Trump İran’ın barış teklifine mesafeli: “Yeterli değil”
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen ateşkes ve müzakere sürecine dair ortaya çıkan yeni barış önerisine temkinli yaklaştı. Üçüncü ayına giren çatışmaların gölgesinde diplomatik trafik hızlanırken, taraflar arasında hâlâ ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor.
İRAN’IN 30 GÜNLÜK PLANI MASADA
İran yönetiminin sunduğu son öneri, başta Hürmüz Boğazı olmak üzere kritik enerji hatlarının yeniden açılmasını hedefliyor. Tahran’ın planına göre, taraflar bir ay içinde ateşkes ve deniz trafiğinin normalleşmesi konusunda uzlaşacak, ardından ikinci bir aylık süreçte nükleer program dahil daha geniş kapsamlı müzakereler başlayacak.
Tasnim Haber Ajansı’nın aktardığına göre öneri; ABD’nin bölgedeki askeri varlığını azaltmasını, deniz ablukasının kaldırılmasını, yaptırımların son bulmasını ve İran’a yönelik tazminat ödenmesini içeriyor. Nükleer başlık ise ilk aşamada açıkça gündeme alınmış değil.
TRUMP’TAN SERT MESAJ: “YETERLİ DEĞİL”
Trump, İran’ın sunduğu planın mevcut haliyle kabul edilebilir görünmediğini açıkça dile getirdi.
ABD Başkanı, İran yönetiminin geçmişteki eylemleri için “yeterince bedel ödemediğini” savunarak, anlaşmanın bu şartlarda ilerlemesinin zor olduğunu vurguladı.
Ayrıca Trump, sürecin başarısız olması halinde askeri seçeneğin yeniden devreye girebileceği mesajını da verdi. “Gerekirse İran hedeflerine yönelik saldırıları yeniden başlatmayı dışlamıyorum” ifadeleri, Washington’un sert tutumunu gözler önüne serdi.
SAVAŞIN EKONOMİK ETKİSİ BÜYÜYOR
Çatışmaların en kritik sonucu enerji piyasalarında hissediliyor. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasıyla küresel petrol ve LNG arzının yaklaşık beşte biri sekteye uğradı. Bu durum, fiyatların hızla yükselmesine yol açtı.
Brent petrol haftayı varil başına 108 dolar civarında kapatırken, ABD’de akaryakıt fiyatları galon başına 4 doların üzerine çıktı. Enerji maliyetlerindeki artış, özellikle ABD’de yaklaşan ara seçimler öncesinde siyasi baskıyı artırıyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması, küresel enerji arzında ciddi bir daralma yaratarak fiyatları savaş seviyelerine taşıdı.
DİPLOMASİ VE GERİLİM AYNI ANDA İLERLİYOR
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, diplomasiye açık olduklarını ancak ABD’nin “aşırı taleplerden” vazgeçmesi gerektiğini belirtti. Tahran yönetimi aynı zamanda askeri olarak teyakkuz halinde olduklarını vurguluyor.
Öte yandan İran, depolama kapasitesinin dolmaya yaklaşması nedeniyle petrol üretimini kısmaya başladı. Bu adım, piyasalarda arz daralmasının daha da derinleşebileceği endişesini güçlendiriyor.
ABD ise deniz ablukasıyla İran ekonomisini baskı altına almayı sürdürürken, taraflar arasındaki restleşme Hürmüz hattında düğümlenmiş durumda.
