderinin son anda yüz yüze katılım kararı alması dikkat çekti. Bu adım, Kiev’in sürece verdiği önemi gösterdi.

Kiev yönetimi, üyelik sürecinin hız kazanması ve resmi müzakerelerde somut takvim belirlenmesini istiyor.

AB tarafında ise son dönemde Ukrayna’ya 90 milyar euroluk kredi paketi ve Rusya’ya yeni yaptırım kararlarının önünün açılması, sürecin yeniden ivme kazanmasına neden oldu.

ORBAN ENGELİ SONRASI YENİ DÖNEM

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın seçim yenilgisi sonrası veto siyasetinin etkisini kaybetmesi, Brüksel’de yeni bir dönemin kapısını araladı. Orban, uzun süredir Ukrayna’ya yönelik birçok kararı bloke eden isim olarak öne çıkıyordu.

Yeni hükümetin göreve gelmesiyle birlikte üyelik sürecindeki siyasi dirençlerin azalabileceği değerlendiriliyor. Ancak uzmanlara göre sorun yalnızca Macaristan ile sınırlı değil.

AB İÇİNDE ÇEKİNCELER DEVAM EDİYOR

Birçok üye ülke, Ukrayna’nın hızlı üyeliğinin AB bütçesine ağır yük getirebileceğini düşünüyor. Tarım destekleri, ulaştırma piyasası ve fon dağılımı gibi başlıklarda ciddi değişiklikler yaşanabileceği ifade ediliyor.

Bazı ülkeler ise önce AB karar alma mekanizmasının reforme edilmesini istiyor. Tek bir üyenin sık sık veto kullanabilmesinin birlik işleyişini zorlaştırdığı görüşü öne çıkıyor.

ALMANYA’NIN ARA ÜYELİK FORMÜLÜNE RET

Germany tarafından hazırlanan bir taslakta, Ukrayna’ya “ortak üyelik” benzeri geçici statü verilmesi önerildi. Buna göre Kiev yönetimi AB programlarına kademeli olarak dahil olacak, toplantılara katılabilecek ancak oy hakkı elde edemeyecekti.

Ukrayna ise bu modeli kabul etmiyor ve nihai hedef olarak tam üyelik konusunda bağlayıcı güvence talep ediyor.

Kiev, bazı programlara erişimin gecikmesini kabul edebileceğini belirtse de siyasi statü konusunda geri adım atmıyor.

2027 HEDEFİ MASADA

Zelenskiy, Rusya ile yapılabilecek olası bir barış anlaşmasına Ukrayna’nın 2027 itibarıyla AB’ye katılım perspektifinin eklenmesini savunuyor. Ancak uzmanlar, üyelik sürecinin genellikle uzun yıllar sürdüğünü hatırlatıyor.

Birliğe son katılan ülke Hırvatistan olmuş ve müzakere süreci yaklaşık on yıl sürmüştü. Buna rağmen Kiev yönetimi siyasi iradenin süreci hızlandırabileceğine inanıyor.